این عادت تمیزکاری ممکن است به ریهها آسیب بزند
اسپریهای ضدعفونیکننده ممکن است به ریهها آسیب برسانند
اسپریهای ضدعفونیکننده که به طور گسترده در خانهها، مدارس و بیمارستانها استفاده میشوند، میتوانند در صورت استنشاق به ریهها آسیب برسانند. این نتیجهای است که دانشمندان دانشگاه کالیفرنیا، دیویس، که نتایج مطالعهشان در مجله علوم و فناوری محیط زیست منتشر شده است، به آن رسیدهاند.
در آزمایشهای آزمایشگاهی، محققان دو مسیر مواجهه با مواد ضدعفونیکننده رایج - بلع و استنشاق - را با هم مقایسه کردند. مشخص شد که حتی دوزهای بسیار کمتر نیز هنگام اسپری و استنشاق، آسیب بافت ریه قابل توجهی نسبت به زمانی که همان مواد بلعیده میشوند، ایجاد میکنند.
به گفته دانشمندان، خطر اصلی با گروهی از مواد شیمیایی به نام ترکیبات آمونیوم چهارتایی (QACs) مرتبط است. این ترکیبات به طور گسترده در محصولات تمیزکننده استفاده میشوند و همچنین در علفکشها، اسپریهای بینی، دهانشویهها و نرمکنندههای پارچه یافت میشوند.
این مواد خودشان به سختی تبخیر میشوند، اما وقتی به صورت آئروسل در میآیند، به قطرات میکروسکوپی تبدیل میشوند که به راحتی استنشاق میشوند و میتوانند به اعماق ریهها نفوذ کنند. در آنجا، آنها مستقیماً با بافتهای مسئول تبادل گاز تماس پیدا میکنند و سیستم تنفسی را به ویژه آسیبپذیر میکنند.
در آزمایشهای انجام شده روی موشها، یکی از این ترکیبات، دیدسیل دیمتیل آمونیوم کلراید، آسیب ریوی شدیدتری نسبت به ماده رایج دیگر، بنزالکونیوم کلراید، ایجاد کرد. حیوانات التهاب، تورم و تخریب آلوئولها و همچنین افزایش مرگ و میر را تجربه کردند.
محققان معتقدند که چنین موادی ممکن است عملکرد میتوکندریها - ساختارهای سلولی مسئول تولید انرژی - را مختل کنند. وقتی سلولها انرژی خود را از دست میدهند، موانع محافظتی آنها ضعیف میشود و منجر به التهاب و آسیب بافتی میشود.
دادههای مشاهدهای انسانی نیز نگرانیهایی را ایجاد میکنند. در محیطهای مراقبتهای بهداشتی، قرار گرفتن در معرض چنین مواد ضدعفونیکنندهای با افزایش خطر ابتلا به آسم مرتبط دانسته شده است و مطالعات انجام شده در میان پرستاران، ارتباطی بین تماس مکرر با محصولات شوینده و ابتلا به بیماری مزمن انسدادی ریه (COPD) نشان داده است. با این حال، نویسندگان تأکید میکنند که طرفدار لغو ضدعفونی نیستند.