بنزین ۱۰ هزار تومانی؛ بهگفته اورعی، نه مصرف را کم میکند نه قاچاق را
بنزین ۱۰ هزار تومانی بهگفته هاشم اورعی، استاد دانشگاه صنعتی شریف، نه ناترازی سوخت را برطرف میکند و نه قاچاق را بهصورت اساسی مهار خواهد کرد. او میگوید بدون اصلاح مصرف خودرو و حملونقل، افزایش نرخ سهمیه سوم اثر تعیینکنندهای ندارد.
به گزارش فرتاک نیوز؛ هاشم اورعی در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ، با اشاره به وضعیت ناترازی سوخت گفت آخرین آمار پیش از تغییر نرخ بنزین نشان میداد تولید پالایشگاهها حدود ۱۱۲ میلیون لیتر در روز است. به گفته او، با احتساب منابعی مانند تولید ریفرمیت از پتروشیمیها، عرضه روزانه در حدود ۱۲۲ تا ۱۳۲ میلیون لیتر بوده و در مقابل، حدود ۱۴ میلیون لیتر کسری وجود داشته است.
او توضیح داد که دولت پس از ماهها بحث، تصمیم گرفته سهمیه و نرخ اول و دوم بنزین را بدون تغییر نگه دارد و فقط سهمیه سوم را که حدود ۱۵ درصد مصرف بنزین را شامل میشود، از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان افزایش دهد. اورعی این اقدام را ناکافی دانست و تأکید کرد که با چنین تغییری نمیتوان انتظار اثر محسوس بر مصرف یا ناترازی سوخت داشت.
استاد دانشگاه صنعتی شریف گفت افزایش قیمت ۱۵ درصد از بنزین، آن هم در شرایطی که قیمت کالاها و خدمات دیگر بالا رفته، عملاً تغییر معناداری ایجاد نمیکند. او افزود که تورم موجود نیز باعث شده اثر این افزایش نرخ تا حد زیادی خنثی شود.
اورعی در ادامه به دو رویکرد مطرح در دولت برای مدیریت مصرف بنزین اشاره کرد. به گفته او، یک دیدگاه بر تقسیم بنزین میان مردم و امکان خرید و فروش سهمیه بر اساس کد ملی تأکید دارد و دیدگاه دیگر صرفاً بر افزایش قیمت متمرکز است، اما هیچیک از این دو مسیر بهتنهایی مشکل را حل نمیکند.
او تصریح کرد اگر قرار باشد سیاست قیمتی در کاهش مصرف و ناترازی مؤثر باشد، باید افزایش قیمت در مقیاس بزرگتری انجام شود. وی با اشاره به بنزین سوپر گفت دولت در آن بخش یارانه را حذف کرده و قیمت را از چند هزار تومان به دهها هزار تومان رسانده است.
این کارشناس حوزه انرژی همچنین تأکید کرد که دولت باید درباره محل هزینهکرد درآمد حاصل از افزایش قیمت هم شفاف باشد. به گفته او، اگر این درآمد برای معیشت مردم، کالابرگ یا یارانه نقدی اختصاص یابد، منطق سیاست برای مردم قابلدرکتر خواهد شد.
اورعی با محاسبهای سرانگشتی گفت افزایش نرخ سوم بنزین حدود ۹۷.۵ میلیارد تومان در روز درآمد ایجاد میکند. او افزود این رقم در مقیاس اقتصاد کشور چندان بزرگ نیست و با چنین افزایشی نه درآمد قابلتوجهی برای دولت ایجاد میشود و نه مسئله ناترازی بنزین حل میشود.
وی تأکید کرد اصلاح این نظام نیازمند سیاستی روشن و بلندمدت است و نمیتوان یکشبه فاصله قیمتی را از بین برد. به گفته او، دولت باید هم قیمت را افزایش دهد و هم از اقشار آسیبپذیر حمایت کند.
اورعی پیشنهاد کرد یکی از راهها این است که دولت اعلام کند هر سه ماه قیمت بنزین ۲۵ درصد بالا میرود و این برنامه بهطور منظم اجرا شود. او همچنین گفت میتوان فرمولی طراحی کرد که قیمت بنزین هر سه ماه، ۵ درصد بیشتر از نرخ تورم سهماهه قبل افزایش یابد تا فاصله قیمتی بهتدریج کاهش پیدا کند.
او بار دیگر تأکید کرد که افزایش قیمت بهتنهایی راهحل اصلی ناترازی نیست و باید به سراغ مصرف خودرو و اصلاح حملونقل عمومی، جادهای و سایر بخشها رفت. به گفته او، سیاست قیمتی در بهترین حالت فقط زمان میخرد تا اصلاحات ساختاری در حوزه انرژی به نتیجه برسد.
اورعی درباره قاچاق سوخت هم گفت تا زمانی که اختلاف قیمت داخل و خارج کشور بسیار زیاد باشد، قاچاق همچنان توجیه دارد. او با اشاره به اینکه بخش عمده قاچاق مربوط به گازوئیل است، افزود در سیاست فعلی گازوئیل تقریباً دستنخورده باقی مانده و بنابراین نباید انتظار داشت افزایش قیمت بنزین از ۵ هزار تومان به ۱۰ هزار تومان قاچاق را به شکل مؤثر کنترل کند.
