جزئیات طرح جدید ایران در مذاکرات اسلام‌آباد / تضمین امنیتی، گام نخست برای پایان همیشگی جنگ

اخیرا منابع خبری موثق تاکید کرده‌اند که کشورمان  طرح سه مرحله‌ای و جدیدی را به واسطه مذاکرات (اسلام آباد) ارائه کرده که در گام نخست، بر لزوم ارائه تضمین‌های امنیتی جهت پایان همیشگی جنگ علیه ایران تاکید می‌کند. اما سوال اصلی اینجاست که معنای تضمین امنیتی چیست و چرا جمهوری اسلامی ایران در گام نخست، بر ارائه این تضمین کلیدی تاکید کرده است؟ در این خصوص دو نکته اساسی وجود دارد که لازم است مورد توجه قرار گیرد:

نخست اینکه "تضمین" با "تعهد" تفاوت دارد. تعهد، آن چیزی است که در متن توافق یا هر سند حقوقی نگاشته می‌شود و به امضای طرفین می‌رسد. اما "تضمین" ابزار و اهرمی است که به واسطه آن، طرف مذاکره و توافق ناچار می‌شود تعهدات خود را عملی سازد. آنچه منتج به عدم اجرایی شدن بسیاری از مفاد اساسی توافق هسته ای سال 2015 میلادی (برجام) از سوی دولت و کنگره آمریکا و سکوت کشورهای اروپایی در برابر نقض عهد مسلم واشنگتن شد، عدم تضمین محور بودن آن توافق و اتکای مطلق آن به "تعهد طرف آمریکایی" بود.

در چنین شرایطی حتی اگر دولت ترامپ در ظاهر (بر روی کاغذ) مدعی پایان دادن به جنگ علیه ایران و عدم تکرار آن در آینده شود، تا زمانی که این تعهد با تضمین‌های عینی همراه نشود اعتباری نخواهد داشت. دموکرات‌ها و جمهوریخواهان آمریکا  هر دو نشان داده اند که در "تعهد گریزی" ید طولائی داشته و به سادگی آنچه را که پای میز مذاکره امضا می‌کنند را زیر پا می‌گذارند. در چنین شرایطی تاکید جمهوری اسلامی ایران بر لزوم ارائه تضمینهای امنیتی از سوی آمریکا (بابت پایان دادن به جنگ علیه ایران و عدم تکرار آن) یک الزام حقوقی ، عقلانی و راهبردی محسوب می‌شود که به درستی از سوی دستگاه دیپلماسی و سیاست خارجی کشورمان مطرح گردیده است.

دوم اینکه چگونگی و مکانیسم ارائه چنین تضمینی قطعا از سوی آمریکا مسموع نیست! به عبارت بهتر، کاخ سفید به عنوان بازیگری جنگ طلب که دو بار در حین مذاکره با ایران، کشورمان را مورد هدف قرار داده کمترین اعتباری جهت ترسیم حدود و ثغور تضمینهای امنیتی ندارد. در مقابل، جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشوری که مورد تجاوز طرف آمریکایی قرار گرفته، محق خواهد بود تضمینهای امنیتی مدنظر خود را ( آن هم با سخت گیرانه ترین شیوه ممکن) به طرف مقابل اعلام کند. قطعا در اینجا دول ترامپ دو راه بیشتر پیش رو نخواهد داشت:پذیرش و ارائه تضمینهایی که از سوی ایران مطالبه می شود یا استمرار وضعیت کنونی و تحمل هزینه های راهبردی بیشتر در جنگ. راه سومی برای آمریکا وجود نخواهد داشت!