فرصت‌های جدید دیپلماسی معدنی در اجلاس بریکس

به گزارش فرتاک نیوز؛ در بیانیه پایانی اجلاس سران بریکس در دهلی‌نو، برای نخستین‌بار بند مستقلی به «مواد معدنی حیاتی» اختصاص یافت. این اقدام پیشتر نیز در اجلاس سران گروه ۷ مشاهده شده بود و نشان‌دهنده افزایش اهمیت این مواد در اقتصاد سیاسی جهانی است.

نخست‌وزیر هند، به‌عنوان رئیس اجلاس، نسبت به «تسلیحاتی‌شدن فناوری و مواد معدنی حیاتی» هشدار داد. این نگرانی در شرایطی مطرح می‌شود که کشورهای مختلف به ویژه چین، در زنجیره فرآوری عناصر نادر خاکی، نقش غالبی دارند. هند در تلاش است تا آسیب‌پذیری خود را کاهش دهد و روسیه و برزیل از مهم‌ترین دارندگان منابع معدنی به شمار می‌روند. کشورهای آفریقایی عضو بریکس نیز با قابلیت‌های معدنی بزرگ، نیاز به سرمایه و فناوری دارند.

این وضعیت، چالش‌ها و فرصت‌های فراوانی برای بریکس ایجاد می‌کند: چگونه می‌توان این توانمندی‌ها را در قالب یک شبکه همکاری معدنی به یکدیگر متصل کرد؟ در این راستا، جمهوری اسلامی ایران می‌تواند نقش کلیدی ایفا کند و پیشنهاد همکاری در زمینه مواد معدنی حیاتی را ارائه دهد.

پیشنهاد ایران شامل فعال‌سازی همکاری بریکس در این حوزه و ایجاد چارچوبی به نام BRICS-CMCF) Critical Minerals Cooperation Framework) می‌باشد. نقطه قوت این پیشنهاد، استفاده از ظرفیت‌های موجود و تبدیل آن‌ها به پروژه‌های عملی است. بریکس پیشتر بسترهای متعددی برای همکاری‌های صنعتی و اقتصادی فراهم کرده است و اکنون زمان آن است که این بسترها به یک دستورکار مشخص معدنی متصل شوند.

ایران می‌تواند با طراحی و پیشرانی یک همکاری معدنی شبکه‌ای، نقشی فراتر از یک دارنده ذخایر معدنی ایفا کند. بریکس اکنون در موقعیتی است که می‌تواند بخشی از معماری جدید اقتصاد جهانی را شکل دهد و ایران می‌تواند الگویی برای این اتصال از طریق مواد معدنی حیاتی ارائه دهد. اگر بریکس بتواند ذخایر، فناوری، سرمایه و بازار اعضای خود را در پروژه‌های مشترک پیوند دهد، تحولی اساسی در اقتصاد این کشورها شکل خواهد گرفت.