مرگ بر آمریکا در شعار، آمریکا در انتخاب خانواده؛ پرونده معصومه ابتکار دوباره بحثبرانگیز شد
خبر بازداشت خانواده عیسی هاشمی در آمریکا، بار دیگر پرسشهایی درباره مواضع ضدآمریکایی معصومه ابتکار و فاصله احتمالی میان شعارهای سیاسی و انتخابهای خانوادگی مطرح کرده است.
معصومه ابتکار یکی از چهرههای شناختهشده سیاست ایران است؛ نام او از سال ۱۳۵۸ و ماجرای تسخیر سفارت آمریکا تا حضور در مسئولیتهای مختلف اجرایی و سیاسی، همواره با تحولات سیاسی کشور گره خورده است. ابتکار در جریان اشغال سفارت آمریکا، از چهرههای رسانهای دانشجویان تسخیرکننده سفارت بود؛ رویدادی که به گروگانگیری ۵۲ دیپلمات آمریکایی به مدت ۴۴۴ روز انجامید.
حالا مطرح شدن خبر بازداشت فرزند او و خانوادهاش در آمریکا، بار دیگر بحثی را به فضای عمومی آورده که سالهاست درباره برخی چهرههای سیاسی مطرح میشود؛ چرا میان ادبیات سیاسی و انتخابهای زندگی خانوادگی بعضی مسئولان، چنین فاصلهای دیده میشود؟
وقتی شعار سیاسی با انتخاب زندگی فاصله پیدا میکند
در سالهای گذشته، شعارهای ضدآمریکایی و تأکید بر مقابله با سیاستهای واشنگتن، بخش مهمی از ادبیات سیاسی برخی جریانها بوده است. از همین رو، زندگی یا حضور اعضای خانواده چهرههای سیاسی در آمریکا، گاهی به موضوعی برای انتقاد و مطالبه توضیح تبدیل میشود.
این پرسش درباره معصومه ابتکار نیز مطرح است؛ چهرهای که سابقه سیاسی او با مواضع ضدآمریکایی و ماجرای سفارت آمریکا پیوند خورده و اکنون خبرهایی درباره بازداشت اعضای خانوادهاش در همان کشور منتشر شده است.
البته زندگی در یک کشور یا انتخاب آن برای اقامت اعضای خانواده، بهتنهایی اثباتکننده تناقض یا تخلف نیست. آنچه میتواند محل بحث عمومی باشد، فاصله احتمالی میان مواضع سیاسی اعلامشده و رفتارهای شخصی است؛ فاصلهای که در مورد چهرههای دارای مسئولیت و نفوذ سیاسی، حساسیت بیشتری ایجاد میکند.
فرزندان مسئول شعارهای والدین نیستند؛ اما سیاستمداران باید پاسخگو باشند
در این میان، نباید مسئولیت سیاسی والدین را به فرزندان تعمیم داد. بازداشت، به معنای اثبات جرم نیست و افراد، بهویژه کودکان، نباید قربانی قضاوتهای سیاسی یا فشارهای ناشی از جایگاه خانواده خود شوند.
اما این تفکیک به معنای کنار گذاشتن پرسشهای عمومی از سیاستمداران نیست. مسئولان و چهرههای سیاسی باید درباره مواضع، شعارها و عملکرد خود پاسخگو باشند؛ بهخصوص زمانی که سخنان و سیاستهای آنان در طول سالها بر زندگی، انتخابها و انتظارات جامعه اثر گذاشته است.
انتقاد از تناقضهای احتمالی در رفتار سیاسی، مطالبهای عمومی است؛ همانطور که دفاع از حقوق انسانی افراد، فارغ از وابستگی خانوادگی و سیاسی، باید یک اصل غیرقابل چشمپوشی باشد.