کوهوش سیاه؛ مکمل گیاهی پرطرفدار زنان چه عوارضی دارد؟
افراد مبتلا به بیماری کبدی، زنان باردار یا شیرده و افرادی که سابقه بیماریهای حساس به هورمون دارند، نباید بدون نظر پزشک از این مکمل استفاده کنند. در صورت بروز زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، خستگی غیرعادی یا درد شدید قسمت بالای شکم، مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید.
کوهوش سیاه با نام علمی Actaea racemosa گیاهی گلدار و بومی آمریکای شمالی است که به خانواده آلالگان تعلق دارد. ریشه و ساقه زیرزمینی این گیاه از گذشته در طب سنتی استفاده میشده و امروزه عصاره آن بیشتر به شکل مکملهای گیاهی برای کاهش برخی علائم یائسگی عرضه میشود.
با وجود شهرت این گیاه در سلامت زنان، همه خواص مطرح شده درباره آن پشتوانه علمی کافی ندارند و نباید آن را درمانی قطعی برای مشکلات هورمونی دانست.
تاثیر احتمالی بر علائم یائسگی
گرگرفتگی، تعریق شبانه و اختلال خواب از مشکلات شایع دوران یائسگی هستند. برخی مطالعات نشان دادهاند که فرآوردههای حاوی کوهوش سیاه ممکن است به کاهش گرگرفتگی و بعضی علائم کلی یائسگی کمک کنند. با این حال، نتایج پژوهشها یکسان نیست و میزان اثربخشی به نوع عصاره و ترکیب فرآورده نیز بستگی دارد.
سازوکار اثر این گیاه هنوز به طور کامل مشخص نشده است. برخلاف بعضی ادعاها، شواهد کافی وجود ندارد که کوهوش سیاه را یک فیتواستروژن واقعی بدانیم یا اثر آن را مستقیما به تقلید از هورمون استروژن نسبت دهیم.
آیا بر باروری و مشکلات قاعدگی اثر دارد؟
برخی پژوهشهای کوچک، مصرف کوهوش سیاه همراه با داروی کلومیفن را در زنان تحت درمان ناباروری بررسی کردهاند؛ اما این مطالعات برای اثبات تاثیر گیاه بر افزایش باروری کافی نیستند. درباره اثر آن بر سندرم تخمدان پلی کیستیک، سندرم پیش از قاعدگی و تنظیم چرخه قاعدگی نیز شواهد قابل اتکایی در دست نیست.
همچنین تاثیر این گیاه بر اضطراب و افسردگی به اثبات نرسیده است. بهبود احتمالی خواب ممکن است بیشتر به کاهش تعریق شبانه و گرگرفتگی مربوط باشد.
عوارض و احتیاطهای مصرف
ناراحتی معده، تهوع، سردرد و بثورات پوستی از عوارض احتمالی کوهوش سیاه هستند. موارد نادری از آسیب کبدی، از جمله موارد شدید، در مصرف فرآوردههای منتسب به این گیاه گزارش شده است؛ هرچند مشخص نیست خود گیاه عامل همه این موارد بوده باشد و احتمال ناخالصی یا اشتباه در ترکیب محصولات نیز مطرح است.
افراد مبتلا به بیماری کبدی، زنان باردار یا شیرده و افرادی که سابقه بیماریهای حساس به هورمون دارند، نباید بدون نظر پزشک از این مکمل استفاده کنند. در صورت بروز زردی پوست یا چشم، ادرار تیره، خستگی غیرعادی یا درد شدید قسمت بالای شکم، مصرف را قطع کنید و به پزشک مراجعه کنید.