مرصاد کرمانشاه و هرمز، تنگههایی که تاریخ را تغییر دادند
تنگههای مرصاد و هرمز نه تنها نقاط جغرافیایی بلکه نمادهایی از تاریخ مهم ملت ایران هستند. این دو مکان، روایتگر سرنوشت ملتها در برهههای حساس تاریخی کشورمان میباشند.
به گزارش فرتاک نیوز؛ تنگهها همیشه به معنای کوتاهترین فاصله میان دو نقطه نیستند. گاهی این مکانها فاصله میان دو تصمیم تاریخی را مشخص میکنند: بین پیروزی و شکست، بین آرامش و بحران.
در غرب ایران، تنگه مرصاد در دل کوههای کرمانشاه، روزی شاهد نبردی بود که معادلات آخرین روزهای جنگ تحمیلی را تغییر داد. سالها بعد، هزاران کیلومتر دورتر، تنگه هرمز در کانون توجه جهانی قرار دارد؛ آبراهی که عبور انرژی و تجارت جهانی از آن، اهمیتش را فراتر از مرزهای جغرافیایی میبرد.
یک تنگه در تاریخ دفاع مقدس ثبت شده و دیگری در میان تحولات امروز جهان قرار دارد، اما هر دو پیام مشترکی دارند؛ تاریخ در برخی نقاط متوقف میشود تا تصمیم یک ملت را ثبت کند.
مرصاد؛ جایی که یک خیال به پایان رسید
پنجم مرداد ۱۳۶۷، ارتفاعات چهارزبر در غرب کرمانشاه شاهد نبردی شد که نامش بعدها در حافظه ایران ماندگار شد.
پس از پذیرش قطعنامه ۵۹۸، منافقین با حمایت ارتش بعث عراق عملیاتی با عنوان «فروغ جاویدان» را آغاز کردند؛ عملیاتی که طراحان آن تصور میکردند که میتواند به سرعت مسیر تهران را برای آنان هموار کند.
اما آنها یک نکته مهم را نادیده گرفته بودند، سرزمینی که سالها جنگ را تجربه کرده بود، هنوز مردانی داشت که برای دفاع از خانه و وطن آماده بودند.
در تنگه مرصاد، مسیر پیشروی دشمن به پایان رسید. جایی که نامش به معنای کمینگاه بود و تاریخ نشان داد این نام تنها یک انتخاب نبود.
کنگاور؛ شهری که نام فرزندانش در مرصاد ماند
برای مردم شرق کرمانشاه، مرصاد فراتر از یک عملیات نظامی است؛ این مکان بخشی از هویت تاریخی آنان است.
علی رحمتی، فرمانده گروهان سلمان از گردان بدر، در گفتوگو با از روزهای سخت عملیات میگوید: نیروهای دشمن تلاش داشتند از مسیرهای فرعی نفوذ کنند، اما مقاومت رزمندگان منطقه مانع از تحقق اهداف آنان شد.
وی از شهید فریدون خزایی معروف به «رئیسعلی غرب» یاد میکند؛ رزمندهای که در این عملیات به شهادت رسید و امروز نامش برای مردم منطقه یادآور شجاعت و فداکاری است.
رحمتی معتقد است: آنچه مرصاد را به پیروزی رساند فقط سلاح و تجهیزات نبود، بلکه ایمان، شناخت منطقه و حضور مردمی بود که دفاع از سرزمین را مسئولیت خود میدانستند.
وقتی مسئول پشت میز نماند
در میان روایتهای مرصاد، نامهایی وجود دارد که مرز میان مسئولیت و فداکاری را کمرنگ کردهاند.
سردار رضا شاهویسی در گفتوگو با از شهید محمدرضا قلیوند، فرماندار شهید کنگاور در دوران دفاع مقدس، یاد میکند؛ مدیری که در روزهای حساس جنگ، تنها در جایگاه یک مسئول اجرایی باقی نماند و لباس رزم پوشید.
وی میگوید: قلیوند در میدان نبرد در کنار رزمندگان حضور داشت و فرماندهی گردان خیبر را بر عهده گرفت.
نام او در کنار شهدایی همچون غلامحسین تکلو، مولامراد عبدالتاجدینی، غلامعلی خزایی، محمد اکبری و صیدمراد رشیدی، بخشی از حافظه تاریخی کنگاور و کرمانشاه شده است.
از مرصاد تا هرمز؛ چرا برخی نقاط کوچک، مهم میشوند؟
اگر مرصاد در یک روز سرنوشت یک عملیات را تغییر داد، هرمز سالهاست در معادلات جهانی اثرگذار است.
تنگه هرمز یکی از مهمترین آبراههای راهبردی جهان است که میان ایران و عمان قرار دارد و بخش قابل توجهی از انتقال انرژی جهان از مسیر آن انجام میشود. به همین دلیل، هرگونه تحول در این منطقه، تنها یک موضوع منطقهای نیست و نگاه اقتصاد جهانی را به خود جلب میکند.
اما اهمیت هرمز تنها به نفت و تجارت محدود نمیشود؛ این تنگه مانند مرصاد، نمادی از اهمیت جغرافیا در تصمیمهای بزرگ سیاسی و امنیتی جهان است.
مرصاد نشان داد یک گذرگاه کوهستانی میتواند سرنوشت یک عملیات را تغییر دهد و هرمز یادآوری میکند یک آبراه کوچک میتواند بر اقتصاد جهان اثر بگذارد.
تنگهها هنوز حرف میزنند
مرصاد و هرمز با وجود فاصله زیاد، یک نقطه مشترک دارند. هر دو نشان میدهند که برخی مکانها از خود مهمتر هستند.
کرمانشاه با تقدیم هزاران شهید، جانباز و آزاده، یکی از مهمترین صفحات مقاومت ایران را رقم زده است. استانی که جنگ در آن آغاز شد و آخرین نبرد بزرگ آن نیز در همین خاک رقم خورد.
امروز، سالها پس از عملیات مرصاد، صدای آن تنگه هنوز شنیده میشود، صدای مردانی که ایستادند تا تاریخ مسیر دیگری را انتخاب کند.
و در سوی دیگر، تنگه هرمز همچنان در برابر نگاه جهان قرار دارد، جایی که بار دیگر ثابت میکند گاهی یک نقطه کوچک روی نقشه، میتواند مسیر تاریخ را تغییر دهد.
استان کرمانشاه با تقدیم ۹ هزار و ۸۰۰ شهید، نزدیک به ۲۰ هزار جانباز و یک هزار و ۶۰۰ آزاده، یکی از درخشانترین صفحات مقاومت ایران را رقم زده است.
جنگ تحمیلی هشت ساله از کرمانشاه آغاز شد، با اشغال قصرشیرین در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹، و در همین استان با عملیات مرصاد در پنجم مرداد ۱۳۶۷ به پایان رسید.
