ضربه به سر را دستکم نگیرید؛ این ۸ علامت ممکن است با تأخیر ظاهر شوند
ضربه به سر همیشه با علائم فوری و آشکار همراه نیست. گاهی پس از زمین خوردن، تصادف یا برخورد هنگام ورزش، فرد در ابتدا احساس میکند مشکلی ندارد، اما ساعتها یا حتی روزهای بعد با نشانههایی روبه رو میشود که میتوانند از آسیب مغزی خبر دهند.
آسیب مغزی تروماتیک (TBI) در اثر وارد شدن ضربه یا نیروی خارجی به سر ایجاد میشود. شدت آن از ضربه مغزی خفیف تا آسیبهای جدی متغیر است. شناخت علائم و مراجعه به موقع به پزشک میتواند از بروز عوارض بیشتر جلوگیری کند.
۱. تغییرات خلقی و رفتاری
تحریک پذیری، عصبانیت غیرمعمول، نوسانات خلقی، اضطراب یا تغییر در رفتار میتوانند پس از آسیب مغزی رخ دهند. این تغییرات گاهی به دلیل آسیب به بخشهایی از مغز که مسئول تنظیم هیجان و کنترل تکانهها هستند، ایجاد میشوند.
۲. سردرد مداوم یا غیرمعمول
سردرد یکی از علائم شایع پس از ضربه به سر است. این درد ممکن است در ناحیه آسیب دیده احساس شود یا به شکل سردرد منتشر بروز کند. سردردی که شدت میگیرد، ادامه دار است یا با علائم دیگری همراه میشود، نیازمند بررسی پزشکی است.
۳. اختلال تمرکز و حافظه
فراموش کردن اطلاعات، دشواری در تمرکز، کندی ذهنی و مشکل در انجام کارهای روزمره از نشانههای احتمالی آسیب مغزی هستند. گاهی اطرافیان زودتر از خود فرد متوجه این تغییرات میشوند.
۴. تهوع و استفراغ
تهوع، استفراغ و سرگیجه ممکن است پس از ضربه به سر ایجاد شوند. استفراغ مکرر به ویژه از علائم هشداردهنده است و باید جدی گرفته شود.
۵. تشنج
تشنج ممکن است پس از آسیب مغزی، به ویژه در موارد متوسط و شدید، رخ دهد. حرکات غیرارادی بدن، خیره شدن، اختلال هوشیاری یا انقباضهای ناگهانی عضلات از نشانههای احتمالی آن هستند. بروز تشنج پس از ضربه به سر نیازمند ارزیابی فوری پزشکی است.
۶. مشکلات گفتار و ارتباط
آسیب به نواحی مسئول زبان در مغز میتواند باعث دشواری در پیدا کردن واژه ها، ساختن جمله، صحبت کردن یا درک حرف دیگران شود. گاهی فرد جملاتی میگوید که برای اطرافیان نامفهوم است.
۷. اختلال تعادل و هماهنگی حرکات
برخورد مکرر با اشیا، افتادن وسایل از دست، دشواری در راه رفتن و ناهماهنگی حرکات چشم و دست میتوانند از پیامدهای آسیب مغزی باشند. سرگیجه و اختلال تعادل نیز ممکن است همراه این مشکلات دیده شوند.
۸. مشکلات بینایی
تاری دید، دوبینی، حساسیت به نور و اختلال در دید محیطی از مشکلات احتمالی پس از ضربه به سر هستند. این علائم ممکن است به دلیل اختلال در مسیرهای عصبی مرتبط با بینایی ایجاد شوند.
چه زمانی باید به اورژانس مراجعه کرد؟
پس از ضربه به سر، بروز سردرد شدید یا رو به افزایش، استفراغ مکرر، تشنج، گیجی فزاینده، اختلال گفتار، ضعف یا بی حسی دست و پا، نابرابری اندازه مردمکها یا کاهش سطح هوشیاری از علائم هشداردهنده هستند و به ارزیابی فوری اورژانسی نیاز دارند.
توصیه پزشکی: حتی اگر پس از ضربه به سر علامت مشخصی وجود ندارد، در صورت وارد شدن ضربه شدید یا وجود عوامل خطر، ارزیابی پزشکی اهمیت دارد. بعضی علائم آسیب مغزی با تاخیر ظاهر میشوند. در صورت بروز نشانههای هشداردهنده نباید منتظر بهبود خودبه خودی ماند.