روایت تاریخی ترشیز؛ از شهر کهن خراسان تا تغییر نام به کاشمر

به گزارش فرتاک نیوز؛ ترشیز نامی است که قرن‌ها در تاریخ خراسان حضور داشته است؛ شهری که از دوران پیش از اسلام تا دوره حکومت‌های اسلامی، حمله مغول و عصر تیموری، بارها شاهد قدرت‌گیری، آبادانی، غارت و ویرانی بوده و در نهایت نام آن در سال ۱۳۱۳ به کاشمر تغییر کرده است.

وزارت مالیه در ۲۱ مرداد ۱۳۱۳ تغییر نام ترشیز به کاشمر را به اداره‌کل عایدات خود اعلام کرد. این تغییر نام پیش‌تر با تصویب هیات وزیران انجام شده بود و از آن پس «کاشمر» به عنوان نام رسمی شهر مورد استفاده قرار گرفت.

درباره تاریخ پیدایش ترشیز روایت‌های مختلفی وجود دارد. برخی مورخان قدمت این شهر را به پیش از اسلام نسبت داده و بنای آن را به بهمن، فرزند اسفندیار و نوه گشتاسب، نسبت داده‌اند. در منابع جغرافیایی اسلامی نیز نام این منطقه به شکل‌های مختلفی مانند طرثیث، ترشیش، بوشت‌بست و ترشیز آمده است.

پس از فتح خراسان توسط مسلمانان، ترشیز در قرون نخست اسلامی میان حکومت‌های مختلف قرار گرفت و در نهایت در نیمه نخست قرن چهارم هجری از شهرهای تابع نیشابور محسوب شد. این منطقه بعدها به یکی از پایگاه‌های مهم اسماعیلیان تبدیل شد و حسین قاینی، از یاران حسن صباح، در سال ۴۸۳ هجری برای تبلیغ نهضت نزاری به ترشیز اعزام شد.

تاریخ ترشیز اما با جنگ و ویرانی نیز همراه بود. این شهر پیش از حمله مغول توسط وزیر سلطان سنجر سلجوقی غارت شد و در سال ۶۵۳ هجری به دست نیروهای هلاکوخان ویران شد. پس از نابودی قدرت اسماعیلیان، ترشیز دوباره رونق گرفت و در قرن هفتم به یکی از شهرهای مهم منطقه تبدیل شد، اما در پایان همان قرن به دست تیمور گورکانی تصرف و بار دیگر ویران شد.

امروز اگرچه نام رسمی این شهر کاشمر است، اما «ترشیز» همچنان بخشی جدایی‌ناپذیر از هویت تاریخی منطقه محسوب می‌شود؛ نامی که در طول قرن‌ها شاهد ظهور حکومت‌ها، جنگ‌ها، ویرانی‌ها و دوره‌های آبادانی بوده است.