خون در مدفوع را شوخی نگیرید؛ این سرطان قابل پیشگیری است؛ اما هنوز قربانی میگیرد
کارشناسان میگویند غربالگری منظم میتواند جان بیماران را نجات دهد، اما بسیاری آن را جدی نمیگیرند.
سرطان روده بزرگ (کولورکتال) یکی از شایعترین سرطانها در جهان و ایران است که در صورت تشخیص دیرهنگام میتواند به یک بیماری مرگبار تبدیل شود. کارشناسان حوزه سلامت تأکید دارند که شناخت عوامل خطر، توجه به علائم هشداردهنده و انجام غربالگری منظم، نقش تعیینکنندهای در پیشگیری و افزایش شانس درمان این بیماری دارد.
بررسیهای علمی نشان میدهد عوامل مؤثر در بروز سرطان روده بزرگ به دو دسته عوامل غیرقابل تغییر و عوامل قابل تغییر تقسیم میشوند. سن بالای ۵۰ سال، سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان روده بزرگ یا پولیپهای آدنوماتوز، ابتلا به بیماریهای التهابی روده مانند کرون و کولیت اولسراتیو و وجود برخی سندرمهای ژنتیکی ارثی، از مهمترین عوامل غیرقابل تغییر به شمار میروند که خطر ابتلا به این بیماری را افزایش میدهند.
در مقابل، سبک زندگی ناسالم یکی از مهمترین عوامل قابل کنترل در بروز سرطان روده بزرگ است. رژیم غذایی کمفیبر و پرچرب، مصرف زیاد گوشت قرمز و فرآوریشده، چاقی و اضافه وزن، کمتحرکی و نداشتن فعالیت بدنی منظم، مصرف سیگار و الکل، از جمله عواملی هستند که با اصلاح آنها میتوان خطر ابتلا به این سرطان را بهطور قابل توجهی کاهش داد.
یکی از چالشهای اساسی در مواجهه با سرطان روده بزرگ، بیعلامت بودن یا خفیف و غیر اختصاصی بودن علائم در مراحل اولیه بیماری است. بسیاری از بیماران در آغاز ابتلا، نشانه مشخصی ندارند و همین مسئله باعث تشخیص دیرهنگام میشود. با این حال، بروز برخی علائم میتواند زنگ خطر جدی تلقی شود و نیازمند بررسی پزشکی باشد.
تغییر در الگوی اجابت مزاج مانند اسهال یا یبوست طولانیمدت، مشاهده خون روشن یا تیره در مدفوع، درد یا گرفتگی مزمن شکم، کمخونی ناشی از فقر آهن، کاهش وزن بیدلیل، احساس دفع ناکامل و خستگی و ضعف مداوم، از جمله علائمی هستند که در صورت تداوم، نباید نادیده گرفته شوند و مراجعه به پزشک را ضروری میکنند.
غربالگری، یکی از مؤثرترین راهکارها برای تشخیص زودهنگام سرطان روده بزرگ و نجات جان بیماران به شمار میرود. روشهایی مانند کولونوسکوپی، سیگموئیدوسکوپی و آزمایش بررسی خون مخفی در مدفوع (FOBT)، امکان شناسایی بیماری را در مراحل اولیه فراهم میکنند؛ زمانی که درمان مؤثرتر بوده و شانس بهبودی کامل بسیار بالاست. توصیه میشود افراد با ریسک متوسط از سن ۴۵ یا ۵۰ سالگی و افراد پرخطر در سنین پایینتر، تحت نظر پزشک غربالگری را آغاز کنند.
در حوزه درمان نیز پیشرفتهای قابل توجهی حاصل شده است. جراحی همچنان ستون اصلی درمان تومورهای قابل برداشت محسوب میشود و در کنار آن، شیمیدرمانی، پرتودرمانی و ایمونوتراپی نقش مهمی در کنترل بیماری، کاهش عوارض و افزایش بقای بیماران ایفا میکنند. انتخاب روش درمانی بر اساس مرحله بیماری، وضعیت عمومی بیمار و ویژگیهای مولکولی تومور انجام میشود و معمولاً با نظر تیم تخصصی اتخاذ خواهد شد.
شناخت عوامل خطر، اصلاح سبک زندگی، توجه به علائم هشداردهنده و انجام غربالگری منظم، مهمترین گامها برای پیشگیری و مقابله مؤثر با سرطان روده بزرگ هستند؛ اقداماتی ساده اما حیاتی که میتوانند جان هزاران نفر را نجات دهند.
برای ورود به کانال تلگرام فرتاک نیوز کلیک کنید.
