نیکی کریمی؛ از عروس سینمای ایران تا زنِ مستقل پشت دوربین
نیکی کریمی یکی از ماندگارترین چهرههای سینمای ایران است؛ بازیگری که با شهرتی زودهنگام به اوج رسید، اما به آن قانع نشد و مسیرش را بهعنوان کارگردان، مترجم و هنرمندی مستقل ادامه داد؛ مسیری پرچالش، جسورانه و تأثیرگذار.
نیکی کریمی متولد ۱۹ آبان ۱۳۵۰ در تهران است و فعالیت حرفهای خود را از اوایل دهه ۷۰ آغاز کرد. او خیلی زود با بازی در فیلم «عروس» ساخته بهروز افخمی به شهرت رسید؛ فیلمی که نقطه عطفی در سینمای پس از انقلاب محسوب میشود و کریمی را به یکی از چهرههای محبوب نسل جدید بدل کرد.
کریمی در دهه ۷۰ و اوایل ۸۰ یکی از پرکارترین و موفقترین بازیگران زن سینمای ایران بود. نقشآفرینیهای او در فیلمهایی چون «سارا»، «پری»، «دو زن»، «بوی کافور، عطر یاس» و «واکنش پنجم» نشان داد که فراتر از یک ستاره گیشه، بازیگری توانمند و انتخابگر است.
اوج افتخارات بینالمللی نیکی کریمی به بازی در فیلم «دو زن» ساخته تهمینه میلانی بازمیگردد؛ جایی که در سال ۱۹۹۹ موفق شد جایزه بهترین بازیگر زن جشنواره سنسباستین اسپانیا را از آن خود کند و نامش را در سینمای جهان تثبیت کند.
در میانه مسیر بازیگری، نیکی کریمی تصمیمی متفاوت گرفت و به کارگردانی روی آورد؛ تصمیمی که او را در صف اول زنان فیلمساز مستقل ایران قرار داد. نخستین تجربهاش «یک شب» (۱۳۸۳) بود که نگاه شخصی، زنانه و جسورانهاش را بهخوبی نمایان کرد.
او در ادامه فیلمهایی چون «چند روز بعد»، «سوت پایان» و «آتابای» را کارگردانی کرد؛ آثاری که اغلب به مسائل هویتی، روابط انسانی و دغدغههای زنان میپردازند و اگرچه همیشه مورد اجماع منتقدان نبودند، اما امضای شخصی کریمی را بهروشنی داشتند.
نیکی کریمی تنها به سینما محدود نماند. او در حوزه ترجمه ادبی نیز فعال است و آثاری از نویسندگان مطرح جهان، از جمله هاروکی موراکامی را به فارسی برگردانده است. همچنین در عکاسی و داوری جشنوارههای معتبر بینالمللی، از جمله جشنواره کن، حضوری جدی داشته است.
نیکی کریمی امروز نه فقط یک بازیگر یا کارگردان، بلکه نماد نسلی از زنان هنرمند ایرانی است که برای استقلال حرفهای، نگاه متفاوت و حضور جهانی هزینه دادهاند؛ چهرهای که همچنان تأثیرگذار است، حتی اگر کمکارتر از گذشته به نظر برسد.
