لزوم بازنگری در حکمرانی منطقهای با نگاه جغرافیایی/ تشکیل «اتحادیه دانشگاههای زاگرس» برای حل چالشهای زیستمحیطی
رئیس دانشگاه رازی کرمانشاه با اشاره به تبعات فرامرزی و بیناستانی تصمیمات توسعهای، بر ضرورت تغییر نگاه در حکمرانی کشور تأکید کرد و از پیگیری جدی برای راهاندازی «اتحادیه دانشگاههای زاگرس» با هدف همافزایی علمی و حل بحرانهای زیستمحیطی خبر داد.
دکتر جمال فتحاللهی، صبح امروز (چهارشنبه ۲۷ آبان) در نخستین همایش بینالمللی جغرافیا و پایداری محیط با محوریت «بحران فرونشست زمین: علل، پیامدها و راهکارها» که با حضور مقامات ارشد و چهرههای بینالمللی از جمله مهمانانی از دانشگاه دیاله عراق به میزبانی دانشگاه رازی برگزار شد، اظهار داشت: وقتی درباره توسعه یک استان تصمیمگیری میشود، باید پیامدهای آن برای کل منطقه زاگرس و کشور دیده شود. متأسفانه گاهی اعتبار و اشتغال یک طرح در کارنامه یک استان ثبت میشود، اما هزینههای سنگین آن بر آب، خاک و معیشت استانهای همسایه تحمیل میشود که در هیچ کارنامهای لحاظ نمیگردد.
وی با ذکر نمونهای عینی از چالشهای مدیریت آب در منطقه افزود: در تابستان گذشته، تقاضای کشت برنج توسط ۵۰۰ خانوار کشاورز در بالادست رودخانه «گاماسیاب» در حالی مطرح بود که ارزیابیهای محیطی نشان میداد این اقدام، معیشت و حیات ۲۰۰۰ خانوار در پاییندست را دچار آسیب جدی میکند. اینجاست که نگاه جغرافیایی به حکمرانی کشور اهمیت دوچندان مییابد و دانشگاهها باید با ورود به افکار عمومی، راهکارهایی را طرح کنند که ضمن صیانت از معیشت کشاورزان بالادست، مانع از خسارت به ساکنان پاییندست شود.
تشکیل دبیرخانه اتحادیه دانشگاههای زاگرس در دانشگاه رازی
دکتر فتح اللهی ایده تشکیل «اتحادیه دانشگاههای زاگرس» را پاسخی به همین دغدغههای مشترک زیستمحیطی دانست و گفت: این اتحادیه با محوریت ۱۱ استان واقع در پهنه زاگرس و با پشتوانه ظرفیت عظیم ۱۰۶ هزار دانشجوی دولتی و حدود هفت هزار عضو هیئت علمی دنبال میشود تا مسائل مشترک منطقهای را به صورت ساختاریافته پیگیری کند. دبیرخانه این اتحادیه در دانشگاه رازی شکل گرفته و موضوعات در حال پیگیری است.
رئیس دانشگاه رازی از دیدار و گفتگوهای اخیر خود با معاون رئیسجمهور و رئیس سازمان حفاظت محیطزیست خبر داد و تصریح کرد: در این دیدار پیرامون مسئولیت مشترک دانشگاهها در حفاظت از جنگلهای بلوط، حوزههای آبخیز، تنوع زیستی و مقابله با پدیدههایی چون گرد و غبار تبادل نظر شد که خوشبختانه با استقبال و اعلام آمادگی سازمان محیطزیست همراه بود. همچنین هفته گذشته در نشست رؤسای منطقه ۳ آموزش عالی کشور در لرستان، ابعاد این همکاریهای منطقهای بررسی شد.
وی با اشاره به حضور هیئت دانشگاهی دانشگاه دیاله عراق در این همایش خاطرنشان کرد: پیشنهاد ما این است که همکاریهای دانشگاهی از تبادل تجربه درباره تصمیمات واقعی آغاز شود؛ چرا که تصمیمات اتخاذ شده در حوزههای کشاورزی و منابع طبیعی در کشورهای همسایه نیز بر زیستبوم مشترک ما تأثیرگذار است.
دکتر فتحاللهی در پایان با تأکید بر اینکه دانشگاهها ابزار اجرایی مستقیم ندارند اما از ظرفیت نخبگانی بالایی برای اصلاح نظام تصمیمگیری برخوردارند، از شورای علمی همایش درخواست کرد پرسشهایی کلیدی و کاربردی را از دل مباحث امروز استخراج کند تا بتواند فرآیندهای تصمیمسازی در منطقه زاگرس را تحت تأثیر قرار دهد.
خبرنگار: طیبه دولتآبادی