تنگه دم اسب؛ شگفتی پنهان طبیعت فارس در دل کوهستان‌های شیراز

تنگه دم اسب در حدود ۵۰ کیلومتری جنوب شیراز و در منطقه کوهستانی کوهمره سرخی، نزدیک روستای کره‌بس قرار دارد. این منطقه بخشی از شاخه‌های جنوبی رشته‌کوه زاگرس است و بلندترین قله آن، کوه دلو با ارتفاع حدود ۳۲۰۰ متر، هوای خنک و دلپذیری به ناحیه می‌بخشد.

وجه نامگذاری

در انتهای تنگه، آبشاری جریان دارد که هنگام ریزش باریک، کشیده و پرآب است و شکل آن بسیار شبیه دم اسبی سفیدرنگ دیده می‌شود.

همین شباهت باعث شده مردم محلی و طبیعت‌گردان این تنگه را دم اسب بنامند؛ آبشاری که نقطه اوج مسیر تنگه‌نوردی است و خستگی راه را با صدای آب و خنکای مه‌ریز از تن بیرون می‌برد.

کوهمره سرخی و عشایر

کوهمره سرخی در دوران ساسانی «رم دیوان» نام داشت؛ واژه «رم» به ایلات و عشایر اشاره می‌کرد و رم دیوان نام یکی از گروه‌های عشایری ایران است که ریشه آن به شخصی به نام حسین صالح می‌رسد.

عشایر این منطقه سال‌هاست بین ییلاق و قشلاق کوچ می‌کنند و در مسیر تنگه، سیاه‌چادرها، گله‌های گوسفند و بز و زندگی نزدیک به طبیعت را می‌توان از نزدیک دید.

روستای کره‌بس، دروازه ورود

تنگه دم اسب در نزدیکی روستای کره‌بس قرار دارد که بخشی از کوهمره سرخی و دروازه ورود به این تنگه به شمار می‌رود.

مردم این روستا بیشتر به کشاورزی، باغداری و دامداری مشغولند و گفتگو با آن‌ها فرصتی برای آشنایی با لهجه محلی، غذاهای سنتی و مهمان‌نوازی منطقه است.

طبیعت و پوشش گیاهی

رود دم اسب از دل کوه‌ها و چشمه‌های بالادست سرچشمه می‌گیرد و از میان دره باریک عبور می‌کند؛ در برخی نقاط کم‌عمق است و در بخش‌هایی باید احتیاط کرد.

در طول مسیر، درختان بلوط، باغ‌های انار و گیاهان دارویی دیده می‌شوند. برخی از این گیاهان از دیرباز در طب سنتی منطقه کاربرد داشته‌اند.

این پوشش گیاهی هم منظره زیبایی می‌سازد و هم به خنکی هوا و حفظ زیستگاه جانوران کمک می‌کند.

حیات وحش تنگه

سنجاب‌های ایرانی از جذاب‌ترین ساکنان این تنگه هستند که روی شاخه‌های بلوط دیده می‌شوند؛ برای تماشای آن‌ها باید فاصله را حفظ کرد و به آن‌ها غذا نداد.

علاوه بر سنجاب‌ها، پرندگان شکاری، پرندگان آوازخوان و خزندگان کمیاب نیز در این منطقه زندگی می‌کنند و تنگه دم اسب را به مکانی مناسب برای پرنده‌نگری و عکاسی طبیعت تبدیل کرده‌اند.

بهترین زمان سفر و دشواری مسیر

بهار بهترین فصل برای رفتن به تنگه دم اسب است؛ اوایل تابستان هوای معتدل دارد، پاییز با رنگ‌های برگ‌ها و انارهای رسیده دیدنی است و زمستان به دلیل لغزندگی مسیر به تجربه و تجهیزات بیشتری نیاز دارد.

مسیر تنگه‌نوردی سبک تا متوسط است؛ پیاده‌روی در کنار رودخانه، عبور از سنگ‌ها و چند سربالایی کوتاه دارد و برای افراد با آمادگی بدنی متوسط قابل انجام است، هرچند افرادی با محدودیت حرکتی باید محتاط باشند.

وسایل پیشنهادی و ملاحظات ایمنی

برای یک سفر یک‌روزه، کفش مناسب طبیعت، لباس چندلایه، کلاه، عینک آفتابی، قمقمه آب، خوراکی سبک، کیسه زباله، پاوربانک و در صورت نیاز عصای کوهنوردی و صندل مناسب آب توصیه می‌شود.

زباله‌های خود را حتماً بازگردانید و به پوشش گیاهی آسیب نرسانید. به حیوانات نزدیک نشوید و غذا ندهید و آتش را فقط با نهایت احتیاط روشن کنید.

در بخش‌های لغزنده، لبه‌ها و آب‌های عمیق‌تر احتیاط کنید و اگر کودک همراه دارید، او را از خود دور نکنید.

چرا تنگه دم اسب را به برنامه سفر اضافه کنیم؟

این تنگه در فاصله حدود ۵۰ کیلومتری شیراز، هوایی خنک‌تر از شهر و ترکیبی از رودخانه، آبشار، جنگل بلوط و حیات وحش را یک‌جا ارائه می‌دهد.

تجربه زندگی عشایری و روستایی، فرصت عکاسی و پیاده‌روی و حتی یک پیک‌نیک خانوادگی با رعایت اصول محیط‌زیستی، از دلایل گنجاندن این مقصد در سفر به شیراز است.