وقتی استرس به موها چنگ میزند؛ نگاهی به اختلال کندن مو
بازی با موها در لحظات اضطراب برای بسیاری رفتاری عادی به نظر میرسد، اما تکرار وسواسی این عمل میتواند نشانه اختلالی روانشناختی به نام «تریکوتیلومانیا» باشد؛ مشکلی که اغلب زمانی جدی گرفته میشود که اثرش در آینه دیده شود.
گاهی در لحظات استرس، خستگی یا درگیری ذهنی، برخی افراد بیآنکه متوجه باشند شروع به پیچاندن، کشیدن یا کندن موهای خود میکنند. این رفتار اگر بهصورت مکرر، غیرقابلکنترل و همراه با احساس تنش و آرامش پس از آن باشد، میتواند نشانه اختلالی به نام «تریکوتیلومانیا» یا اختلال کندن مو باشد؛ یک مشکل روانی که بسیاری از مبتلایان تا زمان بروز علائم ظاهری مانند کمپشت شدن مو یا خالی شدن بخشی از ابرو و مژه، از آن آگاه نیستند.
در این اختلال، فرد میل شدیدی به کندن موهای سر، ابرو، مژه یا حتی سایر نواحی بدن دارد و با وجود تلاش برای توقف، موفق به کنترل آن نمیشود. معمولاً پیش از کندن مو، احساس اضطراب یا تنش در فرد شکل میگیرد و پس از انجام این رفتار، نوعی آرامش یا رضایت موقت ایجاد میشود. برخی افراد با موهای کندهشده بازی میکنند، آنها را میپیچانند یا حتی میجوند. این رفتار ممکن است کاملاً آگاهانه و برای کاهش استرس باشد یا بهصورت ناخودآگاه و در زمانهایی مانند تماشای تلویزیون یا کار با تلفن همراه رخ دهد.
تریکوتیلومانیا میتواند در هر سنی دیده شود، اما شروع آن اغلب در سنین ۱۰ تا ۱۳ سالگی است. عوامل ژنتیکی، سابقه خانوادگی، اضطراب، افسردگی و اختلالات وسواسی از عوامل مستعدکننده به شمار میروند. در برخی موارد، این رفتار با عادتهایی مانند جویدن ناخن، کندن پوست یا کندن پرز لباس همراه است.
پیامدهای این اختلال تنها به تغییر ظاهر محدود نمیشود. احساس شرمندگی، کاهش اعتمادبهنفس، انزوا، افت عملکرد تحصیلی یا شغلی و حتی بروز افسردگی و اضطراب شدید از عوارض شایع آن است. از نظر جسمی نیز ممکن است آسیب پوستی، زخم، عفونت یا در موارد نادر مشکلات گوارشی ناشی از خوردن مو ایجاد شود.
تشخیص این اختلال نیازمند بررسی دقیق وضعیت ریزش مو و رد سایر علل جسمی است. درمان اصلی آن مبتنی بر رواندرمانی، بهویژه روش «معکوسسازی عادت» است؛ روشی که در آن رفتار جایگزین برای کنترل میل به کندن مو آموزش داده میشود. درمان شناختی برای اصلاح باورهای زمینهساز و درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد نیز از روشهای مؤثر به شمار میروند. هرچند داروی اختصاصی برای این اختلال وجود ندارد، اما در برخی موارد استفاده از داروهای ضدافسردگی میتواند به کاهش علائم کمک کند.
اگر فردی احساس کند قادر به کنترل این رفتار نیست یا تغییرات ظاهری باعث ناراحتی و خجالت او شده است، مراجعه به متخصص سلامت روان ضروری است. شناخت زودهنگام این اختلال میتواند از تشدید آن و آسیبهای بعدی جلوگیری کند.
برای ورود به کانال تلگرام فرتاک نیوز کلیک کنید.
