عزتالله انتظامی؛ «آقای بازیگر» که در تاریخ سینمای ایران ماندگار شد
عزتالله انتظامی در ۲۶ مرداد ۱۳۹۷ درگذشت؛ اما نقشهای ماندگارش هنوز در حافظه سینمای ایران زنده است.
عزتالله انتظامی از برجستهترین بازیگران تاریخ سینما، تئاتر و تلویزیون ایران بود؛ هنرمندی که با نقشآفرینیهای متفاوت و ماندگار، جایگاهی ویژه در میان نسلهای مختلف علاقهمندان هنر پیدا کرد و به «آقای بازیگر» سینمای ایران شهرت یافت.
انتظامی فعالیت هنری خود را از تئاتر آغاز کرد و در دهه ۱۳۲۰ با حضور در نمایشهای مختلف روی صحنه رفت. او سپس برای ادامه آموزشهای هنری راهی آلمان شد و در مدرسه شبانه تئاتر و سینما در هانوفر تحصیل کرد. نخستین تجربه سینمایی او به فیلم «واریته بهاری» در سال ۱۳۲۸ بازمیگردد، اما نقطه عطف کارنامهاش سالها بعد و با فیلم «گاو» رقم خورد.
بازی عزتالله انتظامی در نقش «مش حسن» در فیلم «گاو» به کارگردانی داریوش مهرجویی، یکی از ماندگارترین اجراهای تاریخ سینمای ایران محسوب میشود. این نقش نهتنها جایگاه او را در سینمای ایران تثبیت کرد، بلکه برایش جایزه هوگو نقرهای بهترین بازیگر مرد جشنواره بینالمللی فیلم شیکاگو را به همراه داشت و انتظامی را به نخستین بازیگر ایرانی برنده جایزه از یک جشنواره بینالمللی تبدیل کرد.
او در طول چند دهه فعالیت هنری با کارگردانان بزرگی همچون داریوش مهرجویی، علی حاتمی، ناصر تقوایی، مسعود کیمیایی و محسن مخملباف همکاری کرد. «اجارهنشینها»، «هامون»، «دایره مینا»، «حاجی واشینگتن»، «ناصرالدینشاه آکتور سینما»، «بانو»، «روسریآبی» و «روز فرشته» تنها بخشی از آثار مهم کارنامه او هستند.
انتظامی توانایی ویژهای در ایفای نقشهای کاملاً متفاوت داشت؛ از شخصیتهای تلخ و جدی گرفته تا نقشهای طنز و شخصیتهای خاکستری. همین انعطاف باعث شد بیش از پنج دهه در سینما حضور داشته باشد و در بیش از ۵۰ فیلم سینمایی بازی کند. او همچنین در تلویزیون و تئاتر نیز حضور فعالی داشت و سهم مهمی در شکلگیری جریان بازیگری مدرن ایران ایفا کرد.
این بازیگر پیشکسوت در سال ۱۳۸۲ به عنوان یکی از چهرههای ماندگار ایران انتخاب شد. چند سال بعد نیز در سال ۱۳۸۵ مراسم بزرگداشتی برای او در مقر یونسکو در پاریس برگزار شد؛ مراسمی که نشاندهنده جایگاه بینالمللی و فرهنگی این هنرمند بود.
عزتالله انتظامی سرانجام ۲۶ مرداد ۱۳۹۷ در ۹۴ سالگی در بیمارستان باهنر تهران درگذشت. با گذشت سالها از مرگ او، شخصیتهایی که انتظامی بر پرده سینما خلق کرد همچنان بخشی از خاطره جمعی ایرانیان هستند و نام او به عنوان یکی از ستونهای بازیگری سینمای ایران در تاریخ هنر این کشور باقی مانده است.
