ویتامین K؛ نگهبان خاموش انعقاد خون و سلامت استخوان ها

به گزارش فرتاک نیوز؛ ویتامین‌ها گروهی از ترکیبات آلی هستند که بدن انسان قادر به ساخت کافی آن‌ها نیست و باید از طریق رژیم غذایی تأمین شوند. ویتامین K یکی از این ریزمغذی‌های حیاتی است که نقش دوگانه‌ای در بدن ایفا می‌کند: هم در فرایند انعقاد خون و هم در حفظ سلامت استخوان‌ها و عروق خونی.

این ویتامین به دو شکل اصلی K1 و K2 در طبیعت وجود دارد و شکل مصنوعی آن، K3، بیشتر در صنایع دامپزشکی استفاده می‌شود.

ویتامین K چیست و چه انواعی دارد؟

ویتامین K یک ویتامین محلول در چربی است که به صورت طبیعی در دو شکل اصلی در طبیعت یافت می‌شود: ویتامین K1 (فیلوکینون) و ویتامین K2 (مناکینون).

ویتامین K1 عمدتاً در سبزیجات برگ سبز مانند اسفناج و کلم پیچ وجود دارد و مسئول تأمین نیاز روزانه بدن به این ویتامین است. ویتامین K2 در غذاهای تخمیری و محصولات حیوانی یافت می‌شود و جذب بهتری دارد.

نقش ویتامین K در بدن

نقش ویتامین K در بدن شامل چند محور اصلی است:

۱. انعقاد خون و جلوگیری از خونریزی: ویتامین K در ساخت پروتئین‌های انعقادی نقش دارد و بدون آن، فرد در معرض خونریزی‌های غیرقابل کنترل قرار می‌گیرد.

۲. سلامت استخوان‌ها و پیشگیری از پوکی استخوان: ویتامین K برای فعال‌سازی پروتئینی به نام استئوکلسین ضروری است که کلسیم را در بافت استخوان تثبیت می‌کند.

۳. سلامت قلب و عروق: ویتامین K پروتئین MGP را فعال می‌کند که از رسوب کلسیم در دیواره رگ‌ها جلوگیری می‌کند.

۴. عملکرد مغز و سیستم عصبی: ویتامین K در ساخت اسفنگولیپیدها نقش دارد که در غشای سلول‌های عصبی وجود دارند.

۵. کنترل قند خون و پیشگیری از دیابت: ویتامین K می‌تواند بر حساسیت به انسولین تأثیر بگذارد.

۶. نقش بالقوه در پیشگیری از سرطان: شواهد مقدماتی نشان می‌دهد که ویتامین K ممکن است از طریق تنظیم چرخه سلولی اثر محافظتی داشته باشد.

منابع غذایی ویتامین K

منابع ویتامین K در طبیعت شامل:

منابع غنی ویتامین K1: سبزیجات برگ سبز تیره مانند کلم پیچ، اسفناج، کلم بروکلی و برگ چغندر، جعفری، ریحان و گشنیز، روغن‌های گیاهی مانند روغن سویا و زیتون.

منابع غنی ویتامین K2: ناتو (سویای تخمیری)، پنیرهای تخمیری، زرده تخم مرغ، جگر حیوانات و لبنیات پرچرب.

ویتامین K محلول در چربی است و مصرف آن همراه با چربی‌های سالم جذب را افزایش می‌دهد.

نیاز روزانه به ویتامین K

میزان نیاز روزانه به ویتامین K برای بزرگسالان حدود ۹۰ میکروگرم برای زنان و ۱۲۰ میکروگرم برای مردان است. زنان باردار و شیرده ممکن است به مقدار بیشتری نیاز داشته باشند.

نوزادان پس از تولد یک دوز ویتامین K دریافت می‌کنند تا از خونریزی خطرناک پیشگیری شود.

کمبود ویتامین K

کمبود ویتامین K در بزرگسالان سالم نادر است، اما می‌تواند در گروه‌های خاصی رخ دهد.

علائم کمبود شامل کبودی و خونریزی آسان، خونریزی طولانی از زخم‌ها، خونریزی بینی یا لثه، و در موارد شدید خونریزی داخلی است.

افراد در معرض خطر شامل نوزادان تازه متولدشده، بیماران مبتلا به بیماری‌های گوارشی، بیماران کبدی و افرادی که داروهای ضدانعقاد مصرف می‌کنند، هستند.

تداخل دارویی ویتامین K

مهم‌ترین تداخل دارویی ویتامین K با داروهای ضدانعقاد خوراکی مانند وارفارین است. نوسان در دریافت ویتامین K می‌تواند اثربخشی این داروها را مختل کند.

بنابراین، افرادی که این داروها را مصرف می‌کنند باید دریافت ویتامین K خود را ثابت و متعادل نگه دارند.

در یک نگاه

نیاز روزانه ویتامین K

مقدار توصیه شده برای زنان ۹۰ میکروگرم و برای مردان ۱۲۰ میکروگرم است.

منابع غذایی ویتامین K

سبزیجات برگ سبز و غذاهای تخمیری از منابع غنی ویتامین K هستند.

علائم کمبود ویتامین K

کبودی آسان و خونریزی طولانی از زخم‌ها از علائم کمبود این ویتامین است.

سوالات متداول

ویتامین K چیست؟

ویتامین K یک ویتامین محلول در چربی است که در انعقاد خون و سلامت استخوان‌ها نقش دارد.

منابع غذایی ویتامین K کدامند؟

منابع غذایی شامل سبزیجات برگ سبز، ناتو، پنیرهای تخمیری و زرده تخم مرغ هستند.

نیاز روزانه به ویتامین K چقدر است؟

مقدار توصیه شده روزانه برای زنان ۹۰ میکروگرم و برای مردان ۱۲۰ میکروگرم است.

علائم کمبود ویتامین K چیست؟

علائم شامل کبودی آسان، خونریزی طولانی از زخم‌ها و خونریزی بینی است.