تابآوری زنجیره فولاد مبارکه در سه ماهه ۱۴۰۵؛ از شوک حملات تا سودسازی
تابآوری زنجیره فولاد مبارکه در سه ماهه نخست سال مالی ۱۴۰۵ نشان داد تولید این شرکت پس از اختلال خطوط، سریع به چرخه بازگشت. به گفته مدیریت ارتباطات فولاد مبارکه، این عملکرد در نهایت سود برای سهامداران خلق کرد؛ در شرایطی که هزینههای انرژی و مواد اولیه نیز تحت فشار قرار داشت.
به گزارش فرتاک نیوز؛ پس از ۱۱ فروردین و پس از حمله تجاوزکارانه دشمن به خطوط تولید، شوک وارده به بخش بالادستی انتظار فروپاشی عملیات را ایجاد میکرد، اما بررسی عملکرد سه ماهه نخست سال مالی ۱۴۰۵ روایت دیگری از انعطافپذیری استراتژیک شرکت دارد. فولاد مبارکه با بازآرایی فوری و جلوگیری از گسست زنجیره تأمین، تولید را در فاصله کوتاهتری از سر گرفت.
بر پایه این گزارش، فولاد مبارکه در فصل بهار علاوه بر تامین نیاز داخل و شکست حباب موقت قیمت ورق، بازسازی سریع زنجیره تولید و برقراری مجدد حیات در مجتمع را دنبال کرد. این روند منجر به خلق ۱۲ همت سود خلاص برای سهامداران شد.

در این چارچوب، حملات مستقیم هوایی به زیرساختهای حیاتی ارزش دفتری داراییهای آسیبدیده را به ۸۶٬۲۹۰ میلیارد ریال رساند و به شناسایی ۱۱٬۸۷۲ میلیارد ریال کاهش ارزش در دفاتر منجر شد. این حمله ظرفیت تولید واحدهای بالادستی را در سه ماهه اول دچار اختلال کرد، اما بازیابی سریع فرایند تولید و احیای برخی بخشهای آسیبدیده از جمله کوره شماره ۸ در خردادماه، به تحقق اعداد زیر انجامید:
* تولید آهن اسفنجی: ۱۱۴٬۰۹۳ تن.
* تولید تختال (اسلب): ۱۶۶٬۵۵۲ تن.
* تولید گندله: ۶۶۰٬۳۴۰ تن.
در مواجهه با این اختلال ساختاری، فولاد مبارکه از مدل «تولیدکننده یکپارچه با بهای تمامشده پایین» به استفاده از ظرفیتهای بازرگانی تغییر فاز داد. هدف این بود که خطوط سودآور پاییندستی (نورد گرم و سرد) متوقف نشود و صنایع پاییندستی به حیات خود ادامه دهند.
برای تحقق این هدف، مدیریت با خرید مواد اولیه و واسطهای، بخشی از فشار ناشی از اختلال را مدیریت کرد. بر این اساس، خرید ۲۹۰٬۶۹۱ تن تختال از بورس کالا (عمدتاً از شرکت فرعی فولاد هرمزگان) به ارزش ۱۹۷٬۲۸۶ میلیارد ریال انجام شد؛ در حالی که در مدت مشابه سال قبل، تختال مصرفی از محل تولید داخلی تأمین میشد.
همچنین برای جذب حداکثری هزینههای ثابت خطوط متوقف و مدیریت نقدینگی، بخش مازاد مواد اولیه بالادستی که امکان فرآوری آنها در کورههای آسیبدیده وجود نداشت (۵۹۸ هزار تن گندله و ۱۰۶ هزار تن آهن اسفنجی) به ارزش ۸۷٬۰۴۱ میلیارد ریال در بازار به فروش رسید.
گزارش تفسیری مدیریت فولاد مبارکه تاکید میکند که نقش این شرکت در بهار ۱۴۰۵، علاوه بر تسریع در بازسازی، حفظ ثروت سهامداران، تقویت روحیه کارکنان و سایر وظایف را دربر میگیرد. این شرکت با عرضه در بورس کالا، تامین نیاز صنایع پاییندستی و کاهش التهاب بازار غیررسمی را پیگیری کرد؛ به طوری که ۷۷۱ هزار و ۸۶۰ تن انواع محصولات فولاد مبارکه در بورس کالا عرضه شد و تنها ۵۵۷ هزار تن تقاضا برای خرید این محصولات در تابلوی بورس کالا ثبت شد.
در عرضههای اخیر نیز شرکت برای کنترل بیشتر التهاب، قیمت پایه را به صورت داوطلبانه به ۸۵۰۰۰ تومان کاهش داد. با وجود این، ساختار بهای تمامشده تحت فشار قرار گرفت و با وجود کاهش حجم تولیدات، بهای تمامشده درآمدهای عملیاتی ۳ درصد افزایش یافت و به ۶۰۱٬۵۰۸ میلیارد ریال رسید.
کالبدشکافی این افزایش دو محرک اصلی را نشان میدهد. نخست، جهش سهم مواد مستقیم (بهای جایگزینی اسلب) است که هزینه مواد مستقیم با ۴۸ درصد افزایش به ۳۳۲٬۷۶۷ میلیارد ریال رسید؛ علت اصلی آن خرید تختال از بیرون است؛ به نحوی که تختال خریداریشده به دلیل هزینههای حمل و انرژی، ۵۹ درصد از کل بهای مواد مستقیم را به خود اختصاص داد.
محرک دوم نیز شوکهای تعرفهای حاملهای انرژی و خدمات زیربنایی عنوان شده است. در این گزارش آمده که نرخ برق خریداریشده ۲۵۲ درصد نسبت به دوره مشابه رشد داشته، نرخ گاز طبیعی ۴۷ درصد افزایش یافته و از ۱۰۵٬۹۱۱ ریال به ۱۵۵٬۲۵۷ ریال به ازای هر نرمال متر مکعب رسیده است؛ همچنین نرخ آببها رشد ۳۲۴ درصدی داشته و فشار مضاعفی بر هزینههای تولید وارد کرده است.
بر این اساس، ترکیب «خرید اسلب گران» و «تورم انرژی» حاشیه سود خالص شرکت را از ۲۷ درصد در سه ماهه اول سال گذشته به ۱۴ درصد در دوره جاری کاهش داد. سود خالص با افت ۲۶ درصدی به ۱۲۰٬۳۵۶ میلیارد ریال رسید و هزینههای مالی نیز با ۸ درصد رشد به ۵۳٬۸۵۸ میلیارد ریال رسید که ناشی از افزایش اخذ تسهیلات برای جبران سرمایه در گردش اعلام شده است.
در بخش دیگری از گزارش، جایگاه رقابتی فولاد مبارکه در صنعت و شکاف عملکرد با سایر بازیگران مورد بررسی قرار گرفته است. برای دفاع از این حریم رقابتی و جلوگیری از فرسایش حاشیه سود توسط تولیدکنندگان محصولات عمومی، استراتژی شرکت به «تمایز محصول و توسعه گریدهای با ارزش افزوده بالا» معطوف شده است.
گزارش میگوید طراحی و تولید محصولاتی مانند گریدهای دریایی (EH-M)، ورقهای مخازن تحت فشار (P۲۹۰GH) و ورقهای پیشرفته خودرویی (DC۴۴۰-۰۱ و HE۴۹۰) در سال ۱۴۰۵، مانع فنی برای رقبایی است که توان دستیابی به این فناوریهای پیچیده را ندارند.
همچنین الگوهای جهانی و موضوع پایداری (ESG) در گزارش مورد اشاره قرار گرفته است. مدیریت فولاد مبارکه این جهتگیریها را در دو بعد دنبال میکند: معیارپذیری محیطزیستی که در آن شدت انتشار فولاد مبارکه در حوزه انتشار غبار و اکسیدهای گوگرد (SOx) بالاتر از مقادیر بهینهکاویشده جهانی عنوان شده و دلیل آن کیفیت پایینتر و ناخالصی بالاتر سنگ آهن و کنسانتره تامینشده از معادن داخلی ذکر شده است؛ در مقابل، رساندن شاخص مصرف ویژه آب به ۲/۵۱ متر مکعب به ازای هر تن فولاد خام مطابق با استانداردهای جهانی در یک منطقه خشک اعلام شده است.
بعد دوم، تارگتگذاری استقلال انرژی است. طبق این گزارش، پیشرفت ۹۱ درصدی نیروگاه سیکل ترکیبی و احداث نیروگاه خورشیدی ۶۰۰ مگاواتی «آفتاب شرق» و نیروگاه بادی ۲۰۰ مگاواتی به کاهش وابستگی به شبکه ناتراز دولت و افزایش تابآوری ساختاری بنگاه منجر میشود.
در جمعبندی، عملکرد سه ماهه اول ۱۴۰۵ به عنوان نماد مدیریت در شرایط «تنش حاد» توصیف شده است. فولاد مبارکه با اتکا به قدرت نقدینگی، خرید از بورس کالا و فدا کردن موقتی صادرات، شوک حملات به خطوط تولید را مهار کرده و از فروپاشی درآمدی جلوگیری کرده است.
پیشبینی مدیریت مبنی بر بازگشت حدود ۵۰ درصد از ظرفیت بخشهای آسیبدیده به مدار تولید تا پایان شش ماهه اول ۱۴۰۵ نیز به سرعت اجرای پروژههای بازسازی نسبت داده شده است. با این حال، چالش اصلی در فصول باقیمانده، مدیریت «تورم تصاعدی بهای تمامشده» بهویژه در بخش انرژی و مواد اولیه عنوان شده؛ در شرایطی که حاشیه سود خالص به مرز ۱۴ درصد فشرده شده است و حفظ سودآوری پایان سال ۱۴۰۵ را نیازمند بازگشت سریع توازن به زنجیره داخلی و کاهش اتکا به اسلب گرانقیمت خریداریشده از خارج از کارخانه میداند.