ضرورت تغییر الگوی تغذیه برای ارتقای سلامت و امنیت غذایی

به گزارش فرتاک نیوز؛ به نقل از سلامت نیوز، رضا حق‌پرست، دانشیار معاونت موسسه تحقیقات کشاورزی دیم کرمانشاه، بر ضرورت تغییر نگرش به امنیت غذایی تأکید کرد و گفت: اصلاح الگوی تغذیه و حرکت به سمت مصرف مواد غذایی طبیعی و سالم می‌تواند به طور همزمان در پیشگیری از بیماری‌ها و کاهش هزینه‌های درمان مؤثر باشد.

وی افزود: بحران منابع تولید غذا در ایران موضوعی تازه نیست و حتی پیش از شرایط جنگی نیز امنیت غذایی، منابع آب و خاک و وضعیت سلامت جامعه با چالش‌های جدی مواجه بود. اما اکنون شرایط می‌تواند فرصتی برای بازنگری در سیاست‌ها و اصلاح راهبردهای گذشته باشد.

حق‌پرست ادامه داد: در شرایطی که ایران با اقلیم خشک و محدودیت منابع آب روبه‌رو است، لازم است ارتباط منطقی میان آنچه مردم مصرف می‌کنند و آنچه کشاورزی تولید می‌کند، برقرار شود. الگوی مصرف غذایی مردم یکی از عوامل تعیین‌کننده در الگوی کشت و فشار بر منابع آب و خاک است.

این پژوهشگر با اشاره به رژیم غذایی مرجع «Lancet-EAT» گفت: این الگوی غذایی بر مصرف غلات کامل، سبزیجات، میوه‌ها و حبوبات تأکید دارد و مصرف گوشت قرمز و قندهای افزوده در آن کاهش یافته است. هدف این الگو ایجاد تعادل میان سلامت انسان و پایداری محیط زیست است.

حق‌پرست بیان کرد: بر اساس تحقیقات، پایبندی بیشتر به این الگوی غذایی با کاهش خطر مرگ‌ومیر و بیماری‌های قلبی و دیابت نوع ۲ همراه بوده و می‌توان از اصول آن برای بازنگری در سیاست‌های غذایی ایران استفاده کرد.

وی همچنین به ظرفیت حبوبات به عنوان منابع غذایی کم‌آب‌بر اشاره کرد و گفت: وزارت بهداشت در سال‌های گذشته بر جایگزینی حبوبات با منابع پروتئینی پرآب‌بر تأکید کرده بود. توجه به این موضوع می‌تواند از نظر اقتصادی و حفاظت از منابع آب اهمیت داشته باشد.

حق‌پرست بر لزوم کاهش وابستگی به برنج در سبد غذایی تأکید کرد و گفت: برنج از محصولات پرآب‌بر است و باید درباره میزان مصرف آن بازنگری شود. جو، محصولی است که با شرایط دیم و کم‌آب سازگاری بیشتری دارد و توسعه مصرف آن می‌تواند فشار بر منابع آبی را کاهش دهد.

وی ادامه داد: جو می‌تواند به دلیل شاخص گلیسمی پایین‌تر و فیبر غذایی بیشتر، جایگاه بیشتری در سبد غذایی پیدا کند و لازم است فرهنگ مصرف این محصولات در جامعه تقویت شود.

حق‌پرست با بیان اینکه اصلاح الگوی کشت بدون اصلاح الگوی مصرف ممکن نیست، گفت: مردم با انتخاب مواد غذایی خود بر نوع محصولاتی که کشاورزان تولید می‌کنند تأثیر می‌گذارند. در شرایط بحران آب، آموزش مردم برای انتخاب مواد غذایی کم‌آب‌بر و سالم اهمیت دارد.

وی افزود: مصرف برخی محصولات مانند نان گندم، برنج و قند باید به تدریج کاهش یابد و سهم حبوبات و غلات کامل افزایش یابد. این تغییر نباید به معنای حذف کامل یک گروه غذایی باشد، بلکه باید به‌طور دقیق و با توجه به نیازهای گروه‌های مختلف جامعه انجام شود.

حق‌پرست پیشنهاد کرد وزارتخانه‌ها، به ویژه وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت، برنامه‌های آموزشی گسترده‌ای برای ارتقای سواد غذایی جامعه تدوین کنند و فرهنگ مصرف مواد غذایی سالم را گسترش دهند.

وی بر ضرورت اصلاح نظام سلامت و حرکت از درمان‌محوری به پیشگیری‌محوری تأکید کرد و گفت: نظام سلامت باید برای حفظ سلامت مردم انگیزه و سازوکار مالی داشته باشد. ارزان و در دسترس کردن غذای سالم و توجه به محصولات کم‌آب‌بر باید در دستور کار قرار گیرد.

حق‌پرست در پایان خاطرنشان کرد: هدف نهایی باید ایجاد پیوند میان سلامت انسان و سلامت محیط زیست باشد.