هشدار متخصصان درباره پدر شدن بعد از ۴۰ سالگی؛ خطری که نباید نادیده گرفت
برای مردان بالای ۴۰ سال مهم است که قبل از لقاح، کیفیت اسپرم را بررسی کنند.
مادینا بکووا، متخصص زنان، جراح و پزشک، به ایزوستیا گفت: هنگام برنامهریزی برای بارداری، اغلب توجه به سن و سلامت زن معطوف میشود. با این حال، سن پدر باردار نیز نقش مهمی ایفا میکند: کیفیت اسپرم با افزایش سن تغییر میکند و احتمال ناهنجاریهای ژنتیکی در سلولهای تولید مثلی مردان را افزایش میدهد که میتواند بر روند بارداری و سلامت کودک تأثیر بگذارد.
برخلاف زنان که با تعداد محدودی تخمک متولد میشوند، مردان به طور مداوم اسپرم تولید میکنند. این سلولهای پیشساز به طور مکرر تقسیم میشوند و با هر چرخه جدید تقسیم، احتمال انباشت خطاهای ژنتیکی افزایش مییابد.
به گفته این متخصص، پس از ۴۰ تا ۴۵ سالگی، مردان ممکن است کاهش حجم انزال و تحرک اسپرم و همچنین افزایش سطح قطعه قطعه شدن DNA - آسیب به ماده ژنتیکی سلولهای زایا - را تجربه کنند. این تغییرات میتواند بر عملکرد تولید مثلی و احتمال لقاح موفقیتآمیز تأثیر بگذارد.
سن پدر چه تاثیری بر سلامت کودک دارد؟
یکی از عواملی که شایسته توجه ویژه است، قطعه قطعه شدن DNA اسپرم است. آسیب به ماده ژنتیکی میتواند با اختلال عملکرد تولید مثلی، کاهش میزان بارداری و افزایش خطر سقط جنین زودهنگام همراه باشد.
این پزشک توضیح داد: «شماری از مطالعات، سن بالای ۴۵ سال پدر را با افزایش خطر برخی پیامدهای نامطلوب سلامتی برای کودک متولد نشده مرتبط دانستهاند. به طور خاص، این موارد شامل اختلالات طیف اوتیسم، اسکیزوفرنی و برخی بیماریهای ژنتیکی نادر مانند آکندروپلازی است.»
مهم است بدانیم که این یک افزایش خطر آماری است، نه یک پیامد اجتنابناپذیر. اکثر کودکانی که از پدران مسنتر متولد میشوند، این شرایط را ندارند.
سن به تنهایی مانعی برای پدر شدن نیست. با این حال، مردان بالای ۴۰ سال هنگام برنامهریزی برای بارداری باید به سلامت باروری خود توجه ویژهای داشته باشند. علاوه بر آنالیز استاندارد اسپرم، پزشک ممکن است آزمایش قطعه قطعه شدن DNA اسپرم را توصیه کند. این آزمایش، سلامت ماده ژنتیکی در سلولهای تولید مثلی مردان را ارزیابی کرده و اطلاعات بیشتری در مورد کیفیت آنها ارائه میدهد.
چگونه برای بارداری بعد از ۴۰ سالگی آماده شویم؟
اصلاح سبک زندگی میتواند به کاهش تأثیر برخی عوامل نامطلوب و بهبود سلامت باروری کمک کند. به گفته بکووا، باید سه ماه قبل از لقاح برنامهریزیشده، به آمادهسازی توجه ویژهای شود - این تقریباً همان زمانی است که اسپرم برای بالغ شدن نیاز دارد.
در این دوره، به پدر باردار توصیه میشود سیگار کشیدن و نوشیدن الکل را ترک کند، استرس را به حداقل برساند و یک برنامه خواب منظم داشته باشد. همچنین جلوگیری از گرم شدن بیش از حد ناحیه بیضه، به ویژه محدود کردن دفعات مکرر رفتن به حمام و سونا، حفظ رژیم غذایی متعادل و حفظ فعالیت بدنی منظم، بسیار مهم است. نیاز به آنتیاکسیدانها و سایر مکملها باید از قبل با پزشک در میان گذاشته شود.
این متخصص زنان تأکید میکند: «سن حکم اعدام نیست، بلکه دلیلی برای اتخاذ رویکردی آگاهانهتر در تنظیم خانواده است. برای مردان بالای ۴۰ سال مهم است که سلامت باروری خود را نادیده نگیرند و در صورت لزوم معاینات بیشتری انجام دهند. آمادگی پزشکی مناسب به شناسایی عوامل خطر بالقوه و اقدام به موقع کمک میکند.»
بنابراین، هنگام برنامهریزی برای بارداری، در نظر گرفتن سلامت هر دو طرف مهم است. سن مرد میتواند بر کیفیت اسپرم و احتمال ابتلا به برخی اختلالات ژنتیکی تأثیر بگذارد، بنابراین آمادگی برای پدر شدن نه تنها باید شامل معاینه پزشکی زن باشد، بلکه ارزیابی سلامت باروری پدر آینده را نیز شامل شود.