چالش انتخاب فناوری؛ قزاقستان و ازبکستان میان چین و آمریکا
قزاقستان و ازبکستان با چالشهای جدیدی در انتخاب میان فناوریهای چین و آمریکا روبرو هستند. این دو کشور به دنبال حفظ سیاست موازنه چندجانبه، اکنون تحت فشار قرار گرفتهاند.
به گزارش فرتاک نیوز؛ به نقل از نشنال اینترست، قزاقستان و ازبکستان از زمان استقلال خود تلاش کردهاند تا توازنی میان قدرتهای بزرگ ایجاد کنند. این دو کشور با مدیریت روابط خود با همسایگان قدرتمند، به دنبال یافتن شرکای جدیدی در آمریکا، اروپا، ترکیه و کشورهای دیگر هستند.
اما پیشرفتهای سریع در حوزه فناوری، به ویژه در زمینههای تراشههای نیمهرسانا و هوش مصنوعی، این الگوی موازنه را دچار چالش کرده است. ایالات متحده و چین در حال شکلدهی به چارچوبهای رقیب فناوری هستند که کشورها را به انتخاب بین این دو نظام وادار میکند.
ابتکار «پکس سیلیکا» تحت رهبری آمریکا بر ایجاد زنجیرههای تأمین قابل اعتماد در حوزه فناوری تأکید دارد. در مقابل، چین از طریق سازمان همکاری جهانی هوش مصنوعی با نام «وایکو» بر دسترسی گسترده و توسعه متنباز تأکید میکند.
برای کشورهای در حال توسعه، هر دو چارچوب جذابیتهایی دارند، اما تفاوتهای آنها در حال افزایش است. طبق گزارش رویترز، آمریکا در حال بررسی این است که کشورهایی که در هر دو چارچوب حضور دارند، ممکن است مجبور به انتخاب یکی از آنها شوند.
قزاقستان در ژوئن ۲۰۲۶ به پکس سیلیکا پیوست و بعداً به وایکو پیوست. ازبکستان نیز به دنبال پیوستن به هر دو چارچوب است. این رویکرد ادامه سیاست سنتی موازنه میان قدرتهاست، اما فناوری پیشرفته ممکن است انعطافپذیری گذشته را محدود کند.
انتخابهای انجام شده در زیرساختهای فناوری میتواند تبعات اقتصادی و تجاری داشته باشد. به عنوان مثال، کریدور میانی که آسیای مرکزی را به اروپا متصل میکند، به شدت به سیستمهای دیجیتال وابسته است.
تجربه قزاقستان در حوزه شبکههای نسل پنجم نشاندهنده چالشهای این انتخابهاست. انتخاب یک تأمینکننده تجهیزات میتواند در آینده تغییر کل زیرساخت را دشوار کند.
نشنال اینترست بر این نکته تأکید میکند که ورود فناوری به زیرساختهای اقتصادی به شکلگیری وابستگی منجر میشود. این موضوع برای آسیای مرکزی به دلیل وابستگی تاریخی به مسیرهای عبوری از روسیه و چین اهمیت بیشتری دارد.
آمریکا برای کاهش وابستگی قزاقستان و ازبکستان به فناوری چین، باید پیشنهادات رقابتی بیشتری در حوزه فناوری و سرمایهگذاری ارائه دهد. قزاقستان تاکنون آزمون جدی سیاست موازنه را رقم زده و اگر سیاستهای آمریکا محدودکننده شوند، فضای مانور این کشورها کاهش مییابد.
