کشف لاشه ۲ قلاده فوک خزری در سواحل نور و نوشهر

روح الله اسماعیلی روز یکشنبه در نشست شورای محیط زیست مازندران در ساری با بیان اینکه در ادامه پایش‌های منسجم سواحل استان، ماموران یگان حفاظت محیط زیست و همیاران طبیعت، لاشه ۲ قلاده فوک خزری را روز گذشته در سواحل شهرستان‌های نور و نوشهر کشف کردند، افزود:‌ با احتساب لاشه نوزادی که ۱۰ اردیبهشت ماه جاری در پناهگاه حیات وحش میانکاله مشاهده شده بود، مجموع آمار تجمعی تلفات ثبت شده در سواحل استان از ابتدای سال جاری تاکنون به سه قلاده رسیده است.

وی اظهار داشت: با بررسی کارشناسان اعزامی به محل مشخص شد که به دلیل گذشت زمان قابل توجه از مرگ این ۲ قلاده فوک، لاشه‌ها در وضعیت فساد پیشرفته قرار داشتند و بر همین اساس با توجه به شرایط فیزیکی لاشه‌ها، امکان کالبدگشایی و نمونه‌برداری علمی میسر نبود.

این مقام مسوول خاطرنشان کرد: بر همین اساس، با رعایت کامل پروتکل‌های بهداشتی و نظارت کارشناسان، عملیات دفن بهداشتی لاشه‌ها جهت جلوگیری از هرگونه آلودگی احتمالی محیطی انجام گرفت.

معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی اداره‌کل حفاظت محیط زیست مازندران بر لزوم تداوم پایش‌های ساحلی در طول نوار ساحلی این استان تاکید کرد و گفت:‌ با توجه به حساسیت موضوع، شبکه دیده‌بانی محیط زیست در تمامی سواحل فعال است.

اسماعیلی از شهروندان و صیادان درخواست کرد در صورت مشاهده هرگونه مورد مشابه، مراتب را از طریق سامانه ۱۵۴۰ تلفن گویای سازمان حفاظت محیط زیست اطلاع‌رسانی کنند تا اقدامات تشخیصی و بهداشتی در کوتاه‌ترین زمان ممکن انجام شود.

فوک خزری تنها پستاندار دریای خزر و از جمله گونه‌های در خطر انقراض در فهرست قرمز (IUCN) است. حفظ بقای این گونه ارزشمند و پایش سلامت جمعیت آن، یکی از اولویت‌های اصلی سازمان حفاظت محیط زیست در حوضه دریای خزر به شمار می‌رود.

بر اساس آمار سازمان محیط زیست، از ابتدای فروردین سال ۱۴۰۴ تا اوایل مهرماه همین سال، لاشه ۵۴ قلاده فوک خزری در سواحل شمال کشف شد، به‌طوری‌که ۷۰ درصد در مازندران، ۲۳ تا ۲۴ درصد در گیلان و یک تا ۲ درصد در گلستان مشاهده شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد بیشتر این جانوران دست‌کم یک تا ۲ هفته قبل از رسیدن به سواحل ایران تلف شده‌اند و به احتمال زیاد مرگشان در آب‌های شمالی خزر رخ داده است.

فوک خزری تنها پستاندار دریای خزر و گونه‌ای شاخص در تنوع زیستی این دریاچه است. این جانور در رأس هرم غذایی قرار دارد و وضعیت آن نشانگر سلامت دریای خزر محسوب می‌شود. کارشناسان تأکید دارند کاهش منابع غذایی، ورود گونه‌های مهاجم، آلودگی‌های محیطی، تغییرات دمایی و کاهش ورودی رودخانه‌ها شرایط زیستگاه این گونه را به‌شدت بحرانی کرده است.

اتحادیه بین‌المللی حفاظت از طبیعت فوک خزری را در فهرست گونه‌های آسیب‌پذیر قرار داده و تأکید دارد حفاظت از آن نیازمند همکاری همه کشورهای حاشیه خزر است. ایران نیز از سال ۱۴۰۳ با تدوین برنامه اقدام ملی حفاظت از فوک خزری و تأسیس پنج ایستگاه ساحلی در استان‌های شمالی، پایش و مراقبت از این گونه ارزشمند را آغاز کرده است.