توافق پنج کشور ساحلی درباره بحران آب خزر و اقدام مشترک

به گزارش فرتاک نیوز؛ پس از برگزاری نخستین اجلاس محیط زیست دریای خزر در ترکمنستان، سوال اصلی این است که آیا نگرانی مشترک پنج کشور ساحلی می‌تواند به اقداماتی هماهنگ و موثر تبدیل شود؟ اجلاس در تاریخ ۱۷ مهر ۱۴۰۵ با حضور روسای جمهور ایران، روسیه، قزاقستان، جمهوری آذربایجان و ترکمنستان برگزار شد و توافق برای تشکیل کمیسیون مشترک با هدف بررسی عوامل کاهش سطح آب خزر و ارائه راهکارهای مقابله با پیامدهای آن به دست آمد.

مسعود پزشکیان، رئیس جمهوری اسلامی ایران، در سخنرانی خود بر لزوم تدوین و اجرای یک برنامه منطقه‌ای برای مقابله با کاهش سطح آب خزر تاکید کرد و گفت هیچ کشوری به تنهایی نمی‌تواند این بحران را حل کند. او تغییرات اقلیمی، آلودگی و تخریب زیستگاه‌ها را تهدیدهای جدی برای خزر دانست و بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های علمی و مالی منطقه برای حفاظت از دریا تاکید کرد.

ولادیمیر پوتین، رئیس جمهوری روسیه، به کاهش سطح آب خزر به عنوان یکی از چالش‌های زیست محیطی اشاره کرد و تغییرات اقلیمی را عامل اصلی آن دانست. او از تدوین برنامه‌ای تا سال ۲۰۳۰ برای مطالعه تغییرات سطح آب و پیامدهای آن خبر داد.

قاسم جومارت توکایف، رئیس جمهوری قزاقستان، بر این نکته تاکید کرد که کاهش سطح آب خزر فراتر از موضوعات زیست محیطی است و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی نیز دارد. او به کاهش گستره آبی خزر اشاره کرد و خواستار پروژه‌های مشترک برای احیای جریان آب رودخانه‌ها شد.

الهام علی اف، رئیس جمهور جمهوری آذربایجان، خواستار ایجاد سازوکاری دائمی برای پیگیری تصمیمات و تقویت همکاری‌های پنج‌جانبه شد. او به اهمیت کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر که در سال ۲۰۱۸ امضا شد، اشاره کرد و پیشنهاد ایجاد گروه‌های مشترک کارشناسی را مطرح نمود.

سردار بردی محمداف، رئیس جمهور ترکمنستان، بر ضرورت ایجاد بستری مستمر برای همکاری کشورهای ساحلی تاکید کرد و از کارشناسان و نهادهای دولتی خواست در این زمینه مشارکت داشته باشند.

نتیجه اجلاس، امضای تصمیمی درباره تشکیل کمیسیون پنج‌جانبه برای پیگیری کاهش سطح آب خزر بود. این کمیسیون ماموریت دارد تا علل کاهش سطح آب را شناسایی و اقداماتی هماهنگ برای مقابله با پیامدهای آن اجرا کند.

با این حال، تشکیل کمیسیون به تنهایی کافی نیست و سوالاتی همچنان بدون پاسخ باقی مانده است. از جمله این که چگونه داده‌های علمی کشورهای مختلف گردآوری و ارزیابی خواهد شد و هزینه‌های پروژه‌های مشترک چگونه تامین می‌شود.