واکنش قاضی شهریاری به قتل سوگند صیادی دختر کرمانشاهی
سرپرست دادسرای جنایی تهران با انتقاد از تمرکز صرف بر تشدید مجازات، پرسش مهمی درباره پیشگیری از خشونت مطرح کرد؛ چرا نتوانستیم پیش از وقوع جنایت، جان یک انسان را نجات دهیم؟
به گزارش فرتاک نیوز، محمد شهریاری، معاون دادستان تهران و سرپرست دادسرای امور جنایی تهران، در یادداشتی درباره پرونده سوگند صیادی، با اشاره به واکنشهای پس از این حادثه، پرسشهایی درباره کارکرد نظام عدالت کیفری، وضعیت زندانها و نقش اقدامات پیشگیرانه در کاهش خشونت مطرح کرده است.
چرا پس از هر جنایت، فقط مطالبه افزایش مجازات مطرح میشود؟
شهریاری در یادداشت خود نوشته است که پس از حادثه تلخ دختر نوجوان در کرمانشاه، پیش از روشن شدن ابعاد واقعی ماجرا، علت وقوع و نحوه مرگ یا قتل، عدهای بلافاصله خواستار قصاص، تشدید مجازات و افزایش حبس شدهاند.
او با محکوم کردن خشونت علیه زنان و کودکان، این پرسش را مطرح کرده که آیا واقعاً افزایش مجازات میتواند ریشههای وقوع جنایت را از بین ببرد؟
این مقام قضایی با اشاره به حضور شمار زیادی از محکومان به قتل اعضای خانواده در زندانها، بر ضرورت بررسی وضعیت روانی، شخصیتی و اجتماعی این افراد پیش از ارتکاب جرم و ارزیابی برنامههای اصلاحی، روانشناختی و تربیتی تأکید کرده است.
زندان باید محل اصلاح باشد یا صرفاً نگهداری محکومان؟
از نگاه شهریاری، یکی از پرسشهای مهم در سیاست جنایی این است که آیا زندانها تنها محل نگهداری محکومان و سپری کردن دوران حبس هستند یا میتوانند نقش مؤثری در اصلاح، بازپروری و جلوگیری از تکرار جرم داشته باشند؟
او با اشاره به عوامل پیچیده روانشناختی، اجتماعی، فرهنگی و خانوادگی مؤثر در بسیاری از جرایم خشونتآمیز خانوادگی، تأکید کرده که تشدید مجازات لزوماً بازدارندگی بیشتری ایجاد نمیکند و بدون شناخت این عوامل و مداخله در آنها، نمیتوان انتظار داشت افزایش مجازات بهتنهایی راهگشا باشد.
هشدار درباره موج مجازاتخواهی و ضرورت پیشگیری
شهریاری تصویب قوانین حمایتی، از جمله قوانین مربوط به منع خشونت علیه زنان، را ضروری دانسته، اما معتقد است قانون بدون ضمانت اجرای مؤثر، مداخله بهموقع و ساختار اجرایی کارآمد، بهتنهایی نتیجهبخش نخواهد بود.
او تأکید کرده است که جامعه به جای موجسواری و هیجان مجازاتخواهی، به عقلانیت پیشگیرانه نیاز دارد و سیاست جنایی باید مبتنی بر پژوهش، شناخت علل جرم و ارزیابی اثربخشی اقدامات قانونی، قضایی و اجرایی باشد.
در بخش پایانی این یادداشت، شهریاری بر این نکته تأکید کرده که پس از هر جنایت، نباید تنها درباره مجازات مرتکب بحث کرد، بلکه باید پرسید چرا پیش از وقوع حادثه، امکان نجات جان یک انسان فراهم نشده است؟
او در پایان نوشت: هنر بزرگتر نظام عدالت کیفری، جلوگیری از تولد یک قاتل و نجات کسی است که هنوز قربانی نشده است؛ چراکه مجازات، یکی از ابزارهای عدالت کیفری است، اما تمام عدالت کیفری نیست.