موج تازه گرانیها در آبان ۱۴۰۵؛ از شیر خام و ماکارونی تا بلیت اتوبوس
در روزهای پایانی آبان ۱۴۰۵، مجموعهای از مصوبات و ابلاغیههای قیمتی، چند قلم کالا و خدمت پرمصرف خانوار را تحت تأثیر قرار داده است؛ افزایش قیمت شیر خام، رشد کرایه حملونقل جادهای، تغییر نرخ ماکارونی و تصمیم تازه درباره عرضه مرغ، نگرانیها درباره فشار بیشتر بر هزینه زندگی را افزایش دادهاند.
طی روزهای اخیر خبرهای مربوط به افزایش نرخ کالاها و خدمات مختلف در حالی منتشر شده که بخش قابل توجهی از خانوارها همچنان با محدودیت قدرت خرید مواجه هستند. افزایش هزینه تولید، حملونقل و عرضه کالاها میتواند به تغییر قیمت محصولات مصرفی منجر شود و فشار بیشتری بر سبد هزینه خانوار وارد کند.
شیر خام ۶۸ هزار تومان شد؛ لبنیات در مسیر افزایش قیمت؟
بر اساس مصوبه کارگروه تنظیم بازار وزارت جهاد کشاورزی در ۲۷ آبان ۱۴۰۵، نرخ پایه هر کیلوگرم شیر خام استاندارد با چربی ۳.۲ درصد از ۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان به ۶۸ هزار تومان افزایش یافته است. این تغییر به معنای افزایش ۷ هزار و ۵۰۰ تومانی قیمت هر کیلوگرم شیر خام است.
طبق ضابطه اعلامشده، به ازای هر ۰.۱ درصد تغییر در میزان چربی شیر، ۸۵۰ تومان به نرخ پایه اضافه یا از آن کم خواهد شد. همچنین هزینه حمل شیر خام بر عهده کارخانههای لبنی قرار گرفته است.
افزایش نرخ ماده اولیه صنعت لبنیات میتواند هزینه تولید محصولات مختلف از جمله شیر بستهبندی، ماست، پنیر و کره را تحت تأثیر قرار دهد. با این حال، میزان و زمان تغییر قیمت محصولات نهایی به تصمیمهای تولیدکنندگان، ضوابط بازار و شرایط عرضه بستگی خواهد داشت.
افزایش ۲۲ درصدی کرایه اتوبوس و حمل بار جادهای
یکی دیگر از تصمیمهای قیمتی این هفته به حملونقل جادهای مربوط میشود. بر اساس بخشنامه منتشرشده در ۲۷ آبانماه، نرخ جابهجایی مسافر با ناوگان عمومی جادهای از اول آذر ۱۴۰۵ حدود ۲۲ درصد افزایش خواهد یافت.
این افزایش تنها هزینه سفرهای بینشهری را تحت تأثیر قرار نمیدهد؛ حملونقل جادهای یکی از حلقههای اصلی انتقال کالا از محل تولید به بازار مصرف است و تغییر نرخ آن میتواند هزینه توزیع محصولات مختلف را نیز افزایش دهد.
در صورت انتقال بخشی از هزینههای جدید حمل بار به قیمت نهایی محصولات، کالاهای خوراکی، میوه، ترهبار و سایر اقلام مصرفی نیز ممکن است با فشار قیمتی مواجه شوند؛ موضوعی که اثر آن در ماههای آینده به شرایط بازار و هزینههای زنجیره تأمین بستگی خواهد داشت.
ماکارونی هم از موج افزایش قیمتها جا نماند
در ۲۸ آبانماه، خبر افزایش قیمت ماکارونی نیز در میان گزارشهای اقتصادی منتشر شد. ماکارونی از جمله محصولاتی است که به دلیل قیمت نسبتاً پایینتر و امکان استفاده در وعدههای غذایی مختلف، جایگاه مهمی در سبد مصرفی بسیاری از خانوارها دارد.
افزایش قیمت این محصول میتواند هزینه خرید مواد غذایی را برای خانوادههایی که به دنبال جایگزینهای اقتصادیتر برای گوشت، مرغ و سایر مواد غذایی هستند، بیشتر کند.
در شرایطی که قیمت بسیاری از اقلام خوراکی طی دورههای مختلف افزایش یافته، تغییر نرخ ماکارونی نیز میتواند بر هزینه خرید ماهانه خانوارها اثرگذار باشد.
تغییر ضابطه عرضه مرغ از اول دیماه
در کنار افزایش قیمتهای مستقیم، تغییر ضابطه عرضه مرغ کامل بالای ۲ کیلوگرم از اول دیماه ۱۴۰۵ نیز توجه مصرفکنندگان را به خود جلب کرده است. بر اساس تصمیم اعلامشده، عرضه مرغ کامل با وزن بیش از ۲ کیلوگرم متوقف خواهد شد و بازار به سمت عرضه مرغ سایز و قطعهبندی حرکت میکند.
این تغییر ممکن است الگوی خرید برخی خانوارها را تحت تأثیر قرار دهد؛ بهویژه خانوادههایی که برای خرید مرغ کامل در وزنهای بالاتر برنامهریزی میکنند. با این حال، تأثیر واقعی این ضابطه بر هزینه خرید مصرفکنندگان به نحوه عرضه، قیمتگذاری و شرایط بازار بستگی خواهد داشت.
مجموع این تغییرات در حوزه کالاهای اساسی و خدمات حملونقل، بار دیگر مسئله قدرت خرید خانوارها را به یکی از دغدغههای اصلی اقتصادی تبدیل کرده است. همزمانی افزایش هزینههای تولید، توزیع و برخی نرخهای مصرفی، در شرایطی که درآمد بسیاری از خانوارها با سرعت مشابه رشد نکرده، میتواند فشار بیشتری بر بودجه ماهانه مردم وارد کند.