همنوایی ملی؛ از سنگر خاکی تا میدان آگاهی
همنوایی ملی صرفاً یک یادگار احساسی از تاریخ نیست؛ بلکه سازوکاری حیاتی برای بقای ایران در برابر دشمنی است که امروز بیش از آنکه با سلاح بجنگد، با ذهنها و اعتمادها میجنگد. دکتر علیرضا شهرستانی، مدرس دانشگاه، در این یادداشت، مفهوم وحدت را در آیینه آزمونهای تاریخی و نبردهای نوین بازخوانی میکند.
علیرضا شهرستانی؛ همنوایی ملی تنها یک شعار کهنه یا احساسی زودگذر نیست؛ بلکه احساسی عمیق از امنیت و تعلق است که در جان هر ایرانی، هنگام دیدن پرچم کشورش زنده میشود. این همنوایی، حاصل تجربههای تاریخی ملتی است که بارها آموخته بقا، بدون وحدت، توهمی بیش نیست.
ایران در طول تاریخ خود، همواره با صورتهای گوناگون تهدید روبهرو بوده است؛ تهدیدهایی که گاه از مرزها آغاز شدهاند و گاه بیصدا، از درون ذهنها.
وحدت؛ پاسخی که بلعیده نمیشود
ایران در هر برهه تاریخی، با آزمونی تازه در برابر دشمنان ایستاده است؛ گاه در سنگرهای خاکی و گاه در میدانهای پیچیده رسانه و ادراک عمومی. همانگونه که رهبر انقلاب تأکید کردهاند، هدف راهبردی دشمن از آغاز تا امروز، «محو ایران و هویت یکپارچه آن» بوده است؛ هدفی که تنها از مسیر تفرقه میگذرد و در برابر وحدت، ناکام میماند.
نکتهای که مخاطب امروز باید با آن آشنا شود این است که جنگها همیشه از مرزها آغاز نمیشوند. بسیاری از نبردها ابتدا در ذهنها شکل میگیرند؛ با بیاعتمادی رشد میکنند و با تضعیف همبستگی اجتماعی به نتیجه میرسند. از همین رو، وحدت دیگر صرفاً یک توصیه اخلاقی نیست، بلکه یک ضرورت عقلانی برای حفظ کشور است.
ایستادگی در جنگ سخت؛ بصیرت در نبرد نرم
در دوران دفاع مقدس، وحدت مردم همان سپر مستحکمی بود که دشمن را از غرب تا جنوب عقب راند. امروز نیز، اگرچه شکل جنگ تغییر کرده، اما ماهیت آن همچنان پابرجاست؛ رسانه، فرهنگ و ذهن، میدانهای تازه نبردند و همان ایمان، آگاهی و همدلی را میطلبند.
بهدرستی یکی از رزمندگان آن روزگار گفته است:
«ما گلولهها را با ایمان جابهجا میکردیم، نه با زور بازو.»
این گزاره، صرفاً یک خاطره نیست؛ پیوندی زنده میان نسلهاست. اگر دیروز وحدت از سنگرها آغاز میشد، امروز از خانوادهها، کلاسهای درس، رسانهها و حتی گفتوگوهای روزمره شکل میگیرد.
وحدت؛ ستون شکستناپذیر ایران
تجربه تاریخی ملتها نشان داده است هر جا در لحظههای بحرانی، مردم پشت به یکدیگر کردهاند، دشمن پیش از حمله بیرونی، از درون پیروز شده است. نمونههای آن را میتوان بهوضوح در تحولات برخی کشورهای منطقه دید؛ جایی که فروپاشی اجتماعی، مقدم بر فروپاشی امنیتی بود.
در ایران اما وحدت، برخاسته از ترس نیست؛ برآمده از دانایی تاریخی است. داناییای که میگوید بقای ملی، بدون همدلی ممکن نیست. همین فهم جمعی بود که در بزنگاههایی چون ۲۲ دی تجلی یافت؛ روزی که مردم ایران، فارغ از تفاوت سلیقهها، یکصدا به دفاع از موجودیت کشور برخاستند.
میراث فردا؛ مسئولیت امروز
بسیاری گمان میکنند همنوایی ملی فقط در میدان نبرد معنا پیدا میکند؛ حال آنکه تاریخ بهروشنی نشان میدهد میدان آگاهی، به همان اندازه میدان مقاومت است. هر سخن مسئولانه، هر اصلاح کوچک، و هر تفاهم ساده در جامعه، ضربهای است به پروژه دشمن برای تضعیف ایران.
اگر هر ایرانی خود را نگهبان همنوایی، عقلانیت و سازندگی بداند، هیچ فتنهای توان ایستادگی در برابر ملت واحد ایران نخواهد داشت؛ ملتی که آموخته است وحدت، نه یک انتخاب احساسی، بلکه شرط بقاست.