افزایش عفونت‌های تنفسی در پاییز ۱۴۰۵؛ این علائم در کودکان را جدی بگیرید

هم‌زمان با افزایش عفونت‌های تنفسی در فصل سرما، متخصصان درباره علائم هشدار در کودکان، از اختلال تنفس و کبودی لب‌ها تا بی‌حالی و ناتوانی در نوشیدن مایعات، هشدار می‌دهند.

به گزارش فرتاک نیوز؛ با نزدیک شدن به روزهای سرد سال، موارد ابتلا به عفونت‌های تنفسی افزایش پیدا می‌کند؛ موضوعی که به‌ویژه برای خانواده‌های دارای کودک خردسال اهمیت دارد. متخصصان تأکید می‌کنند که اگرچه بسیاری از این عفونت‌ها خفیف هستند و با مراقبت مناسب بهبود پیدا می‌کنند، شناخت علائم هشدار و مراجعه به‌موقع به پزشک می‌تواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.

چرا عفونت‌های تنفسی در فصل سرما افزایش می‌یابد؟

دکتر معصومه قاسم‌پور علمداری، استادیار بیماری‌های ریه دانشگاه علوم پزشکی تهران، با اشاره به افزایش عفونت‌های تنفسی در فصل سرد سال، ویروس‌هایی مانند آنفلوآنزا و رینوویروس‌ها را از عوامل شایع بیماری‌های تنفسی در این دوره دانست.

در روزهای سرد، حضور افراد در محیط‌های بسته بیشتر می‌شود و کودکان نیز به دلیل رفت‌وآمد به مدرسه و مهدکودک، تماس بیشتری با یکدیگر دارند. این شرایط می‌تواند انتقال ویروس‌های تنفسی را آسان‌تر کند.

با این حال، بروز علائمی مانند آبریزش بینی، گرفتگی بینی، سرفه و گلودرد لزوماً به معنای ابتلا به عفونت شدید ریوی نیست. بسیاری از عفونت‌های تنفسی کودکان خفیف و خودمحدودشونده هستند؛ اما شدت علائم و وضعیت عمومی کودک باید به‌دقت بررسی شود.

علائم خطر عفونت تنفسی در کودکان چیست؟

یکی از مهم‌ترین نکاتی که والدین باید به آن توجه کنند، نحوه تنفس و تغییر وضعیت عمومی کودک است. بر اساس توضیحات این متخصص، برخی نشانه‌ها نیازمند ارزیابی سریع پزشکی هستند.

مهم‌ترین علائم هشدار عبارت‌اند از:

تنفس غیرطبیعی: دشواری در نفس کشیدن یا تغییر محسوس در الگوی تنفس کودک.
فرورفتگی قفسه سینه: فرورفتن پوست میان دنده‌ها یا زیر قفسه سینه هنگام دم.
کبودی لب‌ها: تغییر رنگ لب‌ها به سمت آبی یا کبود، به‌ویژه همراه با مشکل تنفسی.
بی‌حالی غیرمعمول: خواب‌آلودگی شدید یا کاهش محسوس هوشیاری و واکنش‌های کودک.
اختلال در تغذیه: ناتوانی در خوردن غذا یا نوشیدن مایعات به میزان کافی.

در صورت مشاهده دشواری تنفس، کبودی لب‌ها یا کاهش سطح هوشیاری، نباید منتظر برطرف شدن خودبه‌خودی علائم ماند و لازم است فوراً از خدمات اورژانسی کمک گرفته شود. در صورت بروز سایر علائم هشدار نیز ارزیابی پزشکی سریع ضروری است.

کدام کودکان بیشتر به مراقبت نیاز دارند؟

همه کودکان در برابر عفونت‌های تنفسی شرایط یکسانی ندارند. شیرخواران، به‌ویژه نوزادان زیر سه ماه، کودکان مبتلا به بیماری‌های ریوی و کودکانی که بیماری زمینه‌ای یا شرایط خاص پزشکی دارند، ممکن است در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به عوارض قرار داشته باشند.

والدین این کودکان باید علاوه بر تب و سرفه، به میزان هوشیاری، توانایی شیر خوردن یا نوشیدن مایعات و نحوه تنفس توجه کنند. در شیرخواران کم‌سن، بروز تب یا هرگونه تغییر نگران‌کننده در وضعیت عمومی باید سریعاً با پزشک در میان گذاشته شود.

چرا مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک خطرناک است؟

یکی از اشتباهات رایج هنگام ابتلای کودکان به سرماخوردگی، استفاده از آنتی‌بیوتیک بدون تجویز پزشک است. در حالی که بسیاری از عفونت‌های تنفسی شایع منشأ ویروسی دارند و آنتی‌بیوتیک‌ها برای درمان عفونت‌های ویروسی مؤثر نیستند.

مصرف غیرضروری این داروها می‌تواند عوارض دارویی ایجاد کند و به افزایش مقاومت میکروبی منجر شود. بنابراین، والدین نباید صرفاً به دلیل ادامه سرفه، آبریزش بینی یا بروز تب، به کودک آنتی‌بیوتیک بدهند یا داروی باقی‌مانده از بیماری قبلی را استفاده کنند.

انتخاب دارو و تشخیص نیاز به آنتی‌بیوتیک باید بر اساس ارزیابی پزشک انجام شود.

۵ راهکار برای کاهش خطر ابتلا به عفونت‌های تنفسی

رعایت چند اقدام ساده می‌تواند به کاهش احتمال انتقال ویروس‌ها در خانه، مدرسه و مهدکودک کمک کند:

۱. شستن مرتب دست‌ها: دست‌های کودک و اعضای خانواده را به‌طور منظم با آب و صابون بشویید، به‌ویژه پیش از غذا خوردن و پس از بازگشت از محیط‌های عمومی.

۲. تهویه محیط: در صورت امکان، پنجره‌ها را برای مدت کوتاهی باز کنید تا هوای تازه وارد فضای خانه یا کلاس شود.

۳. کاهش تماس با افراد بیمار: تماس نزدیک کودک با افرادی که علائم عفونت تنفسی دارند، تا حد امکان محدود شود.

۴. استراحت در زمان بیماری: اگر کودک علائم عفونت تنفسی دارد، بهتر است تا زمان بهبود کافی در خانه بماند و به مدرسه یا مهدکودک نرود؛ این اقدام هم به استراحت کودک کمک می‌کند و هم احتمال انتقال بیماری را کاهش می‌دهد.

۵. پیگیری واکسیناسیون: درباره واکسن آنفلوآنزا و زمان مناسب تزریق آن، به‌ویژه برای کودکان دارای بیماری زمینه‌ای، با پزشک مشورت کنید.

وضعیت آنفلوآنزا و عفونت‌های تنفسی در پاییز ۱۴۰۵

بر اساس اظهارات دکتر قاسم‌پور علمداری در گزارش ایسنا، تا زمان انجام این گفت‌وگو، موج آنفلوآنزا آغاز نشده بود؛ با این حال، روند افزایش عفونت‌های تنفسی مشاهده می‌شد.

او با اشاره به داده‌های پایش بیماری‌ها تا سوم مهرماه، از افزایش نسبت نمونه‌های مثبت کووید-۱۹ به ۱۷.۴ درصد و افزایش مراجعات سرپایی مرتبط با عفونت‌های تنفسی از ۶ به ۸ درصد خبر داد. به گفته این متخصص، برای اظهارنظر دقیق‌تر درباره شکل‌گیری موج آنفلوآنزا، به یک تا دو هفته زمان نیاز بود.

این آمار مربوط به زمان اعلام‌شده در گزارش است و به‌تنهایی وضعیت فعلی شیوع بیماری‌ها را نشان نمی‌دهد.

جمع‌بندی

افزایش عفونت‌های تنفسی در فصل سرد، موضوعی قابل انتظار است؛ اما مهم‌ترین وظیفه والدین، تشخیص شدت بیماری و توجه به علائم هشدار است. تنفس دشوار، فرورفتگی قفسه سینه، کبودی لب‌ها، بی‌حالی غیرعادی و ناتوانی در نوشیدن مایعات را نباید نادیده گرفت. همچنین پرهیز از مصرف خودسرانه آنتی‌بیوتیک و رعایت اصول پیشگیری، نقش مهمی در مراقبت از سلامت کودکان دارد.