چگونه خستگی را کاهش دهیم و از قلبمان مراقبت کنیم؟ ۷ راهکار ساده
خواب منظم، آب کافی، ورزش و تغذیه مناسب از اقداماتی هستند که هم به بهبود انرژی روزانه و هم به حمایت از سلامت قلب کمک میکنند.
خستگی مداوم را همیشه نباید به کار زیاد، کمخوابی یا فشارهای روزانه نسبت داد؛ گاهی بدن با احساس ضعف و بیانرژی بودن، نشانههایی از نیاز به تغییر سبک زندگی یا حتی بررسی پزشکی را بروز میدهد. قلب سالم به عادتهای کوچک اما مداوم نیاز دارد؛ از خواب کافی و پیادهروی گرفته تا تغذیه مناسب و کنترل استرس.
اگر بیشتر روزها احساس خستگی میکنید، صبحها با انرژی کافی از خواب بیدار نمیشوید یا در طول روز برای انجام فعالیتهای ساده به زحمت میافتید، بهتر است به سبک زندگی خود توجه بیشتری داشته باشید. کمبود خواب، کمآبی، تغذیه نامناسب، کمتحرکی و استرس از عوامل احتمالی خستگی هستند؛ اما خستگی مداوم میتواند با برخی بیماریها، از جمله مشکلات قلبی، نیز ارتباط داشته باشد.
هیچ راهکار خانگی بهتنهایی تضمینکننده پیشگیری از بیماری قلبی نیست؛ اما عادتهای سالم میتوانند به کاهش برخی عوامل خطر قلبیعروقی و بهبود سطح انرژی کمک کنند.
۱. پیادهروی روزانه را به عادت تبدیل کنید
یکی از سادهترین و در دسترسترین راهکارها برای مقابله با کمتحرکی و حمایت از سلامت قلب، پیادهروی است. بسیاری از افراد به دلیل مشغله کاری، ساعتهای طولانی پشت میز مینشینند و فعالیت بدنی کافی ندارند؛ عادتی که در بلندمدت میتواند بر سلامت عمومی و قلب و عروق تأثیر منفی بگذارد.
پیادهروی منظم میتواند به بهبود آمادگی جسمانی، مدیریت فشار خون، کنترل وزن و کاهش برخی عوامل خطر بیماریهای قلبی کمک کند. لازم نیست از همان ابتدا مسیرهای طولانی را طی کنید؛ حتی ۱۰ تا ۱۵ دقیقه پیادهروی سبک، بهخصوص برای افراد کمتحرک، شروع مناسبی است.
هدف تدریجی برای بیشتر بزرگسالان، رسیدن به حدود ۱۵۰ دقیقه فعالیت هوازی با شدت متوسط در هفته است؛ البته میزان فعالیت باید متناسب با وضعیت جسمی فرد باشد.
۲. خواب کافی را دستکم نگیرید
کمبود خواب میتواند باعث خستگی روزانه، کاهش تمرکز، تحریکپذیری و افت عملکرد جسمی شود. از طرف دیگر، خواب ناکافی یا نامنظم در طولانیمدت با افزایش برخی خطرات قلبیعروقی ارتباط دارد.
بیشتر بزرگسالان به حدود ۷ تا ۹ ساعت خواب شبانه نیاز دارند. برای بهبود کیفیت خواب، بهتر است ساعت خواب و بیداری منظمی داشته باشید، در ساعات پایانی شب استفاده از تلفن همراه را کاهش دهید و محیط خواب را آرام، تاریک و خنک نگه دارید.
اگر با وجود خواب کافی همچنان خسته هستید، بهخصوص اگر خرخر شدید، قطع تنفس هنگام خواب یا خوابآلودگی شدید روزانه دارید، بررسی پزشکی میتواند ضروری باشد.
۳. تغذیه سالم را برای قلب و انرژی بدن انتخاب کنید
یکی از مهمترین عوامل در حفظ سلامت قلب، انتخاب مواد غذایی مناسب است. مصرف زیاد غذاهای چرب، نمک، قندهای افزوده و غذاهای بسیار فرآوریشده میتواند در افزایش برخی عوامل خطر قلبیعروقی نقش داشته باشد.
برای داشتن انرژی بیشتر و حمایت از سلامت قلب، بهتر است در برنامه غذایی روزانه از این مواد استفاده کنید:
-
سبزیجات تازه و انواع میوه
-
غلات کامل مانند نان سبوسدار و جو
-
حبوبات مانند عدس، لوبیا و نخود
-
مغزها مانند گردو و بادام در حد متعادل
-
ماهی و منابع پروتئینی کمچرب
-
روغنهای گیاهی مناسب به جای مصرف زیاد چربیهای اشباع
همچنین بهتر است مصرف غذاهای شور، نوشیدنیهای شیرین، فستفود و خوراکیهای بسیار فرآوریشده را کاهش دهید. رژیم غذایی سالم قرار نیست یکشبه تغییر کند؛ استمرار در انتخابهای بهتر اهمیت بیشتری دارد.
۴. آب کافی بنوشید؛ کمآبی میتواند انرژی شما را کاهش دهد
کمآبی بدن ممکن است با احساس خستگی، سردرد، سرگیجه و کاهش تمرکز همراه باشد. اگر در طول روز آب کافی نمینوشید، فعالیت بدنی دارید یا در محیط گرم قرار گرفتهاید، توجه به دریافت مایعات اهمیت بیشتری پیدا میکند.
برای تأمین آب بدن، بهتر است در طول روز بهطور منظم آب بنوشید و منتظر تشنگی شدید نمانید. میزان نیاز به آب به شرایط فردی، فعالیت بدنی، دمای محیط و وضعیت سلامت بستگی دارد.
افرادی که به دلیل بیماری قلبی، کلیوی یا شرایط پزشکی دیگر محدودیت مصرف مایعات دارند، نباید بدون نظر پزشک میزان نوشیدن آب را افزایش دهند.
۵. استرس را مدیریت کنید تا بدن فرصت بازیابی داشته باشد
استرس طولانیمدت میتواند بر خواب، خلقوخو، عادات غذایی و فعالیت بدنی تأثیر بگذارد. زمانی که بدن دائماً در شرایط تنش قرار دارد، ممکن است فرد احساس خستگی، بیقراری، گرفتگی عضلات و کاهش تمرکز داشته باشد.
برای مدیریت استرس، میتوانید چند راهکار ساده را در خانه امتحان کنید:
-
روزانه چند دقیقه تمرین تنفس آرام انجام دهید.
-
زمانی را به فعالیتهای مورد علاقه خود اختصاص دهید.
-
موسیقی آرام گوش دهید.
-
از پیادهروی در فضای باز استفاده کنید.
-
در صورت امکان، زمان استفاده از تلفن همراه و شبکههای اجتماعی را کاهش دهید.
مدیریت استرس بهتنهایی از بیماری قلبی جلوگیری نمیکند، اما میتواند به ایجاد عادتهای سالمتر و بهبود کیفیت زندگی کمک کند.
۶. فشار خون، قند خون و چربی خون خود را بررسی کنید
بسیاری از عوامل خطر بیماریهای قلبی ممکن است بدون علامت مشخصی وجود داشته باشند. فشار خون بالا، افزایش چربی خون و دیابت گاهی تا مدتها با نشانه واضحی همراه نیستند؛ به همین دلیل بررسی دورهای وضعیت سلامت اهمیت زیادی دارد.
اگر خستگی شما تکرار میشود یا سابقه خانوادگی بیماری قلبی، دیابت یا فشار خون دارید، بهتر است با پزشک درباره بررسی فشار خون، قند خون و چربی خون مشورت کنید.
اندازهگیری فشار خون در خانه نیز میتواند مفید باشد، به شرط آنکه از دستگاه مناسب و روش صحیح استفاده کنید. نتایج غیرطبیعی را نباید صرفاً با تغییرات خانگی نادیده گرفت.
۷. مصرف دخانیات را کنار بگذارید و فعالیت روزانه را افزایش دهید
مصرف سیگار و سایر محصولات دخانی از عوامل مهم خطر بیماریهای قلبی و عروقی است. ترک دخانیات یکی از اقداماتی است که میتواند در کاهش خطرهای مرتبط با قلب و عروق نقش مهمی داشته باشد.
در کنار ترک دخانیات، بهتر است فعالیت روزانه را افزایش دهید. برای مثال:
-
به جای آسانسور، در صورت توان از پلهها استفاده کنید.
-
هنگام کار طولانی، هر ۳۰ تا ۶۰ دقیقه از جای خود بلند شوید.
-
کارهای سبک خانه را به فعالیت بدنی تبدیل کنید.
-
زمان نشستن طولانی را کاهش دهید.
-
ورزش را بهتدریج و متناسب با شرایط جسمی آغاز کنید.
ترکیب ترک دخانیات، فعالیت بدنی، تغذیه سالم، خواب کافی و کنترل عوامل خطر میتواند در حمایت از سلامت قلب در سالهای آینده نقش مهمی داشته باشد.
خستگی چه زمانی میتواند نشانه مشکل قلبی باشد؟
خستگی معمولی که پس از کار، فعالیت بدنی یا کمخوابی ایجاد میشود، اغلب با استراحت و اصلاح سبک زندگی بهبود پیدا میکند؛ اما خستگی غیرعادی، مداوم یا همراه با علائم دیگر نباید نادیده گرفته شود.
اگر خستگی با علائم زیر همراه است، لازم است ارزیابی پزشکی انجام شود:
-
تنگی نفس، بهویژه هنگام فعالیت یا در حالت استراحت
-
درد، فشار یا سنگینی در قفسه سینه
-
تپش قلب غیرمعمول یا نامنظم
-
سرگیجه شدید یا غش
-
تورم پاها یا مچ پا
-
خستگی شدید و غیرمعمول که بهتدریج بدتر میشود
اگر درد یا فشار قفسه سینه، تنگی نفس شدید، غش یا علائم ناگهانی و نگرانکننده دارید، فوراً با اورژانس تماس بگیرید.
خستگی بهتنهایی به معنی بیماری قلبی نیست و ممکن است به دلایل مختلفی از جمله کمخونی، اختلالات تیروئید، مشکلات خواب، عفونتها یا فشارهای روانی ایجاد شود. تشخیص علت آن به بررسی شرایط فرد بستگی دارد.
توصیههای سبک زندگی این مطلب بر اصول پیشگیری قلبیعروقی انجمن قلب آمریکا، از جمله فعالیت بدنی، تغذیه سالم، خواب مناسب و بررسی عوامل خطر، استوار است.







