مولتیپل میلوما چیست؟ سرطان خاموشی که استخوان و کلیه را درگیر می‌کند

مولتیپل میلوما یا میلوم متعدد نوعی سرطان خون است که از سلول‌های پلاسما در مغز استخوان آغاز می‌شود. سلول‌های پلاسما بخشی از سیستم ایمنی بدن هستند و وظیفه آنها تولید آنتی‌بادی برای مقابله با عفونت‌هاست. در مولتیپل میلوما، سلول‌های پلاسما به شکل غیرطبیعی و کنترل‌نشده تکثیر می‌شوند و می‌توانند جای سلول‌های سالم مغز استخوان را بگیرند.

این بیماری در بسیاری از موارد به‌تدریج پیشرفت می‌کند و ممکن است فرد در مراحل ابتدایی علامت مشخصی نداشته باشد. با افزایش سلول‌های غیرطبیعی، تولید طبیعی گلبول‌های قرمز و سایر سلول‌های خونی کاهش پیدا می‌کند و مشکلات مختلفی برای بیمار ایجاد می‌شود. مولتیپل میلوما همچنین می‌تواند باعث آسیب به استخوان‌ها و افزایش سطح کلسیم خون شود.

علائم مولتیپل میلوما چیست؟

علائم این بیماری در افراد مختلف متفاوت است، اما درد استخوان یکی از نشانه‌های مهم آن محسوب می‌شود. این درد بیشتر در قسمت‌هایی مانند کمر، لگن، دنده‌ها و جمجمه دیده می‌شود. ضعیف شدن استخوان‌ها نیز ممکن است خطر شکستگی را افزایش دهد.

خستگی و ضعف از دیگر علائم احتمالی است که معمولاً به دلیل کم‌خونی ایجاد می‌شود. کاهش تعداد سلول‌های طبیعی خون همچنین می‌تواند فرد را مستعد عفونت‌های مکرر کند.

افزایش کلسیم خون نیز ممکن است در برخی بیماران رخ دهد. تشنگی شدید، تکرر ادرار، تهوع، یبوست، ضعف و گیجی از جمله علائمی هستند که در صورت بالا رفتن کلسیم ممکن است ایجاد شوند. آسیب کلیوی نیز یکی از عوارض مهم مولتیپل میلوماست و در برخی بیماران با کاهش عملکرد کلیه خود را نشان می‌دهد.

علت ابتلا به مولتیپل میلوما چیست؟

علت دقیق ایجاد مولتیپل میلوما هنوز به‌طور کامل مشخص نشده است. با این حال، افزایش سن یکی از مهم‌ترین عوامل خطر این بیماری محسوب می‌شود. برخی عوامل ژنتیکی و سابقه بعضی اختلالات مرتبط با سلول‌های پلاسما نیز می‌توانند احتمال ابتلا را افزایش دهند.

داشتن برخی عوامل خطر به این معنا نیست که فرد حتماً به مولتیپل میلوما مبتلا خواهد شد؛ بنابراین تشخیص بیماری تنها بر اساس علائم یا عوامل خطر امکان‌پذیر نیست.

تشخیص مولتیپل میلوما

برای تشخیص این بیماری، پزشک ممکن است آزمایش‌های مختلف خون و ادرار را درخواست کند. بررسی پروتئین‌های غیرطبیعی تولیدشده توسط سلول‌های پلاسما، از جمله پروتئین M، اهمیت زیادی دارد.

آزمایش شمارش سلول‌های خونی، بررسی عملکرد کلیه و اندازه‌گیری کلسیم خون نیز می‌تواند اطلاعات مهمی در اختیار پزشک قرار دهد. در صورت مشکوک بودن به بیماری، ممکن است نمونه‌برداری از مغز استخوان و تصویربرداری از استخوان‌ها نیز انجام شود.

درمان مولتیپل میلوما

درمان به شرایط بیمار، میزان پیشرفت بیماری، سن و وضعیت عمومی بدن بستگی دارد. روش‌های درمانی می‌توانند شامل داروهای هدفمند، داروهای تعدیل‌کننده سیستم ایمنی، کورتیکواستروئیدها، شیمی‌درمانی و در برخی بیماران پیوند سلول‌های بنیادی باشند.

گاهی هدف اصلی درمان، کنترل بیماری برای مدت طولانی و کاهش علائم و عوارض آن است. درمان‌های حمایتی نیز برای محافظت از استخوان‌ها، کنترل درد، درمان کم‌خونی یا مدیریت مشکلات کلیوی و افزایش کلسیم مورد استفاده قرار می‌گیرند.

تشخیص مولتیپل میلوما به معنای یکسان بودن سرنوشت همه بیماران نیست. پاسخ به درمان و روند بیماری از فردی به فرد دیگر متفاوت است و پیشرفت‌های پزشکی، گزینه‌های درمانی بیشتری را برای کنترل این بیماری فراهم کرده‌اند.