دردی که از ذهن شروع میشود؛ همه چیز درباره معدهدرد عصبی
گر معدهتان در روزهای پرتنش بیشتر درد میگیرد، این مطلب را از دست ندهید.
معدهدرد از آن دسته دردهایی است که اغلب فرد را سردرگم میکند؛ درد مبهمی که گاهی محل دقیق آن مشخص نیست و علتش هم بهراحتی قابل تشخیص نیست. در این میان، معدهدرد عصبی نوعی از دردهای گوارشی است که ارتباط مستقیمی با وضعیت روحی و روانی فرد دارد و معمولاً در شرایط استرسزا بروز میکند.
نقش استرس در معدهدرد عصبی
استرس یکی از مهمترین عوامل تحریک سیستم عصبی گوارش است. هنگام اضطراب، هورمونهایی در بدن ترشح میشوند که میتوانند باعث افزایش اسید معده، التهاب مخاط معده و در نهایت بروز علائمی مانند:
-
احساس پری و سنگینی معده
-
نفخ و درد مبهم
-
سیری زودرس
-
احساس گرسنگی کاذب
-
سوزش معده و ترشکردن
یکی از علائم شایع در این افراد، احساس گلوبوس است؛ حالتی که فرد تصور میکند لقمهای در گلویش گیر کرده، در حالی که علت اصلی آن برگشت اسید معده به ناحیه حنجره است.
چه کسانی بیشتر در معرض این مشکلاند؟
معدهدرد عصبی در همه سنین دیده میشود، اما شیوع آن در کودکان کمتر و در بزرگسالان، بهویژه در سنین میانسالی، بیشتر است. زنان به دلیل حساسیتهای عاطفی و واکنشهای شدیدتر به استرس، بیش از مردان در معرض تحریک اعصاب معده قرار دارند.
احساسات چگونه معده را به درد میآورند؟
اگرچه ویروسها و باکتریها از دلایل شایع تهوع و درد معده هستند، اما احساسات نیز میتوانند همین واکنشها را ایجاد کنند. از جمله موقعیتهای رایج:
-
اضطراب اجتماعی: مانند حضور در جمعهای ناآشنا یا شروع محیط جدید
-
اضطراب عملکردی: پیش از سخنرانی، امتحان یا مسابقات مهم
-
استرس و ترس: نگرانیهای مالی، مهاجرت، تغییرات بزرگ زندگی
-
هیجان بیش از حد: مانند قبل از مراسم ازدواج، فارغالتحصیلی یا سفرهای مورد انتظار
تحقیقات چه میگویند؟
مطالعات نشان میدهد استرس و اضطراب میتوانند عملکرد سیستم عصبی گوارش را مختل کنند و باعث تشدید بیماریهایی مانند زخم معده، زخم اثنیعشر و سندرم روده تحریکپذیر شوند. در مواردی که آزمایشها علت مشخصی برای دردهای گوارشی نشان نمیدهند، پزشکان احتمال منشأ عصبی را بسیار بالا میدانند.
چگونه معدهدرد عصبی را تشخیص دهیم؟
با وجود شیوع بالای این اختلال، نباید هر درد شکمی را عصبی تلقی کرد. تشخیص قطعی باید بر اساس سن، شرح حال بیمار و در صورت نیاز آزمایشهای تشخیصی انجام شود.
ویژگیهای شایع معدهدرد عصبی عبارتاند از:
-
بیشتر در افراد زیر ۴۰ سال دیده میشود
-
شدت درد معمولاً فرد را از خواب بیدار نمیکند
-
علائم پایدار نیستند و پس از مدتی فروکش میکنند
-
اغلب در دورههای پراسترس زندگی بروز میکنند
در مقابل، علائمی مانند کاهش وزن، بیاشتهایی، وجود خون در مدفوع، تهوع و استفراغ شدید یا اسهال شدید هرگز نباید به اختلالات عصبی نسبت داده شوند و نیاز به بررسی فوری پزشکی دارند.
درمان معدهدرد عصبی
مهمترین اصل در درمان این مشکل، کنترل استرس و اضطراب است. این بیماری دوره درمانی مشخصی ندارد، اما با مدیریت شرایط روحی میتوان شدت علائم را کاهش داد.
در برخی موارد، پزشکان داروهایی مانند کلردیازپوکساید همراه با داروهای ضداسید تجویز میکنند.
در صورت بیتوجهی به درمان، مشکلاتی مانند سندرم روده تحریکپذیر ممکن است بروز کند که در زنان بیشتر با یبوست و در مردان با اسهال همراه است.
توصیههای تغذیهای
-
پرهیز از غذاهای تند، ترش، شور و محرک
-
اجتناب از غذاهایی که تخلیه معده را کند میکنند
-
مصرف خوراکیهای سبک و غذاهایی که به تخلیه سریعتر معده کمک میکنند
