از سردرد تا تشنج؛ نشانههای سرطان مغز و نخاع را بشناسید
تومورهای مغز و نخاع میتوانند علائم متفاوتی ایجاد کنند و تشخیص آنها به تصویربرداری و بررسیهای تخصصی نیاز دارد.
سرطان مغز و نخاع از بیماریهایی است که به دلیل درگیر کردن سیستم عصبی مرکزی اهمیت ویژهای دارد. مغز و نخاع وظیفه کنترل بسیاری از عملکردهای بدن را بر عهده دارند و رشد یک تومور در این نواحی میتواند با فشار بر بافتهای عصبی، عملکرد طبیعی بدن را تحت تأثیر قرار دهد.
تومورهای سیستم عصبی مرکزی انواع مختلفی دارند. برخی از آنها در خود مغز یا نخاع ایجاد میشوند و برخی دیگر در نتیجه انتشار سرطان از قسمت دیگری از بدن شکل میگیرند. همچنین همه تومورهای مغز و نخاع سرطانی نیستند و بعضی از آنها ماهیت خوشخیم دارند.
مهمترین علائم سرطان مغز
علائم تومور مغزی به محل قرارگیری آن وابسته است. یکی از علائم احتمالی، سردرد جدید یا متفاوت از سردردهای قبلی است. این سردرد ممکن است بهمرور تشدید شود و در برخی افراد با تهوع یا استفراغ همراه باشد.
اختلال بینایی، دوبینی، مشکلات گفتاری، ضعف یا بیحسی در دست یا پا، اختلال تعادل و مشکل در راه رفتن از دیگر علائم احتمالی هستند. برخی افراد نیز دچار مشکلات حافظه، تمرکز یا تغییرات رفتاری میشوند.
تشنج نیز میتواند یکی از نشانههای تومور مغزی باشد، بهخصوص اگر فرد پیش از آن سابقه تشنج نداشته باشد.
علائم تومور نخاعی
تومورهای نخاعی ممکن است ابتدا با درد مداوم در کمر یا گردن ظاهر شوند. با رشد تومور و فشار بر نخاع یا ریشههای عصبی، ممکن است بیحسی، گزگز یا ضعف در دستها و پاها ایجاد شود.
اختلال در راه رفتن و کاهش توانایی حرکتی نیز از علائم احتمالی است. در موارد شدیدتر، مشکلات مربوط به کنترل مثانه یا روده ممکن است ایجاد شود که نیازمند بررسی فوری پزشکی است.
عوامل خطر و علت بیماری
علت بسیاری از تومورهای مغز و نخاع مشخص نیست. برخی تغییرات ژنتیکی و بیماریهای ارثی نادر میتوانند خطر ابتلا به بعضی از انواع تومورها را افزایش دهند. سابقه پرتودرمانی به ناحیه سر نیز در برخی شرایط میتواند یکی از عوامل خطر باشد.
با وجود این، نمیتوان بر اساس وجود یک عامل خطر، ابتلای فرد به سرطان را پیشبینی کرد. تشخیص باید بر اساس علائم، معاینه و آزمایشهای تخصصی انجام شود.
روشهای تشخیص
MRI یکی از مهمترین روشهای تصویربرداری برای بررسی تومورهای مغز و نخاع است. پزشک ممکن است در شرایط خاص از CT اسکن یا سایر روشهای تصویربرداری نیز استفاده کند.
برای تعیین نوع دقیق تومور، در برخی موارد نمونهبرداری انجام میشود. بررسی نمونه بافتی اطلاعات مهمی درباره ماهیت تومور و ویژگیهای سلولهای آن ارائه میدهد و در انتخاب درمان نقش دارد.
آیا سرطان مغز و نخاع درمان میشود؟
درمان این بیماری به عوامل متعددی بستگی دارد. اگر امکان برداشتن تومور وجود داشته باشد، جراحی میتواند یکی از گزینههای اصلی باشد. پرتودرمانی و شیمیدرمانی نیز بسته به نوع تومور ممکن است مورد استفاده قرار گیرند.
در برخی انواع سرطان، درمانهای هدفمند یا روشهای درمانی جدید نیز میتوانند در برنامه درمانی قرار بگیرند. همچنین کنترل علائمی مانند درد، تشنج و مشکلات حرکتی بخش مهمی از مراقبت از بیمار است.
سرطان مغز و نخاع بیماری پیچیدهای است و پیشآگهی آن برای همه بیماران یکسان نیست. نوع تومور، محل قرارگیری، اندازه، سرعت رشد و میزان پاسخ به درمان از عواملی هستند که در روند بیماری تأثیر دارند.
