از ترک یک عادت تا نجات یک زندگی؛ پیام روز جهانی بدون دخانیات

مصرف دخانیات همچنان یکی از مهم‌ترین عوامل قابل پیشگیری مرگ‌ومیر در جهان به شمار می‌رود. هر سال میلیون‌ها نفر در اثر بیماری‌های ناشی از مصرف مستقیم یا غیرمستقیم محصولات دخانی جان خود را از دست می‌دهند. به همین دلیل سازمان جهانی بهداشت با نام‌گذاری ۳۱ مه به عنوان روز جهانی بدون دخانیات تلاش می‌کند توجه افکار عمومی و سیاست‌گذاران را به این چالش بزرگ سلامت جلب کند.

امسال این مناسبت با شعار «افشای جذابیت پنهان» برگزار می‌شود؛ شعاری که بر روش‌های تبلیغاتی و بازاریابی صنعت دخانیات برای جذب نوجوانان و جوانان تمرکز دارد. کارشناسان معتقدند شرکت‌های تولیدکننده دخانیات با طراحی‌های جذاب، طعم‌های متنوع و تبلیغات هدفمند تلاش می‌کنند نسل جدید را به مصرف این محصولات ترغیب کنند.

مصرف سیگار و دیگر محصولات دخانی ارتباط مستقیمی با بروز بیماری‌های قلبی و عروقی، سرطان ریه، بیماری‌های تنفسی مزمن و بسیاری از مشکلات جدی سلامت دارد. همچنین قرار گرفتن در معرض دود دخانیات، حتی برای افرادی که خود سیگار نمی‌کشند، خطرات متعددی به همراه دارد.

بر اساس گزارش‌های جهانی، سالانه میلیون‌ها نفر در اثر بیماری‌های مرتبط با دخانیات جان خود را از دست می‌دهند. این آمار نشان می‌دهد که مقابله با مصرف دخانیات تنها یک موضوع فردی نیست، بلکه به عنوان یکی از اولویت‌های مهم نظام‌های سلامت در سراسر جهان مطرح است.

در سال‌های اخیر استفاده از سیگارهای الکترونیکی و محصولات نوین نیکوتین‌دار نیز نگرانی‌های تازه‌ای را ایجاد کرده است. بسیاری از متخصصان هشدار می‌دهند که این محصولات اگرچه گاهی به عنوان جایگزین کم‌خطر معرفی می‌شوند، اما همچنان می‌توانند سلامت مصرف‌کنندگان را تهدید کنند.

آگاهی‌بخشی عمومی، آموزش در مدارس، محدودیت تبلیغات دخانیات و افزایش دسترسی به خدمات ترک سیگار از جمله اقداماتی است که می‌تواند در کاهش مصرف این محصولات نقش مؤثری ایفا کند. تجربه بسیاری از کشورها نشان داده است که سیاست‌های کنترلی مناسب می‌تواند میزان مصرف دخانیات را به شکل قابل توجهی کاهش دهد.

روز جهانی بدون دخانیات فرصتی است تا افراد سیگاری برای ترک این عادت مضر تصمیم‌گیری کنند و خانواده‌ها نیز نسبت به پیامدهای مصرف دخانیات آگاهی بیشتری به دست آورند. متخصصان تأکید می‌کنند که ترک سیگار در هر سنی می‌تواند فواید چشمگیری برای سلامت فرد به همراه داشته باشد.

دهم خرداد تنها یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه یادآور مسئولیت مشترک دولت‌ها، نهادهای سلامت و شهروندان برای ساختن جامعه‌ای سالم‌تر و کاهش آسیب‌های ناشی از مصرف دخانیات است؛ هدفی که تحقق آن می‌تواند کیفیت زندگی میلیون‌ها نفر را بهبود بخشد.