سکسکه چرا ایجاد میشود؟ علت سکسکه، راههای قطع آن و زمان خطرناک شدن
سکسکه معمولاً عارضهای موقتی و بیخطر است، اما سکسکه طولانیمدت یا همراه با علائم غیرعادی میتواند نیازمند بررسی پزشکی باشد.
سکسکه یکی از واکنشهای شایع و معمول بدن است که تقریباً همه افراد در مقطعی از زندگی آن را تجربه میکنند. این حالت اغلب ناگهانی شروع میشود و پس از چند دقیقه بدون نیاز به درمان خاصی از بین میرود. با این حال، گاهی سکسکه برای مدت طولانی ادامه پیدا میکند یا بارها در فاصله کوتاهی تکرار میشود و همین موضوع باعث نگرانی افراد میشود. اما علت سکسکه چیست و هنگام بروز آن چه کاری باید انجام داد؟
سکسکه چگونه ایجاد میشود؟
سکسکه زمانی اتفاق میافتد که عضله دیافراگم، یعنی عضله اصلی درگیر در فرایند تنفس، بهصورت ناگهانی و غیرارادی منقبض شود. پس از این انقباض، تارهای صوتی نیز به سرعت بسته میشوند و صدای مشخص «هیک» ایجاد میشود.
در بیشتر مواقع این انقباضها کوتاهمدت هستند و بدون آنکه مشکلی جدی برای بدن ایجاد کنند، متوقف میشوند. به همین دلیل، سکسکه معمولی را نباید بهخودیخود نشانه بیماری دانست.
مهمترین علتهای سکسکه چیست؟
عوامل مختلفی میتوانند باعث تحریک دیافراگم و ایجاد سکسکه شوند. تند غذا خوردن، پرخوری، نوشیدن نوشابههای گازدار، خوردن غذاهای تند و بلعیدن هوای زیاد از عوامل رایج هستند.
تغییر ناگهانی دمای غذا یا نوشیدنی، خندیدن شدید، هیجان، استرس، گریه، صحبت کردن هنگام غذا خوردن و حتی تغییر ناگهانی وضعیت بدن نیز ممکن است در برخی افراد باعث شروع سکسکه شود.
در بعضی افراد، نوشیدن الکل نیز میتواند احتمال بروز سکسکه را افزایش دهد. البته واکنش بدن افراد با یکدیگر متفاوت است و ممکن است یک عامل در فردی باعث سکسکه شود اما در فرد دیگری چنین اثری نداشته باشد.
هنگام سکسکه چه کار کنیم؟
در اغلب موارد، برای قطع سکسکه نیازی به اقدام پزشکی وجود ندارد و چند دقیقه صبر کردن کافی است. با این حال، چند روش ساده میتواند به آرام شدن چرخه سکسکه کمک کند.
نفس کشیدن آرام و عمیق و نگه داشتن کوتاهمدت نفس، سپس خارج کردن آهسته هوا، یکی از روشهایی است که برخی افراد از آن نتیجه میگیرند. نوشیدن چند جرعه آب خنک نیز میتواند مفید باشد.
همچنین بهتر است هنگام سکسکه از خوردن سریع غذا، نوشیدنیهای گازدار و وعدههای غذایی سنگین خودداری شود. مهمتر از همه، نباید برای متوقف کردن سکسکه به روشهای خطرناک مانند ترساندن فرد یا نوشیدن سریع آب در وضعیت نامناسب متوسل شد.
آیا سکسکه زیاد خطرناک است؟
سکسکه کوتاهمدت معمولاً خطرناک نیست. چیزی که اهمیت بیشتری دارد، مدت زمان ادامه سکسکه و وجود علائم همراه است.
اگر سکسکه بیش از ۴۸ ساعت ادامه پیدا کند، بهتر است فرد برای بررسی علت به پزشک مراجعه کند. سکسکه طولانیمدت در موارد نادر ممکن است با برخی مشکلات گوارشی، اختلالات عصبی، تغییرات متابولیک یا مصرف بعضی داروها ارتباط داشته باشد.
همچنین اگر سکسکه بهطور مکرر اتفاق میافتد و زندگی روزمره، خواب، غذا خوردن یا صحبت کردن فرد را مختل میکند، بهتر است علت آن بررسی شود.
چه زمانی سکسکه نیاز به توجه بیشتری دارد؟
اگر سکسکه همراه با تنگی نفس، درد قفسه سینه، ضعف یا بیحسی ناگهانی، گیجی، استفراغ شدید یا مشکل در بلع باشد، نباید صرفاً آن را یک سکسکه معمولی در نظر گرفت و لازم است ارزیابی پزشکی انجام شود.
در مجموع، تعداد دفعات سکسکه بهتنهایی معیار مناسبی برای تشخیص خطرناک بودن آن نیست. ممکن است فرد در یک بازه کوتاه چندین بار دچار سکسکه شود و مشکل خاصی نداشته باشد؛ در مقابل، سکسکهای که برای مدت طولانی ادامه دارد اهمیت بیشتری دارد.
بنابراین اگر سکسکه گاهبهگاه و کوتاهمدت است، معمولاً جای نگرانی نیست. رعایت سرعت مناسب هنگام غذا خوردن، پرهیز از پرخوری و کاهش مصرف نوشیدنیهای گازدار میتواند به کاهش احتمال بروز آن کمک کند. اما سکسکه مداوم، عودکننده یا همراه با علائم غیرمعمول بهتر است توسط پزشک بررسی شود.
