علائم دیابت را بشناسید؛ از تشنگی زیاد تا تاری دید

دیابت یکی از بیماری‌های مزمن و شایع در جهان است که زمانی ایجاد می‌شود که بدن نتواند قند خون را به‌درستی تنظیم کند. این اتفاق ممکن است به دلیل تولید ناکافی انسولین یا ناتوانی بدن در استفاده مؤثر از این هورمون رخ دهد. بر اساس تازه‌ترین اطلاعات سازمان جهانی بهداشت، حدود ۸۳۰ میلیون نفر در جهان با دیابت زندگی می‌کنند و تعداد مبتلایان طی دهه‌های اخیر به‌طور چشمگیری افزایش یافته است.

مشکل اصلی اینجاست که به‌ویژه در دیابت نوع ۲، علائم ممکن است خفیف باشند یا حتی برای سال‌ها دیده نشوند. همین موضوع باعث می‌شود برخی افراد زمانی متوجه بیماری شوند که عوارض آن آغاز شده است.

دیابت چیست و چرا ایجاد می‌شود؟

انسولین هورمونی است که به انتقال گلوکز از خون به سلول‌ها برای تأمین انرژی کمک می‌کند. در دیابت نوع ۱، بدن تولید انسولین را متوقف یا به‌شدت کاهش می‌دهد و فرد به انسولین نیاز دارد. در دیابت نوع ۲، بدن به‌خوبی از انسولین استفاده نمی‌کند و به‌تدریج ممکن است توانایی تولید کافی آن نیز کاهش پیدا کند.

بیش از ۹۵ درصد افراد مبتلا به دیابت، دیابت نوع ۲ دارند. اضافه‌وزن، کم‌تحرکی، عوامل ژنتیکی و افزایش سن از عوامل مؤثر در افزایش خطر این نوع دیابت هستند.

علائم دیابت چیست؟

علائم دیابت می‌تواند شامل تشنگی زیاد، تکرر ادرار، خستگی، تاری دید، گرسنگی بیشتر و کاهش وزن بدون دلیل مشخص باشد. در دیابت نوع ۱، علائم معمولاً سریع‌تر و شدیدتر ظاهر می‌شوند، اما دیابت نوع ۲ ممکن است سال‌ها با علائم بسیار خفیف یا بدون علامت ادامه پیدا کند.

به همین دلیل، وجود عوامل خطر اهمیت زیادی دارد و افرادی که در معرض خطر هستند باید درباره انجام آزمایش قند خون با پزشک مشورت کنند.

دیابت چه عوارضی دارد؟

قند خون بالا اگر برای مدت طولانی کنترل نشود، می‌تواند به رگ‌های خونی و اعصاب آسیب برساند. از مهم‌ترین عوارض دیابت می‌توان به بیماری قلبی، سکته مغزی، آسیب کلیوی، مشکلات بینایی و آسیب عصبی اشاره کرد.

دیابت همچنین می‌تواند باعث ایجاد زخم‌های پا شود؛ زخم‌هایی که به دلیل آسیب عصبی و اختلال جریان خون ممکن است دیرتر ترمیم شوند و در موارد شدید به قطع عضو منجر شوند. سازمان جهانی بهداشت دیابت را از علل مهم نابینایی، نارسایی کلیه، حمله قلبی، سکته مغزی و قطع اندام تحتانی می‌داند.

چگونه از دیابت نوع ۲ پیشگیری کنیم؟

همه انواع دیابت قابل پیشگیری نیستند؛ برای مثال، در حال حاضر راهی برای پیشگیری قطعی از دیابت نوع ۱ شناخته نشده است. اما دیابت نوع ۲ در بسیاری از موارد قابل پیشگیری یا به تعویق انداختن است.

حفظ وزن مناسب، فعالیت بدنی منظم، تغذیه سالم، کاهش مصرف قند و چربی‌های ناسالم و پرهیز از مصرف دخانیات از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه هستند. سازمان جهانی بهداشت دست‌کم ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط در هفته را برای پیشگیری از دیابت نوع ۲ توصیه می‌کند.

افرادی که پیش‌دیابت دارند نیز می‌توانند با تغییر سبک زندگی خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را کاهش دهند. CDC کاهش حدود ۵ تا ۷ درصد از وزن بدن در افراد دارای اضافه‌وزن و حداقل ۱۵۰ دقیقه فعالیت بدنی در هفته را از اقدامات مؤثر می‌داند.

تشخیص زودهنگام دیابت اهمیت زیادی دارد

دیابت بیماری‌ای نیست که بتوان آن را صرفاً بر اساس علائم تشخیص داد. آزمایش‌های قند خون برای تشخیص مورد استفاده قرار می‌گیرند و تشخیص زودهنگام می‌تواند فرصت مناسبی برای کنترل بیماری و پیشگیری یا به‌تأخیر انداختن عوارض فراهم کند.

افراد مبتلا نیز باید بیماری خود را به‌صورت منظم پیگیری کنند و کنترل قند خون، فشار خون، چربی خون، سلامت چشم‌ها، کلیه‌ها، اعصاب و پاها را جدی بگیرند. درمان دیابت بسته به نوع و شرایط فرد می‌تواند شامل اصلاح سبک زندگی، دارو و در دیابت نوع ۱، مصرف منظم انسولین باشد.

در نهایت، دیابت اگرچه یک بیماری مزمن است، اما تشخیص و مدیریت مناسب آن می‌تواند خطر بسیاری از عوارض را کاهش دهد. آگاهی از علائم، شناخت عوامل خطر و انجام آزمایش‌های لازم، سه گام مهم برای مقابله با این بیماری خاموش هستند.