کارشناس قرقیز: ترامپ جنگ را باخت، ایران جهان را چندقطبی کرد

اسماعیل دایروف، مشاور سابق وزیر اقتصاد قرقیزستان، در تحلیلی از تحولات جنگ ایران و آمریکا اظهار کرد: عملیات نظامی واشنگتن و تل‌آویو از ۲۸ فوریه یک «محاسبه استراتژیک اشتباه» بود و آنچه قرار بود جنگ برق‌آسای چندروزه باشد، به درگیری طولانی و فرسایشی تبدیل شده که حتی تحلیلگران غربی پایان آن را تا پاییز پیش‌بینی نمی‌کنند.
دایروف با اشاره به نقاط قوت و مقاومت ایران ادامه داد: «ترور (شهادت) آیت‌الله علی خامنه‌ای و فرماندهان ارشد نظامی و امنیتی، به جای ایجاد هرج‌ومرج، جامعه ایران را حول رهبر جدید (آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای) متحدتر کرد. حمله به مدرسه دخترانه میناب با بیش از ۱۶۰ کشته نیز به جای تضعیف، انسجام ملی در ایران را تقویت کرد.»
وی افزود: پاسخ سریع و مؤثر موشکی و پهپادی ایران به رژیم صهیونیستی و پایگاه‌های آمریکایی، غافلگیری کامل برای طرف مقابل ایجاد کرد. دونالد ترامپ خود اعتراف کرده است که مقیاس و سرعت این پاسخ، غیرمنتظره بوده است. تهران این اقدامات را دفاع مشروع خوانده که حمایت بخش قابل توجهی از جامعه جهانی را به همراه داشته است.
این کارشناس قرقیز نقش «قدرت انرژی ایران» را به عنوان یک سلاح استراتژیک کلیدی در این جنگ توصیف و تاکید کرد: بستن تنگه هرمز، که حدود یک‌پنجم صادرات نفت جهان از آن عبور می‌کند، شوک شدیدی به بازارهای جهانی وارد کرده و اقتصادهای اروپایی را به شدت آسیب‌پذیر ساخت.

دایروف تصریح کرد: چین به عنوان خریدار اصلی نفت ایران (حدود ۸۰ درصد صادرات ایران در سال ۲۰۲۵) مستقیماً تحت تأثیر قرار گرفته و این امر پکن را به سمت استفاده از اهرم‌های دیپلماتیک و اقتصادی سوق داده است.
وی در پایان نتیجه‌گیری کرد: «این جنگ نشانه‌ای از گذار تاریخی از جهان تک‌قطبی به چندقطبی است. طولانی شدن درگیری به نفع صادرکنندگان بزرگ انرژی مانند روسیه و دیگر کشورهای نفتی تمام می‌شود و جریان‌های مالی را به سمت آنها هدایت می‌کند. ایران علیرغم فشارها، انسجام داخلی، قابلیت پاسخگویی و اهرم انرژی خود را حفظ کرده و این جنگ، بیش از تضعیف تهران، معماری جهانی را به سمت چندقطبی شدن سوق داده است.»