آیا قلب شما در معرض خطر است؟ نشانهها شاید زودتر در چشمها دیده شوند
سالهاست گفته میشود چشمها آینه قلباند؛ عبارتی شاعرانه که بیشتر به دنیای ادبیات تعلق داشت تا علم. اما یک پژوهش تازه نشان میدهد این تعبیر ممکن است پشتوانهای علمی داشته باشد.
چرا که وضعیت سلامت چشم میتواند سرنخهای دقیقی از خطرهای قلبی ارائه دهد؛ آن هم پیش از آنکه علائم آشکاری در بدن بروز کند.
بر اساس این مطالعه، بیماریهای چشمی مانند دژنراسیون ماکولا، گلوکوم و انواع اعتلالات شبکیه، تنها به بینایی محدود نمیشوند و میتوانند بازتابی از سلامت عمومی و بهویژه وضعیت قلب باشند. یافتهها تأکید میکند که چشم فقط دریچهای به روح نیست، بلکه پنجرهای واقعی به سلامت قلب و عروق محسوب میشود.
این پژوهش که در وبسایت مجله «طب عیون» منتشر شده، به سرپرستی دکتر دی یو سان و تیمش از دانشکده پزشکی دیوید گفن دانشگاه کالیفرنیا در لسآنجلس انجام شده است. محققان از دادههای برنامه پژوهشی الکترونیک «all of us» استفاده کردند و اطلاعات مربوط به ۳۵۹۰۹ فرد بزرگسال در بازه سنی ۴۰ تا ۷۹ سال را مورد تحلیل قرار دادند. شرکتکنندگان بر اساس شاخصهای استاندارد، در چهار گروه مختلف از نظر خطر بیماریهای قلبی دستهبندی شدند.
نتایج نشان داد افرادی که در گروه پرخطر قلبی قرار داشتند، بهطور معناداری بیشتر از افراد کمخطر به بیماریهای چشمی مبتلا میشدند. بیشترین میزان خطر تعدیلشده مربوط به دژنراسیون ماکولای وابسته به سن با عدد ۶.۲۲ بود. پس از آن، اعتلال شبکیه دیابتی با ۵.۹۳، انسداد وریدهای شبکیه با ۳.۳۸، اعتلال شبکیه ناشی از فشار خون بالا با ۴.۴۷ و گلوکوم با ۲.۳۳ در رتبههای بعدی قرار گرفتند.
پژوهشگران توضیح دادند که ارتباط میان خطر بالای قلبی و دژنراسیون ماکولا تا حد زیادی با عامل سن توضیح داده میشود، اما پیوند میان خطر قلبی با اعتلال شبکیه دیابتی و نوع ناشی از فشار خون بالا حتی پس از تعدیل آماری نیز همچنان قوی باقی مانده است.
جمعبندی این مطالعه نشان میدهد که محاسبه خطر بیماریهای قلبی میتواند در مراقبتهای اولیه بهعنوان ابزاری کارآمد برای شناسایی زودهنگام افراد در معرض بیماریهای چشمی به کار رود. این رویکرد به پزشکان امکان میدهد مداخلات پیشگیرانه را زودتر آغاز کنند و از پیشرفت بیماریها جلوگیری شود.
در نهایت، این یافتهها افق تازهای پیش روی پزشکی میگشاید؛ جایی که بررسیهای قلبی میتواند راهنمایی برای پیشبینی سلامت چشم باشد و چشمها، نخستین هشداردهندههای خاموش درباره وضعیت قلب انسان تلقی شوند.
