افزایش دما، تهدیدی خاموش برای جان سالمندان
سالمندان در برابر گرمای شدید بسیار زودتر از جوانان به آستانه خطر میرسند و با افزایش دمای جهان، میلیونها نفر در معرض گرمای خطرناک قرار خواهند گرفت.
سالمندان در دما و رطوبت پایینتری نسبت به جوانان ممکن است به آستانه خطر گرما برسند.
در سطح ۲.۷ درجه فارنهایت گرمایش، حدود ۲۹۰ میلیون سالمند ممکن است سالانه دستکم ۱۸۰ ساعت در معرض گرمای خطرناک قرار بگیرند.
حفاظت از سالمندان نیازمند برنامهریزی همزمان برای کاهش گرمایش، دسترسی به خنککننده، برق پایدار، هشدارهای گرمایی و خدمات درمانی است.
گرمای شدید برای سالمندان میتواند بسیار زودتر از افراد جوان خطرناک شود. پژوهشی جدید نشان میدهد با افزایش دمای جهان، افراد ۶۰ ساله و بالاتر ممکن است در دما و رطوبتی با خطر جدی مواجه شوند که برای افراد جوانتر هنوز قابل تحمل است.
چرا گرمای شدید برای سالمندان خطرناکتر است؟
گرمای شدید زمانی خطرناک میشود که بدن دیگر نتواند بهدرستی خود را خنک کند.
تعریق به خنک شدن بدن کمک میکند. زمانی که رطوبت روی پوست تبخیر میشود، گرمای بدن کاهش پیدا میکند. اما رطوبت بالا این فرایند را دشوارتر میکند. سالمندان نیز ممکن است توانایی کمتری برای خنک نگه داشتن بدن خود داشته باشند.
فیزیولوژیستها نقطهای را که پس از آن دمای داخلی بدن دیگر نمیتواند ثابت بماند، «استرس گرمایی جبرانناپذیر» یا Uncompensable Heat Stress مینامند.
پس از عبور از این آستانه، دمای بدن به افزایش خود ادامه میدهد. این وضعیت خطر بیماریهای مرتبط با گرما را افزایش میدهد و میتواند مشکلات قلبی، ریوی یا کلیوی را تشدید کند.
یک پیشبینی جهانی جدید نشان میدهد برآوردهای قبلی ممکن است میزان خطری را که سالمندان با آن مواجه هستند، کمتر از واقعیت نشان داده باشند.
هنگامی که پژوهشگران آستانههای گرمایی متفاوت را برای گروههای سنی مختلف در نظر گرفتند، مشخص شد افراد ۶۰ ساله و بالاتر با خطر بسیار بیشتری روبهرو هستند.
سالمندان در برابر گرما توان کمتری دارند
سالمندان معمولاً کمتر عرق میکنند. همچنین خون کمتری به سمت پوست میفرستند و توانایی کمتری برای افزایش میزان خونی دارند که قلب در هنگام گرما پمپاژ میکند.
در نتیجه، فرایند خنک شدن بدن ممکن است در ترکیبهای پایینتری از دما و رطوبت دچار شکست شود.
دکتر Qinqin Kong، پژوهشگر پسادکتری در Stanford Health Policy، رهبری این تحلیل را بر عهده داشت.
دکتر Kong گفت: «بدن انسان فقط میتواند محدوده محدودی از گرمای محیط را تحمل کند.»
او افزود: «درک اینکه این محدودیتها کجا، چه زمانی و تا چه اندازه پشت سر گذاشته میشوند، برای تدوین سیاستهای پیشگیری اقلیمی ضروری است.»
مدلها خطر گرما را بر اساس سن نشان میدهند
تیم پژوهشی از دادههای آزمایشگاهی مربوط به ۵۲ فرد جوان، ۲۶ فرد میانسال و ۵۵ فرد سالمند استفاده کرد.
در اتاقکهای آزمایشگاهی، پژوهشگران میزان گرما یا رطوبت را افزایش دادند و همزمان دمای داخلی بدن و ضربان قلب افراد را تحت نظر گرفتند.
آنها ترکیبهایی از شرایط محیطی را شناسایی کردند که در آن دمای بدن شروع به افزایش مداوم میکرد. سپس این آستانههای وابسته به سن را با ۱۴ مدل رایانهای اقلیمی و پیشبینیهای جمعیتی مربوط به افراد ۱۵ ساله و بالاتر ترکیب کردند.
این تحلیل، افزایش دما از ۱.۸ تا ۷.۲ درجه فارنهایت نسبت به دمای دوران پیشاصنعتی را بررسی کرد و از شاخص دمای حبابتر یا Wet-Bulb Temperature استفاده کرد.
دمای حبابتر شاخصی است که گرما و رطوبت را با هم ترکیب میکند تا توانایی بدن برای خنک شدن از طریق تعریق را ارزیابی کند.
Professor Eran Bendavid از Stanford School of Medicine یکی از نویسندگان ارشد این مطالعه بود.
Professor Bendavid گفت: «با گرمتر شدن سیاره، درک اینکه شرایط محیطی کجا، چه زمانی و تا چه اندازه از تحمل گرمایی انسان فراتر میروند، اهمیت حیاتی دارد.»
سالمندان خیلی زودتر با گرمای خطرناک مواجه میشوند
در سطح تنها ۲.۷ درجه فارنهایت (۱.۵ درجه سانتیگراد) گرمایش جهانی، سالمندان در مقایسه با افراد جوان در سطح ۷.۲ درجه فارنهایت (۴ درجه سانتیگراد) گرمایش، بیشتر و در مناطق بیشتری با گرمای خطرناک مواجه شدند.
هنگامی که پژوهشگران آستانه گرمایی مخصوص هر گروه سنی را در نظر گرفتند، تعداد افراد در معرض خطر در سطح ۲.۷ درجه فارنهایت گرمایش ۸.۲ برابر بیشتر بود و در سطح ۷.۲ درجه فارنهایت به دو برابر رسید.
در سطح ۲.۷ درجه فارنهایت گرمایش، پیشبینی شد حدود ۲۹۰ میلیون سالمند هر سال دستکم ۱۸۰ ساعت در معرض گرمای خطرناک قرار بگیرند. این میزان معادل حدود شش ساعت در روز طی یک ماه است.
به ازای هر ۱.۸ درجه فارنهایت (۱ درجه سانتیگراد) افزایش بیشتر دمای جهان، حدود ۱ میلیارد نفر دیگر ممکن است با این سطح از گرما مواجه شوند.
در سطح ۵.۴ درجه فارنهایت گرمایش، پیشبینی شد حدود ۲ میلیارد نفر از افراد ۱۵ ساله و بالاتر در معرض این شرایط قرار بگیرند. از این تعداد، ۱.۳ میلیارد نفر سالمند خواهند بود.
دکتر Kong گفت: «نتایج ما نشان میدهد اگر آسیبپذیری گروههای سنی مختلف را در نظر بگیریم، گرمای غیرقابلتحمل در مقیاسی بسیار بزرگتر و برای مدت طولانیتری تجربه خواهد شد.»
برخی کشورها بیشترین خطر گرمای شدید را تجربه میکنند
در سطح ۵.۴ درجه فارنهایت گرمایش، کشورهای هند، چین، پاکستان و بنگلادش در مجموع حدود ۱.۴۸ میلیارد فرد در معرض خطر داشتند.
این تعداد تقریباً سهچهارم تمام افرادی بود که پیشبینی شد دستکم ۱۸۰ ساعت از آستانه گرمایی مخصوص سن خود فراتر بروند.
میزان مواجهه در بحرین و قطر به ۱۰۰ درصد رسید. در امارات متحده عربی نیز این رقم به نزدیک ۹۵ درصد رسید.
پیشبینی شد کل جمعیت سالمند در هفت کشور با این سطح از گرما مواجه شوند.
دکتر Kong گفت: «تمرکز پیشبینیشده خطر در مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری، چالشهای شدیدی برای قابلیت اطمینان انرژی، تابآوری شبکه برق و دسترسی به سیستمهای خنککننده ایجاد میکند؛ بهویژه در کشورهای کمدرآمد و با درآمد متوسط که ظرفیت سازگاری محدودی دارند.»
ظرفیت سازگاری به منابع و حمایتهایی گفته میشود که برای آماده شدن در برابر گرمای شدید و محافظت از مردم در اختیار یک جامعه قرار دارد.
گرمای خطرناک میتواند در طول شب نیز ادامه داشته باشد
شرایط خطرناک گرما اغلب در گرمترین ماههای سال متمرکز بودند.
برای سالمندان در دهلی، لاهور و دبی، مدلها در سطح ۲.۷ درجه فارنهایت گرمایش، نزدیک به یا بیش از ۱۰۰۰ ساعت فراتر رفتن از آستانه گرمایی را پیشبینی کردند.
در سطح ۵.۴ درجه فارنهایت گرمایش، این میزان به بیش از ۲۰۰۰ ساعت افزایش یافت.
در سطوح بالاتر گرمایش، برخی مناطق برای چندین ماه با مواجهه تکرارشونده با گرمای خطرناک در طول روز و شب روبهرو شدند.
کمبود منابع، مقابله با گرما را دشوارتر میکند
تیم پژوهشی از نرخ فقر بهعنوان یک معیار تقریبی برای سنجش توانایی کشورها در واکنش به گرما استفاده کرد. با این حال، این معیار نمیتواند دسترسی به برق، خدمات درمانی یا کیفیت مسکن را بهطور کامل نشان دهد.
در سطح ۵.۴ درجه فارنهایت گرمایش، ۱۳ کشور نرخ فقر بالاتر از ۵۰ درصد داشتند و در عین حال یا دستکم ۱۰ میلیون سالمند در معرض خطر داشتند یا دستکم ۸۰ درصد از جمعیت سالمندشان در معرض خطر بودند.
هند، پاکستان، بنگلادش، میانمار و نیجر هر دو معیار مربوط به میزان مواجهه را برآورده کردند.
این مقاله بر اهمیت اقداماتی مانند موارد زیر تأکید میکند:
هشدارهای قویتر درباره گرما
برق قابلاعتماد
مراکز خنککننده
فضاهای داخلی امنتر
خدمات درمانی آماده برای مقابله با گرمای شدید
دکتر Kong و Professor Bendavid در مقاله خود نوشتند: «یافتههای ما نشان میدهد گرمای غیرقابلتحمل بر افراد بسیار بیشتری، در مناطق گستردهتر و برای دورههای طولانیتری نسبت به آنچه پیشتر شناخته شده بود، تأثیر خواهد گذاشت.»
آنها افزودند: «با شناسایی گروههای سنی در معرض خطر، محل زندگی آنها و سطح گرمایش مربوطه، یافتههای ما میتواند به تدوین برنامههای هدفمند مقابله با گرما، آمادگی اضطراری و برنامهریزی نظام سلامت کمک کند.»
محدودیتهای این مطالعه چیست؟
این نتایج آیندههای احتمالی را بر اساس مدلهای رایانهای توصیف میکنند و نباید آنها را نتایج قطعی دانست.
آستانههای گرمایی عمدتاً از افرادی به دست آمد که به گرمای مناطق گرمسیری عادت نداشتند؛ بنابراین این تحلیل ممکن است میزان مواجهه در مناطق گرم را بیش از حد برآورد کرده باشد.
یک آزمایش که آستانهها را با توجه به اقلیم محلی تنظیم کرد، میزان مواجهه پیشبینیشده را کاهش داد. با این حال، الگوی اصلی همچنان باقی ماند و سالمندان در مقایسه با گروههای جوانتر بار بیشتری از خطر را متحمل شدند.
برخی انتخابهای دیگر نیز ممکن است باعث شوند برآوردها کمتر از میزان واقعی باشند.
مدلهای گسترده اقلیمی نمیتوانند بهطور کامل شرایط محلههای شهری گرمتر، خانههای دارای تهویه ضعیف، سکونتگاههای غیررسمی، کار سنگین در فضای باز یا فشارهای جسمی ناشی از گرما را که پیش از افزایش مداوم دمای بدن آغاز میشوند، ثبت کنند.
آستانه مربوط به افراد میانسال نیز تا حدی نیازمند برآورد بود؛ زیرا این گروه آزمایشهای آزمایشگاهی کمتری را تکمیل کرده بود. با این حال، یک روش دیگر نتایج مشابهی به دست داد.
مقایسه میان کشورها نیز بر این فرض استوار بود که الگوهای فقر در طول زمان مشابه باقی بمانند.
چگونه میتوان از سالمندان در برابر گرمای شدید محافظت کرد؟
گرمای شدید برای سالمندان فقط به میزان افزایش دمای جهان بستگی ندارد. سن جمعیت میتواند بهشدت بر تعداد افرادی که در معرض گرمای غیرقابلتحمل قرار میگیرند، زمان وقوع این شرایط و محل تمرکز خطر تأثیر بگذارد.
به همین دلیل، حفاظت از سالمندان باید یکی از بخشهای اصلی برنامهریزی برای مقابله با گرمای شدید باشد.
کاهش گرمایش آینده میتواند میزان مواجهه با گرما را کاهش دهد. با این حال، بسیاری از سالمندان ممکن است حتی در سطوح پایینتر گرمایش نیز با شرایط خطرناک مواجه شوند.
برنامههای مقابله با گرما باید علاوه بر کاهش گرمایش، به بهبود شرایط مسکن، دسترسی به سیستمهای خنککننده، قابلیت اطمینان برق، هشدارهای گرمایی و واکنش پزشکی نیز توجه کنند.
سؤالات متداول
چرا سالمندان در برابر گرما آسیبپذیرتر هستند؟
سالمندان معمولاً کمتر عرق میکنند، خون کمتری به پوست میفرستند و توانایی کمتری برای افزایش پمپاژ قلب دارند. در نتیجه بدن آنها ممکن است زودتر در خنک شدن دچار مشکل شود.
در چه سطحی از گرمایش جهانی خطر برای سالمندان افزایش مییابد؟
در سطح ۲.۷ درجه فارنهایت معادل ۱.۵ درجه سانتیگراد گرمایش جهانی، سالمندان در مقایسه با افراد جوان در معرض گرمای خطرناک بسیار بیشتری قرار گرفتند.
چند سالمند ممکن است در معرض گرمای خطرناک قرار بگیرند؟
در سطح ۲.۷ درجه فارنهایت گرمایش، حدود ۲۹۰ میلیون سالمند ممکن است سالانه دستکم ۱۸۰ ساعت در معرض گرمای خطرناک قرار بگیرند.
کدام کشورها بیشترین جمعیت در معرض خطر را دارند؟
در سطح ۵.۴ درجه فارنهایت گرمایش، هند، چین، پاکستان و بنگلادش در مجموع حدود ۱.۴۸ میلیارد فرد در معرض خطر داشتند.
آیا گرمای خطرناک در شب هم ادامه دارد؟
بله. در سطوح بالاتر گرمایش، برخی مناطق ممکن است برای چندین ماه در طول روز و شب با مواجهه تکرارشونده با گرمای فراتر از آستانه مواجه شوند.
جمعبندی
گرمای شدید برای سالمندان میتواند بسیار زودتر از آنچه برآوردهای عمومی نشان میدهند، به یک خطر جدی تبدیل شود. این مطالعه نشان میدهد سن جمعیت نقش مهمی در تعیین میزان آسیبپذیری در برابر گرمای شدید دارد.
در حالی که کاهش گرمایش جهانی میتواند میزان مواجهه را کاهش دهد، برنامهریزی برای حفاظت از سالمندان نیز باید همزمان بر مسکن مناسب، دسترسی به خنککنندهها، برق پایدار، هشدارهای مؤثر و آمادگی نظام سلامت تمرکز کند.
اگر این موضوع برای شما یا اعضای خانوادهتان مهم است، آگاهی از خطر گرما و برنامهریزی برای روزهای بسیار گرم میتواند نخستین گام برای کاهش آسیبپذیری باشد.