طرح جدید یارانه و کالابرگ؛ واریز ماهانه یک میلیون برای هر نفر تصویب شد

طرح جدید دولت برای اصلاح نظام یارانه‌ای کشور که با هدف اصلی حذف رانت و حفظ قدرت خرید مردم، تمرکز خود را بر جایگزینی ارز ترجیحی با اعتبار کالابرگ الکترونیکی قرار داده است. این تغییر ساختاری، تأثیرات عمده‌ای بر اقتصاد خانوارها و بازار کالاهای اساسی خواهد داشت. هدف کلیدی این طرح، تبدیل یارانه‌های پنهان و رانتی به حمایت‌های شفاف و مستقیم مصرف‌کننده محور است.

گذار از ارز ترجیحی به پرداخت مستقیم

یکی از مهم‌ترین تحولات در این طرح، تغییر بنیادین در نحوه تخصیص یارانه‌ها به واردات است.

۱. حذف ارز ترجیحی

سیاست حذف ارز ترجیحی از واردات، نقطه عطف این طرح است. این اقدام به منظور جلوگیری از توزیع ناعادلانه یارانه‌ها و کاهش زمینه‌های رانت‌خواری طراحی شده است. حذف این ارز، به معنای تعدیل نرخ ارز دریافتی واردکنندگان کالاهای اساسی به نرخ نزدیک به بازار خواهد بود. هدف اصلی این گذار، تثبیت قیمت کالاهای اساسی از طریق حذف واسطه‌های قیمتی و رساندن یارانه مستقیماً به مصرف‌کننده واقعی است. این امر وابستگی قیمت نهایی کالا به نرخ ارز ترجیحی را از بین برده و شفافیت مالی بیشتری را فراهم می‌آورد.

ساختار جدید یارانه: کالابرگ الکترونیکی

هسته اصلی این اصلاح، معرفی سازوکار جدیدی برای ارائه حمایت‌های معیشتی است.

۱. نحوه پرداخت: اعتبار کالابرگ الکترونیکی

یارانه دیگر به صورت نقدینگی عمومی به حساب‌ها واریز نمی‌شود، بلکه به‌صورت اعتبار کالابرگ به خانوارها اختصاص می‌یابد. این روش تضمین می‌کند که یارانه مستقیماً صرف خرید کالاهای اساسی (سبد مشخصی از اقلام خوراکی) شود و از تبدیل شدن آن به کالاهای غیرضروری جلوگیری شود.

یارانه یک میلیونی به ازای هرفرد

اعتبار ماهانه تعیین‌شده برای این کالابرگ، ۱ میلیون تومان به ازای هر نفر است. این مبلغ بر اساس محاسبات تورمی و هدف‌گذاری برای پوشش بخشی از سبد مصرفی خانوار تعیین شده است.

در مرحله اول اجرای طرح، به منظور اطمینان از شروع روان فرآیند، مبلغ ۴ میلیون تومان به کارت سرپرست خانوار واریز خواهد شد تا پوشش اولیه تأمین گردد و خانوارها فرصت انطباق با سیستم جدید را داشته باشند.

یکی از مزایای مهم این سیستم، انتقال اعتبار مصرف‌نشده به ماه بعد است. این انعطاف‌پذیری، نگرانی بابت عدم مصرف اعتبار در موعد مقرر را کاهش می‌دهد. خانوارها تا ۲۰ روز پس از واریز مهلت خرید دارند و مابقی اعتبار به دوره بعدی منتقل می‌شود.

برای اطمینان از دسترسی آسان، این اعتبار در بیش از ۲۶۸ هزار فروشگاه سراسر کشور قابل استفاده خواهد بود. این شبکه گسترده شامل فروشگاه‌های زنجیره‌ای و واحدهای خرد محلی است.

قیمت نهایی کالاها همچنان تابع مصوبات ستاد تنظیم بازار خواهد بود. این امر تضمین می‌کند که با وجود تغییر نحوه پرداخت یارانه، نوسانات قیمتی شدید در اقلام اساسی کنترل شده و یارانه‌ای که به دست مصرف‌کننده می‌رسد، ارزش خود را حفظ کند.

دولت تأکید کرده است که این طرح به معنای کاهش حمایت‌ها نیست، بلکه بهینه‌سازی ابزارهای حمایتی است.

۱. افزایش پوشش حمایتی

این طرح ۲۰ میلیون نفر را به فهرست مشمولان دریافت‌کننده حمایت‌های یارانه‌ای جدید اضافه می‌کند که نشان‌دهنده عزم دولت برای حمایت از دهک‌های بیشتری از جامعه، به ویژه دهک‌های آسیب‌پذیر، است.

۲. یارانه‌های موجود و مکمل بودن طرح

تأکید شده است که یارانه‌های نقدی عمومی (مانند یارانه نقدی متداول)، طرح یسنا و یارانه اختصاصی سوءتغذیه (به ویژه برای کودکان) به قوت خود باقی خواهند ماند. طرح کالابرگ الکترونیکی جایگزین ساختار پرداخت یارانه‌های کالایی قدیمی می‌شود و نه کلیه حمایت‌های نقدی موجود.

طرح جدید یارانه‌ها با محوریت کالابرگ الکترونیکی یک رویکرد مدرن برای حمایت هدفمند است. تمرکز بر حذف رانت ناشی از ارز ترجیحی و تضمین ثبات قیمت‌ها از طریق تخصیص اعتبار ماهانه ۱ میلیون تومانی به ازای هر نفر، می‌تواند گامی مؤثر در جهت حفظ قدرت خرید مردم در برابر تورم باشد. این سیستم با شفافیت بالا و هدف‌گیری دقیق، تلاش می‌کند تا یارانه‌ها به جای ایجاد اعوجاج در بازار، مستقیماً قدرت مصرف خانوارها را تقویت کند. برای جستجوی بهتر، کاربران باید بر روی عبارت کالابرگ یارانه تمرکز کنند.