بیکاری جوانان؛ بالاتر از میانگین کشور

بر اساس آمارهای رسمی، جمعیت جوانان ۱۵ تا ۳۴ سال کشور در سال ۱۴۰۴ به حدود ۲۴ میلیون نفر کاهش یافته و با وجود کاهش نرخ بیکاری، سهم بیکاران جوان همچنان بیش از دو برابر میانگین کل کشور است.

همزمان با فرارسیدن هفته جوان ۱۴۰۴، تازه‌ترین آمارهای رسمی مرکز آمار ایران تصویری نگران‌کننده از وضعیت جمعیت جوان، بازار کار و مشارکت اقتصادی ارائه می‌دهد؛ تصویری که نشان می‌دهد سیاست‌گذاری در حوزه جوانان بیش از هر زمان دیگری نیازمند بازنگری و اقدام هدفمند است.

بر اساس برآوردهای جمعیتی، تعداد جوانان ۱۵ تا ۳۴ سال کشور از حدود ۲۹ میلیون نفر در سال ۱۳۹۹ به حدود ۲۴ میلیون نفر در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است. این روند نزولی بیانگر تداوم کاهش سهم جوانان در ساختار جمعیتی کشور است؛ پدیده‌ای که در صورت استمرار، می‌تواند پیامدهای جدی اقتصادی و اجتماعی به دنبال داشته باشد.

نرخ بیکاری جوانان ۱۸ تا ۳۵ سال همچنان بالاتر از متوسط کل کشور قرار دارد. طبق داده‌ها، اگرچه این نرخ از حدود ۱۹.۷ درصد در سال ۱۳۹۶ به حدود ۱۴.۴ درصد در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته، اما همچنان جوانان بیشترین فشار بیکاری را در بازار کار تحمل می‌کنند؛ به‌ویژه جوانان دارای تحصیلات دانشگاهی.

کاهش مشارکت اقتصادی جوانان

آمارها همچنین از کاهش تدریجی نرخ مشارکت اقتصادی جوانان حکایت دارد. نرخ مشارکت اقتصادی گروه سنی ۱۸ تا ۳۵ سال از حدود ۵۰.۸ درصد در سال ۱۳۹۸ به حدود ۴۷.۳ درصد در سال ۱۴۰۳ رسیده است؛ نشانه‌ای از دلسردی بخشی از جوانان نسبت به بازار کار یا محدودیت فرصت‌های شغلی پایدار.

تمرکز اشتغال در بخش خدمات

بررسی ساختار اشتغال جوانان نشان می‌دهد سهم عمده اشتغال این گروه سنی در بخش خدمات متمرکز شده است، در حالی که سهم بخش‌های کشاورزی و صنعت روندی کاهشی یا کم‌رمق دارد. این تمرکز، در کنار ناپایداری مشاغل خدماتی، می‌تواند به افزایش ناامنی شغلی جوانان منجر شود.

الگوی گذران وقت جوانان

داده‌های مربوط به گذران وقت جوانان ۱۵ تا ۲۹ سال نیز نشان می‌دهد بیشترین زمان روزانه صرف فعالیت‌های شخصی، استفاده از رسانه‌ها و فضای مجازی می‌شود و سهم فعالیت‌های آموزشی، ورزشی و مشارکت اجتماعی محدودتر است؛ موضوعی که ضرورت سرمایه‌گذاری در اوقات فراغت سالم و هدفمند را برجسته می‌کند.