کدخبر: ۵۹۷۹۳۴ //

بیماری مرموزی که حافظه و توان حرکت را می‌گیرد؛ کروتزفلد–یاکوب چیست؟

بیماری کروتزفلد–یاکوب یا CJD یک اختلال نادر و پیشرونده مغزی است که می‌تواند در مدت کوتاهی حافظه، رفتار و توانایی حرکت را مختل کند. اما این بیماری چرا ایجاد می‌شود، چه علائمی دارد و آیا راهی برای درمان آن وجود دارد؟

بیماری مرموزی که حافظه و توان حرکت را می‌گیرد؛ کروتزفلد–یاکوب چیست؟

تصور کنید فردی که تا چند هفته قبل زندگی عادی داشته، ناگهان در به خاطر آوردن اتفاق‌های روزمره دچار مشکل شود، تعادلش را از دست بدهد یا رفتارش تغییر کند. چنین تغییراتی علت‌های گوناگونی دارند، اما در موارد نادر ممکن است نشانه بیماری کروتزفلد–یاکوب باشند؛ اختلالی که دستگاه عصبی را درگیر می‌کند و می‌تواند با سرعت زیادی پیشرفت کند.

به گزارش فرتاک نیوز؛ بیماری کروتزفلد–یاکوب که با نام اختصاری CJD شناخته می‌شود، از گروه بیماری‌های پریونی است. پریون‌ها برخلاف ویروس‌ها و باکتری‌ها، عوامل عفونی معمول نیستند؛ بلکه پروتئین‌هایی هستند که شکل غیرطبیعی پیدا می‌کنند و می‌توانند پروتئین‌های طبیعی را نیز به تغییر شکل وادارند. انباشته شدن این پروتئین‌های غیرطبیعی در مغز به سلول‌های عصبی آسیب می‌زند و عملکرد مغز را مختل می‌کند.

این بیماری بسیار نادر است و برآوردهای بین‌المللی، بروز آن را حدود یک تا دو مورد در هر یک میلیون نفر در سال نشان می‌دهند. با وجود شیوع پایین، سرعت پیشرفت و نبود درمان قطعی باعث شده است که CJD از بیماری‌های جدی دستگاه عصبی به شمار برود.
یکی از ویژگی‌های مهم بیماری کروتزفلد–یاکوب، پیشرفت نسبتاً سریع نشانه‌های عصبی است. علائم در همه بیماران یکسان نیست و ممکن است در آغاز با مشکلاتی ظاهر شود که به‌تنهایی اختصاصی این بیماری نیستند. برای مثال، فراموشی یا تغییر رفتار می‌تواند علت‌های بسیار متفاوتی داشته باشد؛ بنابراین صرف مشاهده این نشانه‌ها به معنای ابتلا به CJD نیست.

نشانه‌های احتمالی این بیماری عبارت‌اند از:

علائم معمولاً طی چند ماه بدتر می‌شوند و در بسیاری از مبتلایان، بیماری در کمتر از یک سال پس از آغاز نشانه‌ها به مرحله پایانی می‌رسد. با این حال، روند بیماری در انواع مختلف آن متفاوت است.

شنیدن نام یک بیماری نادر مغزی ممکن است این پرسش را ایجاد کند که آیا می‌توان آن را از اطرافیان گرفت؟ پاسخ نیازمند تفکیک چند شکل مختلف بیماری است. بیماری کروتزفلد–یاکوب انواع گوناگونی دارد و همه موارد آن به یک علت ایجاد نمی‌شوند.

نکته مهم این است که بیماری کلاسیک کروتزفلد–یاکوب از راه تماس روزمره، دست دادن، در آغوش گرفتن، زندگی در یک خانه یا مراقبت معمول از بیمار منتقل نمی‌شود. همچنین نباید نوع کلاسیک بیماری را با نوع واریانت آن یکی دانست؛ ارتباط نوع واریانت با مصرف گوشت آلوده به عامل بیماری جنون گاوی مطرح است، اما این توضیح به همه موارد CJD تعمیم داده نمی‌شود.

تشخیص CJD به ارزیابی تخصصی نیاز دارد؛ زیرا بعضی بیماری‌های دیگر مغز می‌توانند علائمی مشابه ایجاد کنند. پزشک متخصص مغز و اعصاب، روند بروز نشانه‌ها، سرعت پیشرفت آن‌ها، سابقه پزشکی و نتایج بررسی‌های تکمیلی را کنار هم قرار می‌دهد تا احتمال بیماری را بسنجد و علت‌های قابل درمان را بررسی کند.
 کروتزفلد–یاکوب

مهم‌ترین ابزارهای تشخیصی عبارت‌اند از:

نتایج این آزمایش‌ها باید در کنار علائم و ارزیابی پزشک تفسیر شوند. تأیید قطعی بیماری کلاسیک معمولاً به بررسی تخصصی بافت مغز نیاز دارد که اغلب پس از مرگ انجام می‌شود؛ با این حال، ترکیب معیارهای بالینی و آزمایش‌های تخصصی می‌تواند پیش از آن به تشخیص احتمالی کمک کند.

اگر فردی طی چند روز یا چند هفته دچار افت محسوس حافظه، گیجی، اختلال جدید در راه رفتن یا تغییرات عصبی پیشرونده شده است، باید سریع ارزیابی پزشکی شود. بروز ناگهانی اختلال گفتار، ضعف یک سمت بدن یا گیجی شدید نیز می‌تواند نشانه وضعیت اورژانسی دیگری، از جمله سکته مغزی، باشد و نیاز به کمک فوری پزشکی دارد. این علائم به‌تنهایی تشخیص CJD را ثابت نمی‌کنند.

در حال حاضر، درمان اثبات‌شده‌ای که بتواند بیماری کروتزفلد–یاکوب را درمان کند یا روند پیشرفت آن را متوقف سازد، وجود ندارد. به همین دلیل، مراقبت پزشکی بر کاهش ناراحتی بیمار، کنترل بعضی علائم و حفظ کیفیت زندگی تا حد امکان متمرکز است.

بسته به نیاز بیمار، اقدامات حمایتی ممکن است شامل موارد زیر باشد:

از آنجا که بیماری می‌تواند سریع پیشرفت کند، حمایت از خانواده و برنامه‌ریزی برای مراقبت‌های آینده نیز اهمیت دارد. تصمیم‌های مربوط به محل مراقبت، تغذیه و ترجیحات بیمار بهتر است تا زمانی که امکان گفت‌وگو وجود دارد، با همراهی تیم درمان مطرح شوند.

بیماری کروتزفلد–یاکوب نادر است و فراموشی معمول یا تغییر رفتار به‌تنهایی نشانه ابتلا به آن نیست. آنچه اهمیت دارد، توجه به تغییرات سریع و غیرمعمول در توانایی‌های ذهنی و حرکتی و مراجعه به پزشک برای بررسی علت آن‌هاست. تشخیص زودهنگام علت علائم می‌تواند به شناسایی بیماری‌های قابل درمان مشابه نیز کمک کند.

آیا این خبر مفید بود؟
کدخبر: ۵۹۷۹۳۴ //
ارسال نظر