کاهش قدرت خرید کالابرگ؛ هزینه کالاهای اساسی ۶۷ درصد افزایش یافت
کاهش قدرت خرید کالابرگ در پی افزایش ۶۷ درصدی هزینه تأمین ۱۱ قلم کالای اساسی در بازه زمانی دیماه ۱۴۰۴ تا مردادماه ۱۴۰۵ محسوس است. اعتبار یک میلیون تومانی کالابرگ که در دیماه میتوانست ۴۴ درصد این هزینه را پوشش دهد، اکنون تنها ۲۶ درصد آن را تأمین میکند.
به گزارش فرتاک نیوز؛ بررسیهای مرکز پژوهشهای مجلس نشان میدهد که افزایش قیمت کالاهای اساسی بهطور قابلتوجهی بر قدرت خرید اعتبار کالابرگ تأثیر گذاشته است. بهگونهای که هزینه تأمین سبد ۱۱ قلمی کالاهای اساسی از دیماه ۱۴۰۴ تا مردادماه ۱۴۰۵ حدود ۶۷ درصد افزایش یافته و سهم کالابرگ یک میلیون تومانی از این هزینه از ۴۴ درصد به ۲۶ درصد کاهش یافته است.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، به سیاست «پرداخت یارانه به انتهای زنجیره» تأکید کرده و تلاش کرده است که این رویکرد را به دولت سیزدهم منتقل کند. در اردیبهشت ۱۴۰۱، دولت سیزدهم اقدام به یک جراحی ارزی بزرگ کرد که پیامدهای تورمی آن منجر به تعیین ارز ترجیحی جدید با نرخی حدود ۶ برابر ارز ۴۲۰۰ تومانی شد.
در دولت چهاردهم و با تغییر تیم اقتصادی، تمایل به اجرای مجدد این سیاست افزایش یافت و به جراحی ارزی دیماه ۱۴۰۵ انجامید. دولت و مجلس تصمیم گرفتند تا بخشی از هزینه مصرفکنندگان را از طریق کالابرگ تأمین کنند و به هر نفر ماهانه یک میلیون تومان برای خرید ۱۱ قلم کالای اساسی اختصاص دهند.
با این حال، این سیاست بهسرعت با کاهش قدرت پوشش خود مواجه شد. افزایش قیمت کالاها و عدم بهروزرسانی اعتبار کالابرگ بهدلیل محدودیت منابع، از جمله دلایل این کاهش بوده است.
مطابق ماده ۳ آییننامه تضمین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم، باید هزینههای ناشی از تغییر قیمت کالاهای اساسی بهطور فصلی با افزایش اعتبار کالابرگ جبران شود. این افزایش اعتبار قرار بود در فروردین، تیر و مهر امسال صورت گیرد، اما دولت بهدلیل کمبود منابع این افزایش را انجام نداد.
پس از دو نوبت تأخیر، دولت از این ماه ۳۰۰ هزار تومان به اعتبار فعلی کالابرگ اضافه میکند.
مرکز پژوهشهای مجلس تأکید کرده است که بیتوجهی به وعدهها و احکام قانونی میتواند به کاهش اعتماد عمومی منجر شود. همچنین، رصد قیمت کالاهای موجود در سبد نیز نشاندهنده افزایش چشمگیر هزینه تأمین آن است.
بر اساس بررسیهای مرکز، هزینه تأمین سبد ۱۱ قلمی کالاهای اساسی که معادل ۱۰۵۰ کیلوکالری مصرفی خانوار را شامل میشود، از دیماه ۱۴۰۴ تا مردادماه ۱۴۰۵ حدود ۶۷ درصد افزایش یافته است.
به این ترتیب، اعتبار یک میلیون تومانی کالابرگ که در دیماه ۱۴۰۴ قادر به تأمین ۴۴ درصد هزینه این سبد بود، اکنون فقط ۲۶ درصد از هزینه آن را پوشش میدهد.
مرکز پژوهشهای مجلس تأکید کرده که تأخیر چندماهه در افزایش اعتبار کالابرگ، در شرایطی که قدرت تأمین اقلام اساسی کاهش یافته، نیازمند یک تصمیم اثربخش است. محدودیت منابع بهعنوان اصلیترین مانع افزایش اعتبار این طرح مطرح میشود؛ با این حال، رفع این مشکل نیازمند اصلاح سایر مؤلفههای اجرای طرح نیز میباشد.
