واردات خودروهای لوکس و چالشهای ارزی کشور
واردات خودروهای لوکس در ایران در حالی ادامه دارد که منابع ارزی محدود است. این موضوع پرسشهایی را درباره روشهای تأمین ارز و تأثیرات آن بر بازار ارز ایجاد کرده است.
به گزارش فرتاک نیوز؛ دستیار ارزی رئیسکل بانک مرکزی اعلام کرده که این بانک هیچ ارزی برای واردات خودرو اختصاص نداده و واردات خودرو از طریق ارز دولتی انجام نمیشود.
مهدی دارابی با اشاره به محدودیتهای تجاری و ارزی کشور تصریح کرد که در شرایط کنونی، اولویت بانک مرکزی برای واردات خودرو نیست و این بانک برای این کالا اولویت ارزی قائل نشده است.
او در پاسخ به پرسش در مورد نحوه تأمین ارز خودروهای موجود در گمرکات و بازار، به رویهای اشاره کرد که در برخی کالاهای وارداتی مشاهده میشود؛ به این شکل که کالا ابتدا وارد گمرک میشود و پس از تخلیه، با دلایل مختلف و فشار برای ترخیص، فرآیند ورود آن به بازار تکمیل میشود. به گفته وی، خودروهایی که اکنون در کشور وجود دارند نیز از همین روش وارد شدهاند.
توجه به این توضیحات در شرایطی اهمیت دارد که بهویژه در ماههای اخیر، با توجه به محدودیت منابع ارزی، ورود خودروهای گرانقیمت و کالاهای لوکس دیگر جلب توجه کرده است.
یکی از موارد مطرح شده در زمینه واردات خودرو، استفاده از ارز ایرانیان مقیم خارج از کشور است؛ به این معنا که واردکننده بدون استفاده مستقیم از منابع ارزی بانک مرکزی، ارز مورد نیاز برای خرید خودرو را در خارج تأمین میکند و خودرو را به ایران میآورد.
دارابی معتقد است که این موضوع به معنای بیاثر بودن چنین وارداتی بر بازار ارز داخلی نیست. او توضیح داده که فردی که در خارج زندگی میکند، ارز خود را در خارج هزینه میکند و در عوض خودرو به ایران وارد میشود. اما برای فروش خودرو در داخل، ریال دریافت میکند که برای او مطلوبیتی ندارد؛ بنابراین او خودرو را در ایران میفروشد و پول حاصل را به ارز تبدیل و از کشور خارج میکند.
این مسئله نشان میدهد که عدم استفاده مستقیم از منابع بانک مرکزی ممکن است فشار بر بازار ارز کشور ایجاد کند. بهعبارت دیگر، ممکن است برای خرید خودرو از منابع ارزی بانک مرکزی استفاده نشود، اما فروش خودرو و تبدیل ریال به ارز و خروج آن از کشور، میتواند تقاضایی در بازار ارز داخلی ایجاد کند.
دارابی همچنین تأکید کرد که مخالفت بانک مرکزی با اولویت دادن به خودرو به معنای مخالفت با اصل واردات خودرو نیست. او افزود که اگر شرایط ارزی بهبود یابد، خودرو نیز مانند سایر کالاهای ضروری میتواند در چارچوب منابع موجود وارد شود.
مسئله اصلی از دیدگاه سیاستگذار ارزی، تعیین اولویتها در شرایط محدودیت منابع است. در این شرایط، تأمین ارز برای بخشهایی مانند کشاورزی و کالاهای مورد نیاز تولید در اولویت قرار دارد. بنابراین، ورود خودروهای لوکس به معنای وجود ارز کافی برای همه نیازهای وارداتی نیست و میتواند نشاندهنده استفاده از مسیرهای دیگری برای تأمین ارز باشد.
بانک مرکزی نیز اقداماتی برای تسهیل تجارت خارجی و افزایش بازگشت ارز صادراتی انجام داده که منجر به بازگشت بیش از ۱.۵ میلیارد دلار ارز به شکل اسکناس شده است. همچنین، امکان فروش ارز اسکناس صادرکنندگان به بانکها فراهم شده تا بانکها بتوانند از این ارز برای واردات استفاده کنند.
این اقدامات نشاندهنده سیاست بانک مرکزی در شرایط محدودیت ارزی است که بر افزایش بازگشت ارز صادراتی و عرضه ارز در بازار رسمی متمرکز است و تلاش دارد ارز موجود را به سمت نیازهای اولویتدار هدایت کند. در این زمینه، واردات خودرو بهصورت کنونی نشان میدهد که واردات خودرو لزوماً به معنای تخصیص ارز بانک مرکزی نیست، اما استفاده از ارز اشخاص نیز بر بازار ارز تحت فشار قرار میدهد.
