سکته مغزی در کرمانشاه؛ ثبت ۳۲۲۹ مورد ابتلا در یک سال و نجات ۱۵۱ بیمار از معلولیت دائمی
فقط چند دقیقه غفلت میتواند زندگی یک انسان را برای همیشه تغییر دهد؛ سکته مغزی حالا دیگر بیماری مختص سالمندان نیست و در ایران حدود یک دهه زودتر از میانگین جهانی بروز میکند. در کرمانشاه سالانه بیش از ۳۲۰۰ مورد سکته مغزی ثبت میشود و یک شبکه درمانی شبانهروزی تلاش میکند پیش از آنکه فرصت طلایی تمام شود، بیماران را نجات دهد.
به مناسبت گرامیداشت هفته استروک (سکته حاد مغزی - ۷ تا ۱۴ آبان ماه) امروز ۱۱ آبان نشت خبری در معاونت درمان دانشگاه علومپزشکی کرمانشاه برگزار و جزئیات خدمات ۲۴ ساعته درمان سکتههای مغزی، آمار بروز بیماری، چالشهای دارویی و بیمهای و فعالیت تختهای تخصصی استروک یونیت در استان تشریح شد.
فعالسازی کد فوریت ۷۲۴ در زمان بروز سکتههای مغزی در بیمارستانهای استان
در ابتدای این نشست دکتر «محمد حمزهای» مدیر نظارت و اعتبار بخشی معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، با اشاره به سابقه راهاندازی این برنامه ملی با کد ۷۲۴ از سال ۱۳۹۵ و اجرای کامل آن از سال ۱۴۰۱ اظهار داشت: این برنامه به صورت هفت روز هفته و ۲۴ ساعت شبانهروز فعال است و نکته حائز اهمیت در سیستم درمانی کرمانشاه این است که آموزشهای لازم حتی به نگهبانان بیمارستانها نیز داده شده است؛ به طوری که به محض مراجعه بیمار و بروز علائم سکته مغزی، کلید فعالسازی کد ۷۲۴ زده شده و فرآیند درمان و هماهنگی با پزشکان متخصص به صورت تلسروک بلافاصله آغاز میشود.
سن بروز سکته مغزی در ایران پایینتر از میانگین جهانی است
وی با اشاره به آمارهای بروز سکتههای مغزی در جهان و کشور گفت: میانگین سنی بروز نخستین سکته مغزی در دنیا برای مردان ۶۸ سال و برای زنان ۷۲ سال است؛ اما متأسفانه بر اساس مطالعات انجامشده، این سن در کشور و استان کرمانشاه بین ۵۵ تا ۶۶ سال است که نشان میدهد جامعه ما حدود یک دهه زودتر درگیر این عارضه میشود.
وی میانگین بروز سکته مغزی در کشور را ۱۵۰ مورد به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر عنوان کرد و افزود: میزان بروز این بیماری در استانهای جنوبی بیشترو در کرمانشاه نیز ۱۳۰ مورد به ازای هر ۱۰۰ هزار نفر جمعیت میرسد
به گفته مدیر نظارت و اعتبار بخشی معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، سال گذشته در استان
۳۲۲۹ مورد سکته مغزی ثبت شده که از این تعداد، ۲۴۷۵ مورد از نوع ایسکمیک (گرفتگی رگ با لخته) و ۷۵۴ مورد هموراژیک (خونریزیدهنده) بوده است. طبق استانداردهای جهانی، حدود ۱۸ درصد از بیماران سکته مغزی قابلیت دریافت داروی ترومبولیتیک (تزریق حلکننده لخته) را دارند که این رقم در کشور زیر ۸ درصد است، و در کرمانشاه این آمار به ۱۲/۵ درصد رسیده است.
هر دقیقه از دست رفتن زمان طلایی در سکته مغزی برابر با از دست دادن ۲ میلیون سلول عصبی
در ادامه این نشست محمد آذریار، کارشناس مسئول برنامه ملی سکته حاد مغزی دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه
با تأکید بر اینکه زمان در درمان سکته مغزی حیاتیترین عامل است گفت: در سکتههای ایسکمیک (که ۸۰ درصد موارد را شامل میشود)، پزشکان در «پنجره طلایی» یعنی از صفر تا ۴.۵ ساعت پس از بروز علائم فرصت دارند با تزریق داروی نجاتبخش، لخته خون را حل کرده و جریان خون را به مغز بازگردانند.
وی با هشدار نسبت به اینکه هر یک دقیقه تأخیر در خونرسانی به مغز مساوی با از دست رفتن ۲ میلیون سلول عصبی است افزود: اگر درمان در ساعت نخست انجام شود، از هر سه نفر، یک نفر کاملاً بدون علامت و بدون هیچگونه عارضهای به زندگی عادی بازمیگردد.
آذریار علائم هشداردهنده سکته مغزی را افتادگی ناگهانی صورت، ضعف و ناتوانی دست و اختلال در صحبت عنوان کرد و بیان داشت: در حال حاضر مراکز درمانی و بیمارستانهای استان در چهار سطح دستهبندی شدهاند،گفت: در این سطحبندی بیمارستانهای سطح یک شامل؛ بیمارستانهای شهرستان های ثلاث باباجانی، قصرشیرین، و روانسر و بیمارستانهای معتضدی، حضرت معصومه (س) و سجاد کرمانشاه
(فاقد سیتیاسکن و نورولوژیست است اما به محض مراجعه بیمار، هماهنگی تلفنی و تلسروک با پزشکان متخصص در مراکز معین انجام شده و در صورت امکان، انتقال بیمار در کمتر از یک ساعت صورت میگیرد.
وی با اشاره به اینکه بیمارستانهای سطح دو و سه دارای سیتیاسکن و پزشکان مقطعی هستند نیز گفت: ۱۴ بیمارستان در سطح استان مجهز به این خدمات هستند و از سال ۱۴۰۱ تاکنون، ۱۵۱ بیمار با روشهای پیشرفته تلستروک و تزریق دارو در این مراکز از معلولیت دائم نجات یافتهاند.
وی همچنین از فعالیت تنها بخش تخصصی اینترونشنال نورولوژی (خارجسازی مکانیکی لخته از عروق مغزی) در بیمارستان امام رضا (ع) خبر داد و افزود: تاکنون از ۲۱ بیماری که توسط دکتر لیلا هزارخانی تحت عمل جراحی قرار گرفتهاند ۱۹ مورد بدون هیچگونه علائم و عارضهای ترخیص شده که این آمار موفقیتی چشمگیر و فراتر از استانداردهای جهانی است.
فعالیت ۲۱ تخت «استروک یونیت» در استان و توسعه آن
کارشناس مسئول برنامه سکته مغزی کرمانشاه در ادامه از وجود ۲۱ تخت فعال مراقبتهای ویژه سکته مغزی در بیمارستانهای امام رضا(ع)، فارابی کرمانشاه و اسلامآباد غرب خبر داد و اظهار کرد: تا پایان آبانماه سالجاری نیز شش تخت دیگر در شهرستان کنگاور افتتاح خواهد شد تا نه تنها بیماران این منطقه، بلکه شهرستانهای همجوار مانند نهاوند نیز از خدمات فوری بهرهمند شوند.
به گفته آذریار وجود این بخشها برای پایش دقیق علائم حیاتی و کنترل خطر خونریزی (که احتمال وقوع آن در ۶ تا ۷ درصد بیماران وجود دارد) حیاتی است.
چالشهای دارویی و پوشش ضعیف بیمهها
آذریار در ادامه به وضعیت تامین داروهای تخصصی سکته مغزی نیز اشاره کرد و گفت: به دلیل شرایط موجود در حال حاضر داروی خارجی وارد نمیشود، اما شرکتهای داخلی داروهای باکیفیت معادل نمونه خارجی را تولید و توزیع میکنند که بیشتر تزریقات استان با همین داروهای داخلی انجام میشود.
وی با انتقاد از پوشش ضعیف بیمهها گفت: هزینه آزاد این داروها ۱۱۶ میلیون تومان و نرخ نوع ایرانی آن حدود ۸۰ میلیون تومان است که در حال حاضر بیمار باید حدود ۱۹ میلیون تومان از جیب پرداخت کند که پرونده این موضوع به شورای عالی بیمه ارسال شده و امیدواریم با حمایت دولت، این هزینه برای بیماران کاهش یابد.
وی در پایان با تاکید بر اینکه زمان طلایی برای جلوگیری از معلولیتها در سکتههای حاد مغزی بسیار حائز اهمیت است، از شهروندان خواست؛ در صورت بروز ناگهانی علائم سکته مغزی، از مراجعه شخصی خودداری کرده و بلافاصله با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرند تا با راهنمایی کارشناسان و انتقال سریع به مراکز درمانی مجهز با استفاده از کد ۷۲۴ از معلولیتهای جبرانناپذیر جلوگیری شود.
خبرنگار: طیبه دولتآبادی

