به گزارش فرتاک نیوز؛ رویش دندان عقل برای هر فردی متفاوت است. این دندانها معمولاً در سالهای پایانی نوجوانی یا اوایل جوانی ظاهر میشوند و ممکن است بدون ایجاد مشکل در جای خود قرار گیرند. اما در برخی موارد، فضای کافی برای رویش آنها وجود ندارد و دندان عقل بهطور کامل یا جزئی زیر لثه و استخوان فک باقی میماند که به آن «نهفته» گفته میشود. نهفته بودن دندان عقل همیشه به معنای ضرورت خارج کردن آن نیست. تصمیمگیری در مورد نگهداری یا جراحی باید بر اساس معاینه، تصاویر رادیوگرافی و وضعیت دندانهای مجاور انجام شود. با این حال، درد مداوم، عفونتهای مکرر، پوسیدگی و ایجاد کیست از نشانههای ممکن برای انجام جراحی دندان عقل نهفته هستند.
تعریف دندان عقل نهفته
زمانی که مسیر رویش دندان عقل بهواسطه استخوان، لثه یا دندان مجاور مسدود شود، این دندان نمیتواند بهطور طبیعی وارد دهان شود. دندان عقل ممکن است بهصورت عمودی، افقی یا مایل در فک قرار گیرد، و گاهی تنها بخشی از تاج دندان از لثه بیرون میآید که به آن دندان عقل نیمهنهفته میگویند. در حالت نیمهنهفته، فضایی میان دندان و لثه ایجاد میشود که مکان مناسبی برای تجمع مواد غذایی و باکتریهاست. تمیز کردن این ناحیه بهدلیل دسترسی دشوار میتواند منجر به التهاب و عفونت لثه گردد. خارج کردن دندان نهفته ممکن است حفره یا نقص استخوانی ایجاد کند، و دندانپزشک باید با توجه به شرایط بیمار، احتمال نیاز به پیوند استخوان را بررسی کند. دندان عقل معمولاً جایگزین دندانهای ازدسترفته نمیشود و نمیتواند مستقیماً در درمان با ایمپلنت دندان تأثیرگذار باشد. به همین دلیل، بررسی وضعیت دندان عقل پیش از درمانهای دیگر مانند ارتودنسی یا کاشت ایمپلنت اهمیت دارد.
علائم نشانه مشکلات
دندان عقل نهفته ممکن است بدون علامت باقی بماند، اما وجود علائم زیر میتواند نشاندهنده عفونت یا آسیب به بافتهای اطراف باشد: - درد در انتهای فک یا انتشار آن به گوش و شقیقه - تورم و قرمزی لثه اطراف دندان عقل - احساس طعم یا بوی نامطبوع در دهان - دشواری در باز کردن کامل دهان - درد هنگام جویدن یا بلع - تورم صورت یا غدد لنفاوی - پوسیدگی دندان عقل یا دندان مجاور وجود این نشانهها بهتنهایی نوع درمان را مشخص نمیکند، اما نشاندهنده نیاز به مراجعه به دندانپزشک است.
ضرورت جراحی دندان عقل
یکی از دلایل اصلی جراحی، عفونت مکرر بافت لثه اطراف دندان عقل نیمهنهفته است. این عارضه که «پریکورونیت» نامیده میشود، میتواند با درد و تورم همراه باشد و در صورت تکرار شدید، خارج کردن دندان بهعنوان درمان قطعی مطرح میشود. پوسیدگی غیرقابلترمیم دندان عقل نیز میتواند جراحی را ضروری کند. بهدلیل موقعیت دندان، تمیز کردن و ترمیم آن دشوار است و دندان عقل نهفته ممکن است دندانهای مجاور را نیز دچار پوسیدگی کند. از دیگر دلایل جراحی میتوان به تشکیل کیست، تحلیل استخوان، بیماری لثه در ناحیه دندان مجاور و آسیب به ریشه دندان آسیاب دوم اشاره کرد. در برخی درمانهای ارتودنسی، خارج کردن دندان عقل بخشی از برنامه درمان است.
ارزیابی پیش از جراحی
معاینه بالینی و تصویربرداری پانورامیک از مراحل اولیه ارزیابی است. در تصویر رادیوگرافی، وضعیت دندان و فاصله آن با عصب فک بررسی میشود. در برخی موارد، ممکن است تصویربرداری سهبعدی یا CBCT درخواست شود.
چگونگی انجام جراحی
جراحی معمولاً با بیحسی موضعی انجام میشود. پس از بیحس شدن، برشی روی لثه ایجاد میشود و در صورت نیاز، استخوان اطراف دندان برداشته میشود. دندان ممکن است به چند بخش تقسیم شود تا خروج آن آسانتر گردد.
مراقبتهای پس از جراحی
برای جلوگیری از خونریزی یا حفره خشک، بیمار باید از شستوشوی شدید دهان در ساعات اولیه خودداری کند. رعایت بهداشت و مصرف غذاهای نرم و خنک توصیه میشود.
نتیجهگیری
هر دندان عقل نهفتهای نیاز به جراحی ندارد، اما عفونتهای مکرر و دیگر مشکلات میتوانند ضرورت جراحی را ایجاب کنند. نگهداری دندان بدون علامت نیز باید با معاینه منظم همراه باشد.
