انار، میوهای پاییزی با خواص درمانی قابل توجه، توجه دانشمندان و داروسازان را به خود جلب کرده است. این میوه نه تنها غنی از مواد مغذی است بلکه ترکیبات فعال آن نیز در علم داروسازی اهمیت دارد.
به گزارش فرتاک نیوز؛ به نقل از سلامت نیوز، بررسیهای علمی نشان میدهد که ارزش دارویی انار تنها به یک ماده یا بخش خاص آن محدود نمیشود. نوع ترکیبات، مقدار آنها، بخش مورد استفاده و روشهای فرآوری همه در ویژگیهای دارویی این میوه تأثیرگذارند.
خواص پوست انار
پوست انار بهخصوص غنی از تاننهای قابل هیدرولیز و الاژیتاننها است. در مقابل، بخش خوراکی و آب انار حاوی مقادیر بالایی از آنتوسیانینها و فلاونوئیدها هستند. همچنین، روغن دانه انار اسیدهای چرب ویژهای از جمله اسید پونیسیک (Punicic acid) را داراست. پونیکالاژین (Punicalagin)، یکی از شناختهشدهترین الاژیتاننها در انار، بهویژه در پوست و بخشهای نزدیک به میوه مورد مطالعه قرار گرفته و به دلیل ویژگیهای شیمیایی و فعالیت زیستی آن در پژوهشهای دارویی اهمیت دارد.
آیا انار یک دارو است؟
با این حال، وجود پونیکالاژین به معنای اثبات اثر درمانی قطعی نیست. بسیاری از آثار مرتبط با ترکیبات انار هنوز در مراحل آزمایشگاهی بررسی میشوند و برای برخی از کاربردها شواهد بالینی کافی وجود ندارد. همچنین، متابولیسم ترکیبات انار در بدن بهویژه قابل توجه است. الاژیتاننها و اسید الاژیک تنها به مقدار کمی جذب میشوند و بخش عمدهای از آنها در دستگاه گوارش تحت تأثیر میکروبیوتای روده به اورولیتینها (Urolithins) تبدیل میشوند. این متابولیتها قابلیت جذب بیشتری دارند و در پژوهشهای مربوط به اثرات زیستی انار مورد توجه قرار گرفتهاند. تفاوت در ترکیب میکروبیوتای روده افراد نیز میتواند در تولید این متابولیتها مؤثر باشد. در داروسازی گیاهی، شناسایی ترکیبات مؤثر تنها قدم اول است. برای تولید یک فرآورده قابل اعتماد باید عواملی مانند گونه گیاه، شرایط رشد، زمان برداشت و روشهای استخراج به دقت کنترل شوند. مطالعات مختلف اثرات زیستی عصارهها و ترکیبات انار را بررسی کرده و شواهدی از فعالیتهای آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی را ارائه دادهاند. با این حال، اثبات اثر یک عصاره یا ترکیب در آزمایشگاه با اثبات اثربخشی آن در انسان یکسان نیست. مرور مطالعات بالینی نشان میدهد که کیفیت و میزان شواهد برای کاربردهای مختلف انار متفاوت است.
ظرفیتی ارزشمند برای پژوهش و داروسازی در ایران
انار از گیاهان با سابقه کشت طولانی در ایران است و تنوع ارقام و شرایط اقلیمی این کشور ظرفیت مناسبی برای مطالعه ترکیبات زیستفعال آن فراهم کرده است. همچنین، پوست و سایر بخشهای جانبی حاصل از فرآوری انار که معمولاً بهعنوان ضایعات کشاورزی در نظر گرفته میشوند، میتوانند منبعی برای استخراج و بررسی ترکیبات ارزشمند گیاهی باشند.