نوشیدنیهای پروبیوتیک و سرشار از فیبر، شگرد تبلیغاتی یا مفید برای سلامت؟
نوشیدنی گازدار پریوبیوتیک که زمانی مصرف شود که شما تحت استرس هستید یا عجله دارید، ممکن است در قیاس با زمانی که آرامتر هستید اثر متفاوتی داشته باشد
عالی نبود اگر نوشیدنی همراه وعده ناهار شما کل مشکلات گوارشیتان را حل میکرد؟ بیش از ۶۰ درصد مردم بریتانیا به نفخ شکم دچارند و به همین خاطر ناخشنود و ناراضیاند. بنابراین میتوان گفت [اگر چنین نوشیدنیای وجود داشت]، احتمالا همه ما بسیار خوشحال میشدیم.
و اکنون: عصر نوشابههای بهاصطلاح «مفید برای روده» و «سرشار از فیبر»، که بهتدریج در حال راه یافتن به قفسههای سوپرمارکتها هستند تا از نیاز ملی ما برای کاهش نفخ و روندی که اکنون «فیبر مکسینگ» (fibremaxxing) [یعنی تلاش برای مصرف هرچه بیشتر فیبر] نامیده میشود، استفاده [تجاری] کنند.
در حالی که نوشیدنیهای گازدار رایج و پرقند مانند کوکاکولا یا فانتا بهعنوان گزینههای بد و نامطلوب قفسه نوشیدنیها معرفی میشوند، این نوشابههای جدید که با واژههای جذاب مرتبط با رژیم غذایی آراسته شدهاند، تصویری از سالم بودن القا میکنند.
با این حال، همانطور که اغلب درمورد تغذیه صدق میکند، همه چیز صرفا آنطوری که به نظر میرسد نیست. زمانی که نوشابه سالم «پاپی» (Poppi) که پپسی آن را در ماه مه گذشته با قیمت ۱.۹۵ میلیارد دلار (۱.۵۴ میلیارد پوند) خرید، در بریتانیا عرضه شد، مجبور شد به خاطر اینکه تنها سه گرم فیبر دارد، نه ۱۲ گرم مورد نیاز، ادعای پریبیوتیک بودن خود را حذف کند.
با این حال، این نوشیدنی که اکنون در «تسکو» (Tesco) و «پرت اّ مانژه» (Pret a Manger) عرضه میشود، مجاز است با صدای بلند بر این نکته تاکید کند که حاوی فیبر افزوده است. این برند به من گفت که «ادعا نمیکند سلامت روده را بهبود میبخشد» و تحت عنوان «یک نوشیدنی کمقند برای بزرگسالان» بازاریابی میشود.
رقیب اصلی پاپی، یعنی «هیپ پاپ» (Hip Pop)، پنج گرم فیبر دارد و در حال حاضر، بین نامهای تجاری نوشیدنیهای گازدار در کشور بریتانیا سریعترین رشد را دارد.
آماندا کالنبرگ، کارشناس تغذیه در زمینه سندرم روده تحریکپذیر و سلامت روده، میگوید: «این به این معنا نیست که مقدار آن برای ایجاد یک تفاوت واقعی کافی است.» او درباره این ادعاها هشدار میدهد: «اصطلاحاتی مانند "پریبیوتیک"، "مفید برای روده" یا "حمایت از گوارش" بهطور دقیق تعریف نشدهاند و بسته به برند ممکن است معانی متفاوتی داشته باشند.»
کالنبرگ همچنین توضیح میدهد که فقط میزان فیبری که مصرف میکنید مهم نیست، بلکه نحوه و زمان مصرف آن نیز اهمیت دارد. او میگوید: «زمینه و زمانبندی اهمیت دارند. یک نوشیدنی گازدار پریبیوتیک که زمانی مصرف شود که شما تحت استرس هستید یا عجله دارید، ممکن است در قیاس با زمانی که آرامتر هستید اثر متفاوتی داشته باشد.»
در همین حال، دکتر مگان راسی، پزشک سلامت روده، اشاره میکند که ریختن مقدار زیادی فیبر در روده در یک وعده، به جای مصرف تدریجی آن در رژیم غذایی، در هر صورت معده شما را بیشتر تحریک میکند.
او میگوید: «بهتر است مقادیر کمتری بخورید. این تا حدی یک ترفند تبلیغاتی است. اگر به همه این مواد مختلف و نگهدارندههایی که در آنها نیز وجود دارند نگاه کنید، آنها بنا به تعریف، غذای فوقفراوریشده (UPF) هستند.»
«آنها تلاش میکنند از موج جریان [توجه به] سلامت روده استفاده کنند و افراد را به این باور برسانند که نوشیدن نوشیدنی گازدار برای آنها سالم است، در حالی که اینطور نیست.»
با این حال، این به معنای آن نیست که همه باید همینطور به عادت روزانه خود در نوشیدن «دایت کوک» (Diet Coke) ادامه دهند و کار را تمامشده بدانند. هر دو کارشناس میگویند این نوشابهها، اگر بهعنوان یک «مرحله میانی» برای ترک نوشیدنیهای گازدار استفاده شوند، میتوانند [در سلامت روده] نقشی داشته باشند، نه اینکه به یک [عادت] جدید مصرف روزانه تبدیل شوند.
فوریه گذشته، خود کوکاکولا نیز وارد این حوزه شد و نخستین ورود خود به بخش سلامت روده در ایالات متحده را آغاز کرد: یک نوشابه پریبیوتیک به نام «سیمپلی پاپ» (Simply Pop) که حاوی شش گرم فیبر، ویتامین ث و روی است.
با این حال، حتی در آن صورت نیز این نوشابههای سالم، بهترین گزینه جایگزین نیستند. دکتر راسی میگوید: «چیزی که من به افراد توصیه میکنم این است که به آبهای گازدار که در آنها میوه طبیعی وجود دارد روی بیاورند. چیزهایی مانند "دش" (Dash) یا "آکوا لیبرا" (Aqua Libra).»
«یا اگر در خانه هستید، میتوانید کمی آب گازدار تهیه کنید و مقداری توت یخزده به آن اضافه کنید؛ به این ترتیب شما پریبیوتیکها، پلیفنولها (آنتیاکسیدانها)، طعم و فیبر دریافت میکنید، اما در یک بستر طبیعیتر.»
راسی میگوید: «اگر شما جزو ۱۰ درصد از جمعیت هستید که از سندرم روده تحریکپذیر رنج میبرید، بهتر است به طور خاص درباره نوشابههای "مفید برای روده" محتاط باشید. حتی با پنج گرم فیبر در آنها، این مقدار احتمالا برای تشدید نفخ شما کافی است.»
«بنابراین، توجه کنید پس از اینکه یکی از آنها را مصرف کردید، میدانید، طی ۱۰ ساعت بعد اگر دچار نفخ شدید، احتمالا به دلیل همان نوشیدنی است که مصرف کردهاید.»
همانطور که اغلب درمورد تغذیه صدق میکند، یک رویکرد یکسان برای همه، یا یک «محصول معجزهآسا»، چیزی است که باید درمورد آن محتاط بود. [واقعیت] نهچندان هیجانانگیز این است که بهترین رویکرد برای سلامت روده یک نوشیدنی دمدستی حالخوبکن نیست، بلکه یک روال سالم است.
کالنبرگ میگوید: «هیچ محصول واحدی وجود ندارد که سلامت روده را «اصلاح» کند. این امر، بازتابی از انتخابها و رفتارها در گذر زمان است. در سطح پایه، این به معنای یک رژیم غذایی متنوع و سرشار از فیبر، وعدههای غذایی منظم و ثبات و تداوم کلی است.»
«با روده اغلب اینطور برخورد میشود انگار میتوان آن را با [مصرف] یک محصول بهبود بخشید، اما در عمل بسیار بیشتر به ثبات و میزان تحمل هر فرد پاسخ میدهد تا به هر نوشیدنی یا ماده خاص.»
«این بازتاب یک تغییر گستردهتر در نحوه رویکرد ما به سلامت است؛ نه بهسوی راهحلهای سریع، یا اینکه چه چیزی [به برنامه غذاییمان] اضافه کنیم، بلکه بهسوی اینکه در گذر زمان، یک رویکرد پایدار در قبال تغذیه و بدن خود داشته باشیم.» بنابراین، ببینید روده شما چه واکنشی نشان میدهد و بر همان اساس با آن رفتار کنید.