درخواست عجیب ترامپ از چین؛ تقسیم مسئولیت یا تقسیم جنگ
جنگ ایران، روابط شکننده چین و آمریکا را بیش از پیش متلاطم کرده و میتواند آتشبس تجاری بین دو کشور را به خطر بیاندازد.
به گزارش نیویورک تایمز، ترامپ اعلام کرد که به دلیل جنگ، خواستار به تعویق افتادن سفرش به پکن شده است. دیداری که قرار بود در پایان ماه جاری برگزار شود، اما با تشدید تنشها بر سر جنگ و بسته شدن عملی تنگه هرمز در هالهای از ابهام قرار گرفته است.
او قبلا تهدید کرده بود اگر چین برای پایان دادن به محاصره عملی تنگه هرمز توسط ایران ناوهای جنگی اعزام نکند، ممکن است این دیدار را به تأخیر بیندازد.
درخواست عجیب ترامپ از چین
ترامپ میگوید روابط بسیار خوبی با شی جینپینگ دارد. با این حال، واکنش مقامات چینی نشان میدهد روابط دو کشور شاید به گرمی آنچه ترامپ میگوید نباشد.
درخواست ترامپ برای اسکورت کشتیهای تجاری در تنگه هرمز، خارج از محافل رسمی چین حتی با تمسخر مواجه شده است. یک وبلاگنویس شناختهشده چینی نوشت این درخواست آنقدر عجیب است که گویی رئیسجمهور آمریکا باید از ناوهای ایرانی بخواهد کشتیهای آمریکایی را اسکورت کنند.
روزنامه گلوبال تایمز، وابسته به حزب کمونیست چین، در این باره پرسیده است:
«آیا واقعاً موضوع تقسیم مسئولیت است یا تقسیم ریسک جنگی که واشنگتن آغاز کرده و قادر به پایان دادن به آن نیست؟»
جنگ آمریکا، نه مشکل چین
پکن انگیزه چندانی ندارد که نیروها و کشتیهای خود را به خطر بیندازد یا روابطش با ایران ـ نزدیکترین شریکش در منطقه ـ را تضعیف کند. ایران نیز اعلام کرده تنها کشتیهای مرتبط با آمریکا و متحدانش را هدف قرار میدهد و اجازه عبور نفتکشهایی را که به مقصد چین حرکت میکنند، میدهد.
برای شی جینپینگ که در تلاش است جایگاه چین را بهعنوان یک ابرقدرت و رهبر جهانی تثبیت کند، اعزام ناوهای چینی همچنین میتواند به معنای تبعیت از رهبری آمریکا تلقی شود.
کلاوس سونگ، تحلیلگر مؤسسه مرکاتور در مطالعات چین، میگوید:
«از نگاه پکن، این جنگ آمریکاست نه مشکل چین. پاسخ مثبت به درخواست ترامپ این تصویر را ایجاد میکند که چین در حال اجرای دستور اوست.»
خطر شعلهور شدن دوباره جنگ تجاری
با این حال، بیپاسخ گذاشتن درخواست واشنگتن ممکن است آتشبس تجاری شکننده میان دو کشور را به خطر بیندازد.
پکن امیدوار بود این نشست فشارها بر چین را کاهش دهد، در حالی که این کشور در تلاش است اقتصاد خود را که سرعت رشد آن در حال کاهش است، اصلاح و بازسازی کند. چین میخواهد آمریکا حمایت از تایوان را کاهش دهد، محدودیتهای صادرات فناوری را کاهش دهد و توقف تعرفهها را که پس از ماهها جنگ تجاری به دست آمد تمدید کند.
احتمال فشار چینیها برای باز کردن تنگه هرمز
در عین حال، هرچند چین برای کاهش وابستگی به نفت وارداتی در انرژیهای تجدیدپذیر و خودروهای برقی سرمایهگذاری کرده و پیش از آغاز جنگ ایران توسط آمریکا و اسرائیل نیز ذخایر نفتی خود را افزایش داده بود، اما همچنان از بسته شدن تنگه هرمز آسیب میبیند؛ چرا که حدود ۴۰ درصد واردات نفت چین از این مسیر عبور میکند.
دادههای حملونقل دریایی از آغاز جنگ نشان میدهد تعداد کمی از کشتیهای چینی حاضرند از این مسیر عبور کنند. بر اساس تحلیل مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، دستکم ۹ کشتی چینی در خلیج فارس متوقف شدهاند.
یون سان، مدیر برنامه چین در مرکز استیمسون در واشنگتن، میگوید: «بازگشایی تنگه هرمز به سود همه است.» او معتقد است پکن ممکن است تلاش کند میانجیگری کند یا بهطور غیرعلنی ایران را برای باز کردن تنگه تحت فشار قرار دهد.
به گفته او، ایفای نقش فعالتر در بازگشایی تنگه میتواند پیش از دیدار سران به بهبود فضای روابط با واشنگتن کمک کند، تصویر چین را بهعنوان یک قدرت مسئول تقویت کند و همچنین به شرکای چین در خلیج فارس کمک برساند.
