خشکسالی مازندران شدت گرفت؛ بارش خرداد ۳۲.۶ درصد کم شد
خشکسالی مازندران با کاهش ۳۲.۶ درصدی بارش خردادماه نسبت به میانگین بلندمدت و افزایش دما در همه شهرستانها تشدید شده است. این روند برای استانی که بخش مهمی از امنیت غذایی کشور را تأمین میکند، نگرانیهای تازهای ایجاد کرده است.
به گزارش فرتاک نیوز؛ مازندران با حدود ۴۶۰ هزار هکتار زمین کشاورزی و باغی، قطب کشاورزی ایران است و کشاورزان این استان سهم قابل توجهی از تامین مواد غذایی بازار داخلی و امنیت غذایی کشور دارند اما چند سالی است که این استان سرسبز درگیر پدیده خشکسالی است و بخش زیادی از مساحت آن با غول خشکسالی دست و پنجه نرم میکند.
این استان با در اختیار داشتن ۲.۵ درصد زمینهای کشاورزی کشور، سالانه بیش از هفت میلیون تن محصولات باغی و کشاورزی تولید میکند و ۱۰ درصد ارزش اقتصادی محصولات کشاورزی کشور را به خود اختصاص داده است و بخش قابل توجهی از تولیدات آن نیز به بازارهای خارجی صادر میشود و این در حالیست که طبق دادههای آماری موجود، ۴۳.۷ درصد از مجموع مساحت حدود ۲۴ هزار کیلومتر مربعی مازندران درگیر خشکسالی بسیار شدید است.
همچنین طبق این داده آماری، ۲۲ درصد از مجموع مساحت مازندران درگیر خشکسالی شدید، ۱۶.۳ درصد درگیر خشکسالی متوسط و ۷.۴ درصد نیز درگیر خشکسالی خفیف است و به نوعی خطر زنگ خشکسالی. در این استان شمالی کشورمان به صدا در آمده است، استانی که ۷۲ نوع محصول کشاورزی به طور انبوه در آن تولید میشود ضمن اینکه در تولید ۱۵ محصول باغی و کشاورزی نیز رتبه نخست تا سوم کشوری را در اختیار دارد.
تولید سالانه یک میلیون تن برنج معادل ۴۵ درصد برنج مورد نیاز کشور، حدود سه میلیون تن مرکبات، ۲۰۰ هزار تن کیوی و بسیاری از محصولهای باغی و کشاورزی دیگر، این استان را به قطب مهم کشاورزی کشور تبدیل کرده است افزون بر این فعالیتها، مازندران در کشت گلخانهای، پرورش دام، طیور سنتی، زنبور عسل، کرم ابریشم و پرورش ماهی نیز جایگاه قابل توجهی دارد. برای نمونه مازندران در تولید گوشت مرغ با بیش از ۳۰۰ هزار تن تولید در سال، حدود ۱۱ درصد گوشت مرغ کشور را تولید میکند و رتبه نخست را بین استانها دارد اما غول خشکسالی روز به روز در این استان سرسبز در حال پیشروی است.
کاهش ۳۲ درصدی بارندگی در مازندران
مازندران نیز همانند سایر مناطق کشورمان در چند سال اخیر با کاهش بارندگی مواجه بودند و همین امر نیز شیب تند غول خشکسالی را در این استان بیشتر کرده است بگونهای که براساس دادههای آماری مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور، میانگین بارش دریافتی خردادماه ١٤٠٥ مازندران، ۲۱.۹ میلیمتر بوده است که این میزان در مقایسه با خرداد سال ١٤٠٤ که ۳۰.۳ میلیمتر بوده، ۲۷.۷ درصد کاهش و نسبت به مدت مشابه بلندمدت که ۳۲.۵ میلیمتر بوده، ۳۲.۶ درصد کاهش داشت.
همچنین مقایسه بارش خردادماه سال جاری شهرستانهای مازندران نسبت به مدت مشابه بلندمدت نشان میدهد که در ۲۱ شهرستان این استان با کاهش بارش مواجه بودهاند که بیشترین کاهش بارش مربوط به شهرستان گلوگاه با ۷۶.۴ و بیشترین افزایش بارش نیز مربوط به شهرستان سوادکوه با ۳.۸ درصد بوده است.
میانگین درصد تامین بارش سال آبی منتهی به خرداد ماه سال ١٤٠٥، ۶۸.۹ درصـد بارش سال آبی بوده که کمتر از مقدار بارش در مدت مشابه بلندمدت که ۸۰.۴ درصد بوده است. سهم بارش شهرستانهای مازندران تا پایان اردیبهشت ماه سال جاری به جز شهرستان بابل که افزایش بارش نسبت به میانگین بلندمدت خود داشته است در سایر شهرستان های استان، با کاهش بارش نسبت به میانگین بلندمدت خود همراه بوده است.
دادههای مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور نشان میدهد که میزان بارش تجمعی خرداماه امسال در مازندران بین ٢ تا ١٠٠ میلیمتر در نوسان بوده که از این میان، بیشترین میزان بارش تجمعی مربوط به قسمت کوچکی از کوهپایه ساری، قسمتی از کوهپایه تا ارتفاعات سوادکوه، قسمتی از میانبند و کوهپایه نور و قسمتی از جلگه و میانبند تنکابن بین ٧٠ تا ١٠٠ میلیمتر بوده است.
کمترین میزان بارش تجمعی تا ١٠ میلیمتر نیز مربوط به بخشهای عمدهای از گلوگاه، قسمتهایی از ساحل، جلگه، کوهپایه و ارتفاعات بهشهر و ساری، قسمتهایی از ساحل، جلگه و میانبند نکا و میاندرود، عمده شهرستانهای جویبار و بابلسر، قسمتی از جلگه سیمرغ، قسمتی از ساحل فریدونکنار، قسمتی از جلگه و ارتفاعات بابل، قسمتهایی از کوهپایه و ارتفاعات آمل، قسمتهایی کوچکی از ساحل، جلگه، کوهپایه و ارتفاعات نور، قسمتهایی از جلگه و میانبند نوشهر، قسمتهایی از جلگه، میانبند و قسمتهای کوچکی از کوهپایه و ارتفاعات چالوس و کلاردشت، قسمتهای بسیار کوچکی از ساحل و ارتفاعات تنکابن و همچنین قسمتهای کوچکی از ارتفاعات رامسر بوده است.
از طرفی قسمت کوچکی از کوهپایه نکا، قسمت بسیار کوچکی از کوهپایه میاندرود، قسمتهایی از میانبند، کوهپایه و ارتفاعات ساری، قسمتهایی از جلگه قائمشهر، عمده سوادکوه شمالی، قسمتهایی از سوادکوه، قسمتهایی ازجلگه، میانبند و کوهپایه آمل، قسمتهایی از جلگه، میانبند، کوهپایه و ارتفاعات نور؛ قسمتهایی از ساحل و جلگه عباسآباد، قسمتهایی از کوهپایه و ارتفاع کلاردشت و همچنین قسمتهایی از ساحل، کوهپایه و ارتفاع نوشهر، چالوس، تنکابن و رامسر بین ٢٠ تا ٧٠ میلیمتر بوده و در بقیه مساحت استان نیز بین ١٠ تا ٢٠ میلیمتر در نوسان بوده است.
پهنهبندی اختلاف بارش تجمعی خردادماه ١٤٠٥ در مازندران نسبت به بلندمدت نشان میدهد که اختلاف بارش در محدوده منفی ٤٠ تا بیش از ٤٠ میلیمتر در نوسان بوده که در قسمت کوچکی از جلگه تنکابن بیش از ٤٠ میلیمتر، بخشهایی از کوهپایه و ارتفاعات سوادکوه، بخش بسیار کوچکی از جلگه نور، بخشهایی از ارتفاعات چالوس، قسمتهایی از جلگه تنکابن و بخش بسیار کوچکی از جلگه رامسر در محدوده ٢٠ تا ٤٠ میلیمتر قرار داشته است. از طرفی قسمتهایی از جلگه، میانبند، کوهپایه و ارتفاعات گلوگاه و ساری، قسمتهایی از ساحل، جلگه، میانبند، کوهپایه و ارتفاعات بهشهر، قسمتهایی از جلگه، میانبند و کوهپایه نکا، بخشهایی از جلگه میاندرود، بخش کوچکی از جلگه قائمشهر، قسمتهایی از جلگه، میانبند و کوهپایه سوادکوه شمالی، بخش بسیار کوچکی از کوهپایه و ارتفاع سوادکوه، قسمتهایی از کوهپایه و ارتفاعات آمل، بخش هایی از ساحل و ارتفاعات نور، بخشهای عمدهای از ساحل، جلگه، میانبند و کوهپایه نوشهر و همچنین قسمتهایی از ساحل و جلگه چالوس، عباسآباد و تنکابن در محدوده منفی ۴۰ تا منفی ٢٠ میلیمتر قرار داشته و در بقیه مساحت استان بین منفی ۲۰ تا ٢٠ میلیمتر در نوسان بوده است.
براساس گزارش مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور، میانگین دمای هوای خردادماه مازندران ۱۹ درجه سلسیوس بوده که نسبت به مدت مشابه بلندمدت ۱.۴ درجه سلسیوس افزایش داشته است. طی این مدت میانگین دمای هوا، در همه شهرستانهای استان بیشتر از میانگین بلندمدت خود بوده و بیشترین مقدار میانگین دمای هوا مربوط به شهرستانهای بابلسر و سیمرغ با ۲۴.۸ درجه سلسیوس که نسبت به دوره آماری به ترتیب ۰.۸ . ۱.۰ درجه سلسیوس افزایش داشتهاند. میانگین دمای کمینه هوای مازندران ۱۳.۳ درجه سلسیوس بوده که نسبت به بلندمدت یک درجه سلسیوس افزایش داشته و میانگین دمای بیشینه ۲۴.۶ درجه سلسیوس بوده که نسبت به مدت مشابه بلندمدت ۱.۶ درجه سلسیوس افزایش داشته است. کمترین مقدار میانگین کمینه دمای هوا مربوط به شهرستان کلاردشت با ۶.۹ درجه سلسیوس بوده که نسبت به دوره آماری ۱.۸ درجه سلسیوس افزایش داشته است،
همچنین بیشترین مقدار میانگین بیشینه دمای هوای خردادماه امسال در مازندران مربوط به شهرستان سیمرغ با ۲۹.۷ درجه سلسیوس بود که نسبت به دوره آماری، به ترتیب ۱.۴ درجه سلسیوس افزایش داشته است. بیشینه دمای مطلق خردادماه ١٤٠٥ در مازندران به دشتناز ساری با ۴۷.۱ درجه سلسیوس تعلق داشت که نسبت به مشابه بلندمدت با ۴۲.۶ درجه سلسیوس در ساری و گلوگاه ثبت شد، ۴.۵ درجه سلسیوس افزایش داشته است. طی این مدت کمینه دمای مطلق به بلده با ۵.۵ درجه سلسیوس تعلق داشت که نسبت به مدت مشابه بلندمدت با ۱.۴ درجه سلسیوس در سیاه بیشه ثبت شده بود، ۴.۱ درجه سلسیوس افزایش داشته است.
پهنهبندی دمای میانگین خردادماه ١٤٠٥ مازندران نشان میدهد میانگین دمای هوا در محدوده صفر تا ٣٠ درجه سلسیوس در نوسان بوده است. در این میان به غیر از بخش بسیار کوچکی از گلوگاه، ساحل بهشهر و جلگه ساری که در محدوده ٢٥ تا ٣٠ درجه سلسیوس و همچنین قسمت های بسیار کوچکی از ارتفاعات بابل، قسمتی از ارتفاعات آمل، نور، نوشهر، چالوس، قسمتی از کوهپایه و ارتفاعات کلاردشت و تنکابن و رامسر در محدوده پنج تا ١٠ درجه سلسیوس، قسمتهای بسیار کوچکی از ارتفاعات آمل و نور، قسمتهایی از کوهپایه و ارتفاعات کلاردشت و تنکابن که در محدوده صفر تا پنج درجه سلسیوس قرار داشته اند، در سایر مساحت استان در محدوده ١٠ تا ٢٥ درجه سلسیوس بوده است.
پهنهبندی اختلاف دمای میانگین خردادماه ١٤٠٥ مازندران نسبت به بلندمدت، نشان میدهد بخش بسیار کوچکی از ارتفاعات ساری، تنکابن و رامسر در محدوده ۳.۵ تا ۴.۵ درجه سلسیوس قرار داشته است. قسمتی از ارتفاعات سوادکوه، بخشهایی از ساحل محمودآباد، قسمت کوچکی از ساحل و قسمت بسیار کوچکی از کوهپایه نور نیز در محدوده ۰.۵ تا ۱.۵ درجه سلسیوس قرار داشته است. گلوگاه ، بابلسر، فریدونکنار، عمده بهشهر، جویبار، بخشهایی از ساحل، جلگه و ارتفاعات نکا، ساحل و جلگه میاندرود، ساحل، جلگه و قسمتی ارتفاعات ساری و آمل، قسمتی از محمودآباد و سیمرغ، قسمتی از جلگه بابل، ساحل تا قسمتی از ارتفاعات نور، عمده ساحل تا ارتفاعات نوشهر، قسمتهایی از ساحل و جلگه چالوس، بخش بسیار کوچکی از ساحل عباسآباد و همچنین قسمتهایی از ساحل و جلگه رامسر در محدوده ۱.۵ تا ۲.۵ درجه سلسیوس قرار داشته و سایر مساحت استان در محدوده ۲.۵ تا ۳.۵ درجه سلسیوس قرارداشته است.
پهنهبندی خشکسالی هواشناسی بر اساس شاخص استانداردهای جهانی دوره سه ماهه منتهی به خرداد ماه سال ١٤٠٥ در مازندران نشان میدهد بیشتر مناطق استان در حد نرمال بوده است. قسمت بسیار کوچکی از ساحل بهشهر در محدوده خشکسالی شدید قرار داشته است. همینطور قسمت کوچکی از جلگه میاندرود و ساری، قسمت کوچکی از میانبند بابل، آمل، چالوس و کلاردشت هم در محدوده خشکسالی متوسط قرار داشته است. جویبار، سیمرغ، بابلسر، فریدونکنار و محمودآباد، عمده عباسآباد، بخش بسیار کوچکی از ساحل بهشهر، قسمتهایی از ساحل و جلگه نکا، میاندرود و ساری، قسمتی از جلگه تا ارتفاعات بابل و آمل، قسمتی از قائمشهر، قسمتهایی از ساحل، جلگه، میانبند و کوهپایه نور و نوشهر، قسمتی از ساحل تا کوهپایه چالوس، قسمتی از جلگه و میانبند کلاردشت، قسمتی از ساحل و جلگه تنکابن و رامسر در محدوده خشکسالی خفیف قرار داشته است. قسمت بسیار کوچکی از ارتفاعات گلوگاه در محدوده ترسالی شدید، قسمت کوچکی از کوهپایه و ارتفاعات گلوگاه، قسمت بسیار کوچکی از کوهپایه نور و ارتفاعات چالوس نیز در محدوده ترسالی متوسط قرار داشته است. قسمتهایی از کوهپایه و ارتفاعات گلوگاه، بهشهر و نکا، قسمت بسیار کوچکی از ارتفاعات ساری، قسمتهایی از میانبند و کوهپایه نور، قسمتی از میانبند نوشهر، قسمتی از ارتفاعات چالوس و کلاردشت و قسمت بسیار کوچکی از جلگه و قسمتی از ارتفاعات تنکابن نیز در محدوده ترسالی ضعیف قرار داشته است.