سرطان حنجره؛ بیماری خاموشی که با تغییر صدا هشدار میدهد
گرفتگی صدا که بیش از دو هفته طول بکشد میتواند زنگ خطری جدی برای سرطان حنجره باشد؛ بیماریای که تشخیص زودهنگام آن، شانس درمان را به شکل چشمگیری افزایش میدهد.
سرطان حنجره جزو سرطانهای ناحیه سر و گردن محسوب میشود و معمولاً از سلولهای پوششی حنجره شروع میکند. شدت بیماری بسته به این است که توده دقیقاً در کدام قسمت حنجره شکل گرفته و چقدر پیشروی کرده است. چون حنجره در مسیر هوا قرار دارد، پیشرفت برخی تودهها میتواند حتی باعث تنگی نفس شود.
شایعترین هشدار این بیماری تغییر صداست؛ از خشدار شدن و گرفتگی تا کاهش قدرت صدا. نکته مهم این است که اگر گرفتگی صدا بیش از دو هفته ادامه پیدا کند و بهتر نشود، باید جدی گرفته شود. برخی افراد همچنین احساس میکنند هنگام حرف زدن زود خسته میشوند یا صدا «نمیرسد» و اصطلاحاً زور ندارند.
از نشانههای دیگر میتوان به درد هنگام بلع، گیر کردن غذا، سرفههای مکرر، احساس جسم خارجی در گلو، بوی بد دهان و گاهی درد منتشر به گوش اشاره کرد. در مراحل پیشرفتهتر ممکن است کاهش وزن، خلط خونی یا تنگی نفس ایجاد شود. این علائم لزوماً به معنی سرطان نیست، اما کنار هم قرار گرفتنشان نیاز به بررسی تخصصی دارد.
مهمترین عامل خطر سرطان حنجره دخانیات است؛ سیگار، قلیان و حتی مواجهه طولانی با دود دیگران. مصرف الکل هم (بهویژه همراه سیگار) ریسک را چند برابر میکند. علاوه بر اینها، قرار گرفتن طولانیمدت در معرض مواد شیمیایی، گردوغبار صنعتی، آلودگی هوا و برخی عفونتهای ویروسی میتواند خطر را افزایش دهد.
تشخیص معمولاً توسط متخصص گوشوحلقوبینی انجام میشود. معاینه دقیق حنجره با ابزارهای مخصوص (لارنگوسکوپی) میتواند ضایعات را نشان دهد و اگر نیاز باشد نمونهبرداری انجام میشود. خبر خوب این است که وقتی بیماری در مراحل اولیه کشف شود، درمان کمتهاجمیتر است و شانس حفظ عملکرد صدا بالاتر میرود.
درمان بسته به مرحله بیماری میتواند شامل جراحی، رادیوتراپی، شیمیدرمانی یا ترکیبی از آنها باشد. در بعضی بیماران، هدف درمان فقط حذف تومور نیست؛ بلکه حفظ کیفیت زندگی، توان صحبت کردن و توان بلع هم بسیار مهم است. بعد از درمان نیز ممکن است گفتاردرمانی یا توانبخشی لازم شود.
پیشگیری و مراقبت، ساده اما حیاتی است: ترک سیگار و قلیان، کاهش مصرف الکل، مراقبت از مواجهه شغلی با مواد محرک و پیگیری سریع علائم. اگر تغییر صدا، درد بلع یا توده گردن بیش از دو هفته ادامه داشته باشد، «صبر کردن» بهترین گزینه نیست. در سرطان حنجره، زمان یعنی شانس بیشتر برای درمان موفق.
