کشف جدید درباره رفتار پشهها
دانشمندان هشدار میدهند که ممکن است پشهها بهزودی کاملا با انسان سازگار شوند.
به نقل از جام جم، یک مطالعه تازه در جنگل آتلانتیک برزیل نشان میدهد که پشهها ممکن است بیش از هر زمان دیگری به انسانها علاقهمند شده باشند.این یافته نگرانیها درباره تأثیر تخریب زیستگاه وکاهش جمعیت حیاتوحش بررفتار ناقلان بیماری راافزایش داده است.دانشمندان هشدار میدهند که ممکن است پشهها بهزودی کاملا با انسان سازگار شوند.
پیشزمینهای از یک تغییر نگرانکننده
پشهها معمولا از خون حیوانات وحشی تغذیه میکنند و تنها در مواقعی که میزبان طبیعی کم باشد، به انسان نزدیک میشوند اما پژوهش جدید نشان میدهد که این روند ممکن است در حال معکوس شدن باشد؛ حتی در مناطقی که به نظر میرسد انسانها حضور چندانی ندارند.محققان در جنگل آتلانتیک برزیل، در عمق ذخیرهگاههای طبیعی، تلههای نوری نصب کردند تا نمونههای پشه را جمعآوری کنند. سپس دیانای خون داخل پشههای ماده را استخراج و بررسی کردند تا مشخص شود آنها از کدام حیوانات تغذیه کردهاند. نتایج، چیزی فراتر از انتظار بود.
سهچهارم وعدههای خون از انسان بود
از میان ۱۴۵ پشه جمعآوریشده، تنها در ۲۴مورد نمونه خون قابل شناسایی بود. با این حال، از همین نمونههای محدود هم نتیجهای حیرتآور به دست آمد: حدود ۷۵ درصد از وعدههای خون قابلشناسایی متعلق به انسانها بود. این درحالی است که برخی از تلهها تا حدود یک کیلومتر داخل جنگل نصب شده بودند و حضور انسان دراین مناطق بسیار محدود است.دکتر سرجیو ماچادو، یکی از نویسندگان مطالعه، گفت: «این یک شوک بزرگ برای ما بود. انتظار چنین چیزی را نداشتیم.» او افزود که این نتیجه نشان میدهد پشهها ممکن است برای تغذیه به مناطق اطراف جنگلها و مناطق مسکونی پرواز کنند و سپس به ذخیرهگاهها بازگردند، مسافتی چند کیلومتری که برای پشهها نادر است اما غیرممکن نیست.
علت اصلی: تخریب زیستگاهها
ماچادو و همکارانش میگویند علت اصلی این تغییر، تخریب زیستگاهها و کاهش جمعیت حیوانات وحشی است. جنگل آتلانتیک برزیل که زمانی زیستگاه گستردهای برای گونههای مختلف بود، اکنون تنها بخش کوچکی از خود راحفظ کرده و بیشتر مناطق آن تکهتکه شده است.براساس گزارشها،۸۸درصد ازاین جنگل نابودشده وبخشهای باقیمانده نیزبسیار پراکنده هستند.در چنین شرایطی،شمارحیواناتی که پشهها معمولاازآنها تغذیه میکردند،کاهش یافته وپشههامجبورمیشوند میزبانهای جایگزین پیدا کنند. انسانها، بهخصوص درحاشیه جنگلها، به یکی از قابلدسترسترین منابع خون تبدیل میشوند.
تغییرات اقلیمی، عاملی که همه چیز را تشدید میکند
علاوهبر تخریب زیستگاه، تغییرات اقلیمی نیز شرایط را برای پشهها مساعدتر کرده است. افزایش دما میتواند چرخه زندگی پشهها را تسریع و فصل تولیدمثل آنها را طولانیتر کند. در نتیجه، جمعیت پشهها افزایش مییابد و احتمال تماس آنها با انسانها بیشتر میشود.
ماچادو دراین باره میگوید:«تنها حیواناتی که سازگارتر باشند، زنده میمانند.دراین مورد،پشهها زنده خواهند ماند اما ممکن است ما نمانیم.» این جمله،اگرچه نیمهطنز است امابهخوبی نشان میدهد که پیامدهای این تغییررفتارمیتواندبسیارجدی باشد.
بازگشت و گسترش بیماریهای خطرناک
این تغییر رفتاری نگرانکننده است زیرا پشهها ناقل بسیاری از بیماریهای خطرناک هستند، از جمله دنگی، زیکا، مالاریا و تب زرد. در برزیل، دنگی پس از بیش ازدو دهه غیبت درسال۱۹۸۱بازگشت وازآن زمان تاکنون حدودهفت میلیون مورد در این کشور گزارش شده است.بهطور جهانی، بیماریهای منتقلشده توسط پشهها سالانه حدود یک میلیون نفر را میکشند. اگر پشهها بهطور فزایندهای انسانها را هدف قرار دهند، احتمال شیوع سریعتر و گستردهتر این بیماریها افزایش مییابد.
الگویی جهانی در حال شکلگیری است
اگرچه این مطالعه تنها در یک منطقه از برزیل انجام شده، محققان معتقدند الگوی مشابهی در سراسر جهان در حال رخ دادن است. با افزایش جنگلزدایی، شکار وکاهش زیستگاههای طبیعی، پشههامجبور میشوندبه میزبانهای انسانی نزدیکتر شوند و این امر میتواند به گسترش بیماریها در مناطق جدید منجر شود.ماچادو میگوید: «به نظر من این روند در همهجا در حال اتفاق افتادن است. وقتی جنگلها از بین میروندوجمعیت حیوانات کاهش مییابد،پشههابه انسانها روی میآورند.»
راهحل چیست؟ حفاظت از جنگلها
برای ماچادو، راهحل ساده و روشن است: حفاظت ازجنگلها. او میگوید: «ما میتوانیم با فراهم کردن یک محیط مناسب برای پشهها در جنگلها، این وضعیت را کنترل کنیم. من مخالف زندگی انسانها در و نزدیک جنگلها نیستم اما باید تعادلی بین طبیعت و سبک زندگی ما وجود داشته باشد.» تیم تحقیق قصد دارد به مطالعه حرکت پشهها در جنگل آتلانتیک ادامه دهد و تلههای جدید و بهبود یافتهای طراحی کند تا نمونههای بیشتری جمعآوری شود. هدف آنها این است که درک دقیقتری از نحوه حرکت و تغذیه پشهها به دست آورند و بتوانند پیشبینی کنند این تغییر رفتاری تا چه حد میتواند تهدیدی برای سلامت عمومی باشد.
پیام محققان به انسانها
ماچادو میگوید: «برای انسانها بسیار مهم است که این تغییرات محیطی را نظارت کنند، نه فقط حشرات، بلکه حیوانات، آب و همه چیز. مطالعه ما تنها بخشی از این موضوع است.» این پژوهش، هشدار روشنی است که نشان میدهد حتی تغییرات کوچک در زیستگاههای طبیعی میتواند پیامدهای بزرگ و خطرناکی برای سلامت انسان داشته باشد. در جهانی که طبیعت بهسرعت تغییر میکند، شاید دیگر زمان آن رسیده باشد که انسانها بهجای تسلط، به تعادل با محیط بازگردند.
برای ورود به کانال تلگرام فرتاک نیوز کلیک کنید.
