حضور وزیر امور خارجه در نمایشگاه فولاد و متالورژی؛ این نمایشگاه به تخصص و وظیفه شما چه ربطی دارد؟
در شرایطی که دیپلماسی، مذاکرات خارجی و پروندههای بینالمللی با چالشهای جدی روبهروست، حضور وزیر امور خارجه در نمایشگاه تخصصی «ایران متافو» و سخنرانی درباره ترمیم ظرفیتهای فولاد، این پرسش ساده اما تند را پیش میکشد که چرا مسئولان مدام در حوزههای غیرتخصصیِ خودشان دیده میشوند و هیچ چیز سر جای خودش نیست؟
نگاهی به تصویر کلی مدیریت و اطلاعرسانی این روزها، یک احساس مشترک و آزاردهنده را در ذهن بسیاری از مخاطبان زنده میکند: «چرا هیچ چیز سر جای خودش نیست؟»
وقتی در یک روز همزمان میبینیم وزیر ارتباطات با انبوهی از مشکلات حلنشده اینترنت و فیلترینگ در داخل کشور راهی نمایشگاه خارجی میشود، و وزیر امور خارجه در نمایشگاه تخصصی متالورژی، معدن و صنایع فلزی («ایران متافو») حاضر میشود و از آسیبهای جنگ به صنعت فولاد و بازگشت ظرفیتها به شرایط پیش از آن سخن میگوید، پرسش اصلی درباره مرز تخصص، تقسیم کار و وظیفه ذاتی دستگاهها بیش از هر زمان دیگری برجسته میشود.
۱. وزیر امور خارجه در نمایشگاه فولاد؛ این صحنه به شما چه ربطی دارد؟
وظیفه اصلی وزارت امور خارجه، هدایت دستگاه دیپلماسی، مدیریت روابط خارجی، پیشبرد مذاکرات بینالمللی و دفاع از منافع ملی در عرصه سیاست و اقتصاد خارجی است؛ نه تحلیل فنیِ وضعیت خطوط تولید فولاد و معدن یا اجرای برنامههای بازسازی صنعتی در داخل کشور. حتی اگر بپذیریم «دیپلماسی اقتصادی» میتواند بخشی از کارنامه دستگاه دیپلماسی باشد، حضور در یک نمایشگاه تخصصی متالورژی و صحبت کردن از «ترمیم آسیبهای صنعت فولاد» و «رساندن ظرفیت تولید به شرایط پیش از جنگ»، بیش از آنکه به کارِ تخصصیِ وزارت خارجه بخورد، شبیه به حضور در یک تریبونِ غیرمرتبط است.
۲. وقتی جای «وظیفه اصلی» و «حضور نمایشگاهی» عوض میشود
مشکل اصلی اینجاست که در فضای عمومی و رسانهای، حضور مدیران در مراسمها، افتتاحیهها و نمایشگاههای پرزرقوبرق، گاهی جایگزینِ پاسخگویی شفاف درباره عملکرد اصلی و ذاتیِ همان وزارتخانه میشود. مردم از وزیر امور خارجه انتظار دارند درباره گرههای سیاست خارجی، وضعیت تعاملات بینالمللی و خروجی واقعی دیپلماسی توضیح بدهد؛ همانطور که از وزیر ارتباطات انتظار دارند وضعیت اینترنت، کیفیت شبکه و مشکلات کسبوکارهای آنلاین را سر و سامان بدهد، نه اینکه صرفاً تصویر حضور در نمایشگاهها مخابره شود.
۳. جابهجاییِ اولویتها و فرسایشِ اعتماد عمومی
وقتی در یک سو، معیشت و سفره مردم زیر فشار گرانیهای پیاپی آب میرود، در سوی دیگر، اینترنت و اقتصاد دیجیتال با محدودیت و ناپایداری دستوپنجه نرم میکنند، و در این میان هر مسئولی در یک قاب نمایشگاهی و غیرتخصصی دیده میشود، پیامدش احساس بینظمی در اولویتبندیها است. افکار عمومی وقتی میبیند تقسیم کار واقعی و پاسخگوییِ متمرکز در حوزههای اصلی کمرنگ است، طبیعی است که بپرسد: «واقعاً چه کسی مسئولِ حلِ گرههای اصلی است و چرا هر چیزی به جای دیگری کشیده میشود؟»
کلام آخر:
پاسخگویی و حضور میدانی مدیران زمانی ارزشمند و قابل دفاع است که در مسیرِ درست و در چارچوبِ وظیفه و تخصصِ واقعیِ همان مسئول قرار بگیرد. تا زمانی که مرز میان «تخصص و وظیفه ذاتی» با «حضورهای تشریفاتی و نمایشگاهی» پررنگتر نشود، این پرسش که چرا هیچ چیز سر جای خودش نیست، همچنان در ذهن مردم باقی خواهد ماند.